Bekijk het origineel

Ondernemertjes in de dop

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Ondernemertjes in de dop

Julianaschool 's-Heerenbroek ontwikkelt eigen vorm van adaptief onderwijs

5 minuten leestijd

's-Heerenbroek is binnenkort een gehucht vol topondernemers. De christelijke Prinses Julianaschool presenteerde deze week het ondernemingsgericht onderwijs, een eigen vorm van adaptief onderwijs. Het ministerie van Economische Zaken zag er veel in en doneerde maar liefst 87.000 euro aan subsidiegeld.

Directeur M. R. J. Westerduin woont in 't Boovenmeestershuys van het dorpje tussen Kampen en Zwolle. De basisschool is aan zijn huis vastgebouwd. Het leerlingenaantal stabiliseert zich al jaren rond de tachtig. Klein, maar ondernemend: de school ontwikkelde de afgelopen twee jaar een geheel nieuwe lesmethode.

Daarmee wil de Julianaschool meer aansluiten bij de talenten van de kinderen en beter inspelen op wat het voortgezet onderwijs en de maatschappij verwachten. "Kinderen zijn vaak heel ondernemend en het klassikaal onderwijs komt daar onvoldoende aan tegemoet", zegt Westerduin. "Elke school ziet dan ook de noodzaak om leerlingen meer zelfstandigheid bij te brengen en meer samen te laten werken. Vaak ontbreken echter tijd en geld om dat goed op poten te zetten. Wij konden het ook niet alleen. Daarom hebben we de Kamer van Koophandel in Zwolle en enkele ondernemers laten meedenken, in plaats van als school te bepalen wat de kinderen zouden moeten weten. Vervolgens hebben pabo-studenten het materiaal ontwikkeld."

Ondernemend

Het ministerie van Economische Zaken en de Kamer van Koophandel wilden meewerken, omdat ze signaleren dat veel startende ondernemers vastlopen: ze beschikken onvoldoende over vaardigheden zoals creativiteit, initiatief, zelfstandigheid en het vermogen om samen te werken. Vaardigheden die ook in andere beroepen nodig zijn en die tijdens de schoolloopbaan moeten worden bijgebracht. "We doen dat niet met een winkeltje in de school, maar willen binnen de normale schoolvakken ondernemersvaardigheden ontdekken en ontwikkelen", zegt W. de Vries van schoolbegeleidingsdienst Centraal Nederland.

Ondernemen is volgens het schoolteam breder dan het bedrijfsleven; het is het vermogen om iets teweeg te brengen dat vernieuwend en grensverleggend is. "Het doel is dus een school vol "topondernemers": kinderen die creatief zijn, iets nieuws durven te proberen, onderzoek doen, verslagen maken, met elkaar overleggen en het eigen handelen kritisch bezien. Dus moet je een leeromgeving ontwikkelen die kinderen uitdaagt, met veel materiaal en veel stimulerende opdrachten."

Powerpoint

Twintig pabo-studenten van de Gereformeerde Hogeschool in Zwolle stelden het materiaal samen. Het werd hun afstudeerproject. Ze ontwikkelden een leeromgeving die de oude lessen aardrijkskunde, geschiedenis, biologie en gezond gedrag vervangt. Voor elk van de groepen 5 tot en met 8 maakten ze zes bakken, elk met vijftien opdrachtkaarten. Iedere kaartenbak heeft een thema waaraan een groep zes weken (in totaal 36 uur) werkt. Ieder thema wordt klassikaal geïntroduceerd met een praatplaat. Daarna stellen de kinderen hun ondernemingsplan vast.

Elke schoolmiddag werken de klassen anderhalf uur met de nieuwe methode. Het materiaal van "Reizen" is, als eerste van de thema's, gedrukt. "Neem je klasgenoten mee naar de VOC en de WIC", luidt de opdracht op een van de leskaarten. Een groepje leerlingen moet de rest van de klas door middel van een powerpointpresentatie en een quiz inwijden in de geheimen van Nederlands koloniale verleden.

Leerlingvolgsysteem

Leerlingen voeren onderzoekjes uit, schrijven en knutselen, en zoeken en presenteren informatie. Ze werken volledig zelfstandig, alleen of in groepjes. De leerkracht heeft daardoor zijn handen vrij voor begeleiding. Die richt zich op zes basisvaardigheden, zoals zelfstandig optreden, het plannen van het werk en het presenteren van de resultaten.

De leerkracht bespreekt de vorderingen op die zes gebieden met de leerlingen en geeft de resultaten weer in een leerlingvolgsysteem voor ondernemend gedrag (LVO), door Centraal Nederland ontwikkeld in de vorm van een blokkentoren. Naarmate de leerling zijn vaardigheden verder ontwikkelt, vult de toren zich met kleuren.

Adaptief

Ondernemingsgericht onderwijs is een concrete vorm van adaptief onderwijs: onderwijs dat nauw aansluit bij de interesses en mogelijkheden van het kind. Adaptief onderwijs stoelt op het sociaal constructivisme, dat ook de basis vormt voor het studiehuis en het probleemgestuurd onderwijs: leerlingen bouwen zelf hun kennis op, op grond van hun ervaring. Kinderen worden min of meer de architect van hun eigen leerproces. In de extreemste vorm bestaat de waarheid dan ook uit wat je als mens of groep aan kennis ontwikkelt en toepast.

Het christelijk onderwijs maakt hierin eigen keuzes, zoals ook blijkt uit het rapport "Identiteit en media-educatie", dat op 6 februari gepresenteerd wordt door het Instituut voor Cultuurethiek (ICE) te Amersfoort. Bruikbare aspecten zoals zelfstandig optreden en groepswerk worden overgenomen zonder dat het waarheidsbegrip bij de leerling wordt gelegd. "We laten de leerling niet los, maar begeleiden hem intensief", zegt Westerduin.

Weinig materiaal

Ook in de groepen 3 en 4 zullen facetten van de nieuwe methode toegepast worden. In groep 1 en 2, het kleuteronderwijs, is de nieuwe werkwijze eigenlijk altijd al gebruikt, zegt Westerduin. "Toen we begonnen, zeiden we: Zoals de kleuters werken, zou de rest van de school het ook moeten doen. Er bleek echter bedroevend weinig materiaal voor zelfstandig werken in de bovenbouw van het basisonderwijs beschikbaar te zijn. Daarom hebben we het zelf laten ontwikkelen."

Onderhandelingen met een uitgever om de methode nog voor het einde van het schooljaar op de markt te brengen, verkeren in een vergevorderd stadium.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Ondernemertjes in de dop

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken