Bekijk het origineel

Succesvol stoppen met roken

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Succesvol stoppen met roken

Jan Kerssen, coördinator van de Stopshop: Solidariteit is geweldig belangrijk

8 minuten leestijd

Voor meer dan een miljoen Nederlanders was de Tabakswet van 1 januari aanleiding om volledig te stoppen. Velen zijn inmiddels alweer bezweken voor de verleiding van het witte staafje. Toch is Jan Kerssen van de Stopshop optimistisch gestemd. "Het grote roken komt in Nederland niet meer terug."

Als zevendedagsadventist kent Kerssen de verleiding van sigaar of sigaret niet uit eigen ervaring. Lidmaatschap van zijn kerkverband sluit roken uit. Desondanks zijn er maar weinig Nederlanders die zich zo intensief met deze gewoonte bezighouden als hij. In 1985 ging de oud-voorganger aan de slag bij de Stichting Leven en Gezondheid, een door de Zevende-Dags Adventisten opgerichte organisatie die een cursus ontwikkelde die rokers moest helpen te breken met hun verslaving.

Het eerste wat Kerssen deed, was contacten leggen met GGD's, thuiszorg en verslavingszorg in de noordelijke provincies. "Zij hadden infrastructuur, ik kon een goede cursus leveren. De combinatie bleek te werken. In 1989 draaiden we dertien cursussen, het jaar daarop dertig, in 1991 vijftig, door het hele noorden heen." Inmiddels was de cursus overgedragen aan de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro). Zijn werk als begeleider bracht Kerssen onder in de stichting Stoppen met Roken Noord-Nederland, met als werknaam De Stopshop.

Afnemende belangstelling voor de cursus dwongen de Groninger tot een andere aanpak. Als eerste in Nederland introduceerde hij telefonische begeleiding van ex-rokers. De resultaten waren en zijn opvallend goed. "We begeleiden deze mensen drie maanden en gaan ervan uit dat ze ons in die periode minimaal twintig keer bellen. We hebben ook mensen die zestig of honderd keer bellen. Dat mag, voor hetzelfde geld."

Cursusboek

Behalve publiekscursussen, die door de thuiszorg worden georganiseerd, en individuele begeleiding verzorgt de Stopshop collectieve cursussen (voor minimaal tien personen) die worden geïnitieerd door het bedrijfsleven. De basisprijs ligt op 1225 euro. Voor elke persoon boven de tien betaalt de werkgever 25 euro extra aan materiaalkosten. Daarboven komen de kosten voor de hulpmiddelen: vitaminepillen, stressballetjes met de tekst "Roken lost niks op" en stokjes zoethout.

Leidraad is het cursusboek van Stivoro, dat theoretische informatie combineert met praktische opdrachten en tips. Daarnaast probeert Kerssen in te spelen op de individuele wensen en kenmerken van de stoppende roker. "Ik heb me verdiept in alle methoden die zijn ontwikkeld om mensen te helpen bij het stoppen. Wij zoeken uit welke methode het best bij een bepaalde klant past. Dat kunnen nicotinepleisters zijn, Zyban-pilletjes, softlaser, acupunctuur, onze groepscursus of individuele begeleiding. Mij maakt het niet uit wat mensen kiezen. Het gaat mij om het slagingspercentage."

Vitaminen

Specifiek voor de aanpak van de Stopshop is het verstrekken van vitaminepreparaten. "Het viel ons op dat mensen die 's morgens een bord muesli eten, geen moeite hebben met stoppen. Dat intrigeerde me. Een bevriende analist wist me te vertellen dat nicotine eigenlijk een vergiftigde vitamine is, verwant aan nicotinezuur ofwel vitamine B3. Die zit in ruime mate in muesli. Die ontdekking heeft ons ertoe gebracht mensen aan te raden na het stoppen met roken een aantal weken vitamine-B-complex te gebruiken. Het slagingspercentage ging daardoor met 15 procent omhoog."

Uniek in het concept van de Stopshop is ook de aandacht voor de bloedspiegel. "Roken stimuleert de productie van insuline. Als een stugge roker ineens stopt -en dat is de enige goede manier- wordt meer insuline gemaakt dan nodig is, met als gevolg een lage bloedsuikerspiegel. Die prikkelt mensen om te gaan snoepen en snacken. Je kunt dat voorkomen door dagelijks 2 liter water te drinken, veel te bewegen en ruim graanproducten, groenten en fruit te nuttigen. Cafeïne, theïne en alcohol moet je vijftien dagen laten staan. Wie dat doet, heeft nauwelijks last van ontwenningsverschijnselen."

Van de rokers die met hulp van de Stopshop een punt achter hun even kostbare als ongezonde gewoonte zetten, is 55 procent na een jaar nog steeds van het roken af. "Het landelijk slagingspercentage met de Stivoro-cursus ligt iets boven de 30 procent, dus onze score is niet verkeerd."

Overuren

Door de nieuwe Tabakswet draait Kerssen momenteel overuren. Productiebedrijven, gemeentehuizen, sociale werkvoorzieningen, psychiatrische instellingen: uit alle hoeken komen de aanvragen. De kritiek op het overheidsbesluit kan de Groningse stopspecialist voor een deel onderschrijven. "Ik ben een tegenstander van elke vorm van dwang. De nieuwe Tabakswet gaat wel erg ver. Aan de andere kant hebben we het over 30.000 doden per jaar door het roken. Gebeuren ergens kort na elkaar drie ongelukken, dan wordt de hele straat verbouwd. Het zou vreemd zijn als de overheid een gewoonte die jaarlijks 30.000 levens eist, ongestoord laat bestaan. Belangrijk is dat de maatregel goed wordt gecommuniceerd. Dan ontmoet je nauwelijks protest."

Voor de horeca is er volgens Kerssen al helemaal geen reden tot paniek. "Een groot aantal Nederlanders mijdt horecagelegenheden omdat er gerookt wordt. Het rookvrij maken van ruimten verdient een uitbater absoluut terug. Het restaurant waar ik niet met stinkende kleren vandaan kom, kan mij meteen als klant noteren. Wat we met elkaar moeten bereiken, is een mentaliteitsverandering. Die zie ik ook. Het grote roken komt in Nederland niet meer terug."

Solidariteit

Bij de bedrijfscursussen gaat Kerssen de eerste week vooral in op de licha melijke verschijnselen na het stoppen. In de tweede week staat de noodzakelijke verandering in het denken centraal. Tijdens de derde week komen nogal eens achterliggende emoties los, is de ervaring van de theoloog-andragoog.

Behalve het algemene patroon dat valt te ontdekken in het lichamelijk, psychisch en emotioneel functioneren van de stoppers zijn er de individuele factoren. Die weer worden beïnvloed door sociale omstandigheden en intellect. "Bij een sociale werkplaats moet je echt vechten om mensen van het roken af te krijgen. Zodra er iets emotioneels gebeurt, zijn ze zo uit hun evenwicht dat ze meteen weer een sigaret opsteken. Dat zul je bij medewerkers van de ING Bank niet zo snel hebben.

Het succes wordt ook bepaald door de cultuur binnen het bedrijf. Solidariteit is geweldig belangrijk. Ik heb dertien personeelsleden uit de gevangenis van Leeuwarden gehad. Die gingen als één blok door de cursus heen. Als iemand dreigde af te vallen, werd hij er door de groep weer bij getrokken. Kijk, dat is leuk werken. Heb je geen cohesie, dan wordt het een stuk lastiger."

KADER 1

Deernis met een oude beppe

De nieuwe Tabakswet kwam Enna Aerosols in Dokkum niet slecht uit. Het bedrijf, dat zich bezighoudt met het vullen van spuitbussen, is behoorlijk brandgevaarlijk. Tot 1 januari was pakweg tweederde van het personeel aan de sigaret. De rokers konden hun verslaving botvieren tijdens de pauzes, in de kantine. Die dan blauw zag van de walm. Niet-rokers die daar last van hadden, dienden hun broodje kroket buiten te gaan nuttigen.

Sinds het begin van 2004 zijn de rollen omgedraaid. Aan een rookvoorziening buiten de deur begint de directie niet. "We zijn een chemisch bedrijf", licht Yvonne Tuinstra van de afdeling personeelszaken toe. "Buiten roken brengt bepaalde gevaren met zich mee. Vandaar dat besloten is een algemeen rookverbod in te stellen. Wie toch een sigaret wil opsteken, moet van het terrein af."

Zelf rookte ze een pakje sigaretten per dag. Toch is ze niet ontevreden met het besluit van de directie. "Het was voor mij een goede reden om te stoppen. En zo zijn er meer. Een stuk of twintig collega's gaan in de pauze het hek uit. De anderen proberen de dag zonder sigaretten door te komen en steken er 's avonds een paar op."

Productiemedewerkster Anna Thea Bierman verdampte twee pakjes shag per week, maar besloot daar net als Yvonne een punt achter te zetten. Met hulp van de Stopshop, een organisatie die rokers begeleidt op de moeilijke weg naar een rookvrij leven. Door middel van een tiental sessies, in tijdsduur variërend van een halfuur tot een uur. "We maken het nooit langer dan nodig is", zegt coördinator en begeleider Jan Kerssen. "Als de deelnemers hiervandaan gaan, moeten ze het gevoel hebben dat ze het tot de volgende keer redden. De eerste week komen we drie keer bij elkaar, de tweede week twee keer, dan drie weken één keer. Vervolgens zien we elkaar nog een keer in de achtste en in de twaalfde week."

Het verbaast de beide Friese ex-rooksters hoe gemakkelijk ze tot nu toe van sigaret en shag af kunnen blijven. Mede dankzij de vitaminepreparaten die ze gebruiken. Om te voorkomen dat ze gaat snacken, nuttigt Anna Thea daarnaast grote hoeveelheden vers fruit. En de stokjes zoethout die Kerssen verstrekt.

Over de nieuwe Tabakswet wil ze nog wel wat kwijt. "Dat wij op ons werk niet meer mogen roken, kan ik begrijpen. Maar dat ze die oudjes in bejaardenhuizen verbieden te roken, dat vind ik wel slim. Je kunt tegen een beppe van negentig toch niet zeggen dat ze buiten moet gaan staan? Dat gaat me echt te ver."

KADER 2

Als het op eigen kracht niet lukt

Wie wil stoppen met roken en het op eigen kracht niet redt, kan op verschillende plaatsen ondersteuning krijgen. In de eerste plaats bij de GGD's in meer dan vijftien gemeenten waaronder Amersfoort, Arnhem, Groningen, Leiden, Nieuwegein, Vlaardingen en Zoetermeer.

Zes ziekenhuizen hebben speciale rookstoppoli's, waar mensen onder medisch e begeleiding kunnen stoppen. Deze zijn onder meer te vinden in Amsterdam (Slotervaart Ziekenhuis), Den Haag (Rode Kruis Ziekenhuis) en Nieuwegein (Gezondheidscentrum Mondriaanlaan).

De volgende organisaties bieden advies en ondersteuning aan bedrijven en instellingen waar groepen rokers willen stoppen. De Stopshop biedt daarnaast individuele (telefonische) begeleiding.

Trivent, Utrecht, 030-6386531; www.trivent.nl.

NIGZ/GBW (Cicon), Woerden 0348-437680/0348-437689; www.gbw.nl.

Stopshop Groningen, 050-3123022.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Succesvol stoppen met roken

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken