Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Selfmade profeet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Selfmade profeet

6 minuten leestijd

De Amerikaanse auteur Frank Peretti schrijft -zo noemen mensen dat- theologisch thrillers. Het gaat om een genre dat zich onder andere kenmerkt door voortdurend opgevoerde of weerkerende spanning. Er is sprake van situaties waarin de hoofdpersoon in dodelijke angst verkeert. Maar gelukkig biedt telkens een verrassende ontknoping uitkomst.

Regelmatig spelen engelen en boze geesten bij Peretti een belangrijke rol. Maar in zijn boeken komen ook profeten voor. Mensen althans -dat vormt het verschilt met profeten zoals die in de Bijbel optreden- die zichzelf als profeet beschouwen. En die ook als zodanig erkenning vinden bij een aantal van de zich om hen heen bewegende figuren. Wie zich bezint op wat een profeet eigenlijk is, erkent zulk soort selfmade profeten nooit ofte nimmer. Maar het onderscheiden ervan is soms niet eenvoudig.

Hoeveel mensen begeven zich trouwens anno 2004 -gereformeerd of evangelisch, dat maakt in dit opzicht zo veel niet meer uit- op het glibberige pad der profetie? Er is niets op tegen om de Bijbel te leggen naast de actualiteit van krant of televisie. Maar zodra dat leidt tot ongefundeerde, wilde conclusies, gaat er iets verkeerd. Als mensen belangrijke principia van het uitleggen over het hoofd zien, kan zoiets fout gaan.

Een van de bekende Amerikaanse 'uitleggers' sprak ooit het vermoeden uit dat de wereld binnen veertig jaar na 1948 zou vergaan. Dat gebeurde niet. Recent schreef ik over de diverse verwachtingen van Jehovah's Getuigen. Zij lijken een nieuwe datum voor de ondergang van de wereld te voorspellen. Dat wordt dan het jaar 2034. Maar als de voorzeggingen van voorheen niet klopten, wie zou zich dan nu weer willen laten bedriegen?

Misschien is het goed eens na te denken over de manier waarop het mogelijk is met profetieën om te gaan. Een belangrijke regel is dat de Heilige Schrift zijn eigen uitlegger is. En dan blijkt dat er beloften en profetieën in het Oude Testament zijn die een dubbele of zelfs een meervoudige vervulling ontvangen. Als een profetie in beginsel vervuld is, betekent dit niet dat -om zo te zeggen- de belofte uitgeput is. Dat kunnen mensen denken. Maar soms blijkt er meer te verwachten. Het is echter zaak om niet louter menselijke ideeën een grote rol te laten spelen bij de uitleg.

Een profeet sprak Gods woord uit in de context van een bepaalde situatie waarin hijzelf of zijn volk verkeerde. Doorgaans bleek er sprake van een concrete historische vervulling. Dat wil zeggen: in het tijdvak waarin de profeet leefde. Misschien vormt de terugkeer van het Joodse volk uit de ballingschap in Babel een voorbeeld. Jeremia zei dat deze na zeventig jaar zou plaatsvinden. Kijk maar in Jeremia 25:11,12. En in hoofdstuk 29:10. Daniël 9:2 knoopt daarbij aan. En zoals God het had voorzegd, ging de profetie in vervulling. Dus -breed gezien- in de eigen tijd van de profeet.

Maar er kan ook sprake zijn van een tweevoudige vervulling. Dan heeft dat meestal betrekking op de komst en de tijd van Christus. Wellicht valt Jeremia 31:15-17 als voorbeeld te gebruiken. Daar spreekt de man van God over het huilen van een ontroostbare Rachel in Rama. De mensen in de buurt van Jeruzalem weenden stellig tijdens de wegvoering van de Joden uit Jeruzalem door de Babyloniërs. Maar Matthéüs betrekt deze woorden tevens op Herodes' kindermoord in Bethlehem. Bij de komst van de Heere Jezus kreeg dit profetisch woord dus een nadere vervulling. Sommige theologen spreken dan over een typologische of christologische vervulling. Die heeft betrekking op de Persoon en het werk van de Heere Jezus.

Sommige profetieën hebben niet alleen betrekking op Israël, maar ook op de gemeente van Christus onder het Nieuwe Testament. Die gemeente bestaat immers uit Joden en heidenen. Ze is geënt op de stam van het oude Israël. Daarom kunnen opwekkingen en beloften uit het Oude Testament ook op haar betrokken worden. Dat heeft niets te maken met de zo vaak gewraakte vervangingstheologie. Paulus zelf past de woorden uit Jesaja 52:11 toe op de gemeente. De oudtestamentische profeet roept op die plaats de ballingen uit Babel ertoe op terug te keren naar Jeruzalem en de geschonken vrijheid te gebruiken. De apostel past die woorden in 2 Korinthe 6:17 toe op de gemeente. Hij spoort haar aan zich rein van de wereld te bewaren.

Soms heeft een vervulling betrekking op de eindtijd. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan de woorden van Ezechiël 38 en 39 over Gog en Magog. De kanttekening bij de Statenvertaling betrekt dat op de voor de profeet actuele situatie. J. G. Aalders constateert in zijn studie over "Gog en Magog in Ezechiël" dat "de figuur en macht van Gog allereerst en rechtstreeks betrekking heeft op de historische situatie van die tijd." Toch hebben deze passages van Ezechiël ook iets eschatologisch, iets apocalyptisch. En dan is er sprake van een tweede vervulling. In het boek Openbaring betrekt Johannes ze dan ook op de dagen die voorafgaan aan Jezus' wederkomst (20:8).

Er is in Gods Woord ook sprake van profetieën die hun (uiteindelijke) vervulling krijgen op de jongste dag en in de eeuwige heerlijkheid. Misschien kan het woord in Jesaja 61 over "de dag der wrake onzes Gods" als voorbeeld fungeren. De Heere Jezus haalt -in de synagoge van Nazareth- de woorden over de blijde boodschap en het welbehagen des Heeren aan, maar niet dat laatste woord. Het eerste begint vervuld te worden bij Jezus' komst in Zijn vernedering. Het tweede -over de dag der wrake- komt aan de beurt bij Jezus' komst in Zijn verhoging.

Het is goed om er op te letten dat de Bijbel zelf aanleiding geeft om een op de eerste volgende, nadere vervulling te aanvaarden. Maar laten de Schriften als hun eigen uitlegger fungeren. En pas op met het loslaten van allerlei menselijke rekensommen op het Woord van God. Belangrijker dan te weten welke beloften of voorzeggingen precies aan de beurt zijn, is de vraag of een lezer het echte geloof kent. Eigenlijk lijkt Peretti daar ook wel een beetje op aan te sturen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 3 mei 2004

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Selfmade profeet

Bekijk de hele uitgave van maandag 3 mei 2004

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken