Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Oud en wijs

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Oud en wijs

5 minuten leestijd

Oud-minister Peper kondigde enkele weken geleden in een interview in de Volkskrant aan dat naar zijn inschatting de ouderen in de Nederlandse samenleving in opstand zullen komen. Dit omdat ze het niet langer zullen kunnen aanzien dat hun wijsheid en levenservaring zo weinig worden benut in het politieke en maatschappelijke leven. De jongerencultus is naar zijn mening in Nederland volledig doorgeslagen. Leermeesters worden niet meer geaccepteerd en het historisch besef is gedaald tot nul komma nul.

Nu is het maar de vraag waar die wijsheid van ouderen nu precies uit bestaat. Het verstand komt weliswaar met de jaren, maar vanzelf gaat dat niet en een vanzelfsprekendheid is het evenmin. Of zoals een Duits spreekwoord zegt: "Ouderdom is geen bescherming tegen dwaasheid."

Als men om zich heen kijkt in maatschappij, politiek en kerk, dan lijken de wijsheid en het ontbreken ervan redelijk evenredig over de verschillende leeftijdscategorieën te zijn verdeeld. Ouderen maken net zo veel ruzie als jongeren en niet zelden ontbreekt het ook ouderen aan het vermogen tot relativeren, vooral het relativeren van zichzelf.

Oud-minister Peper lijkt daarvan een sprekend voorbeeld. Ouderen hebben vanzelfsprekend meer levenservaring dan jongeren. Maar de vraag is wel in hoeverre zij hun levenservaring weten om te zetten in levenswijsheid. De huidige generatie van 'jong bejaarden' lijkt haar levenservaring in het algemeen meer te benutten om goed voor zichzelf te zorgen, dan dat ze deze ervaring belangeloos ten dienste willen stellen van de maatschappij.

Ook bij Peper

De verzuchting van Peper dat het historisch besef tegenwoordig nogal op een laag pitje staat is weliswaar herkenbaar, maar getuigt er evenzeer van dat dit historisch besef ook bij hemzelf matig is ontwikkeld. In de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw -toen Peper zelf tot de jongeren behoorde- hing de toenmalige aankomende generatie ook bepaald niet aan de lippen van de ouderen om van hun levenservaring te profiteren.

Het is in zekere zin de tragiek van de mensheid dat iedere generatie het wiel zelf opnieuw wil uitvinden en zich maar mondjesmaat wil laten gezeggen door wat ouderen vanuit hun ervaring te melden hebben. Salomo merkte immers in het boek Prediker al op: "Er is geen gedachtenis van de voorgaande dingen; en van de navolgende dingen, die zijn zullen, van dezelve zal ook geen gedachtenis zijn bij degenen, die namaals wezen zullen." Vanuit dat perspectief kan de kennis van de mensheid gedurende de loop der eeuwen wel spectaculair toenemen, maar dat betekent nog niet dat we op weg zijn naar een hogere, door meer wijsheid gedragen beschaving.

In deze krant van 31 juli, waarin wordt gerapporteerd over de gedachten van Peper, staat ook een klein bericht waarin melding wordt gemaakt van de zorg van de Eindhovense predikant ds. D. Quant. Hij stelt dat de nieuwe samenstelling van de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken wordt gekenmerkt door een betrekkelijk laag ervaringsniveau. Hij maakt zich daarover kennelijk zorgen, omdat "het een goed gebruik is dat de taken die de meeste verantwoordelijkheid dragen, gedragen worden door leden met ervaring - om begrijpelijke redenen."

Stokpaardjes

Voldoende ervaring in kerkelijke vergaderingen is uiteraard van het grootste belang, maar als we ergens behoefte aan wijsheid hebben, dan is het wel in de kerk. Dat de jongere generatie in onze tijd ervaring minder waardeert, kan ook te maken te hebben met het feit dat ouderen te veel op hun ervaring drijven. Dan kan ervaring licht verstarren en ontaarden in het berijden van stokpaardjes. Vanuit dat gezichtspunt is het toevertrouwen van de meest verantwoordelijke taken aan de mensen met de meeste ervaring misschien wel begrijpelijk, maar het draagt niet noodzakelijk het meest bij aan het algemeen belang.

Volgens Peper hoeft er maar één goede leider op te staan of de ouderen zitten zo met twintig zetels in de Tweede Kamer. Ik acht de kans dat deze uitspraak realiteit wordt eerlijk gezegd nogal klein. Ouderen zijn, naar mijn overtuiging, daarvoor toch in het algemeen nog aanzienlijker verstandiger dan Peper hen inschat.

Samenbindende factor

In ieder geval is duidelijk dat de Nederlandse samenleving met een dergelijke ontwikkeling niet is gediend. Door ouderen apart te organiseren zal de isolatie van hun levenservaring van de rest van de samenleving eerder toe- dan afnemen. Immers, de overtuiging die nodig is om deze levenservaring over te dragen op jongere generaties kan niet worden afgedwongen, ook niet door politieke macht. Bovendien valt te vrezen dat een politieke partij die als samenbindende factor de leeftijd van haar leden hanteert, het wel heel sterk zal het moeten hebben van pure materiële belangenbehartiging om de zaak bij elkaar te houden.

Trouwens over historisch besef gesproken. We behoeven niet zo ver terug te gaan in het verleden om ons eerdere pogingen om ouderen politiek te organiseren te herinneren. Het is op een jammerlijke mislukking uitgelopen en ontaard in spetterende ruzies. Met mijn bijna 55 jaar val ik inmiddels in de termen om lid te worden van een ouderenpartij, maar ik zou toch op zijn minst wel graag eerst van de heer Peper nader willen horen wie hij als de "goede leider" nu precies in gedachten heeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 augustus 2004

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Oud en wijs

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 augustus 2004

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken