Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De Tonino-norm

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De Tonino-norm

5 minuten leestijd

Justitie kan de laatste tijd met recht een openbaar ministerie genoemd worden. Geruchtmakende strafdossiers lagen letterlijk op straat, zij het verpakt in een computer. De gebruiker van de computer -officier van justitie Tonino- had de computer letterlijk bij de boom gezet.

Een passerende taxichauffeur nam het apparaat mee met de bedoeling om de resterende bruikbaarheid te testen. Daar slaagde hij boven verwachting in. Wat bleek: de vorige eigenaar was vergeten op de harde schijf aanwezige bestanden te verwijderen. Complete strafdossiers verschenen op het beeldscherm. Daarbij ging het niet om kruimeldieven, maar om geruchtmakende zaken, zoals de zaak van oud-Philips-topman Boonstra en de onlangs geliquideerde vastgoedhandelaar Endstra. Complete strafdossiers konden zo worden geprint. De taxichauffeur zal er wel rode oortjes van gekregen hebben.

In dit soort dossiers zitten verklaringen van diverse getuigen of informanten. Daar moeten voor de Amsterdamse taxirijder enkele bekenden bij geweest zijn. Duidelijk was dat hier iets grondig misgegaan was.

Vanwege de publiciteitswaarde werd de computer afgeleverd bij de misdaadjournalist Peter R. de Vries. Die wist er wel raad mee. Hij scoorde met deze affaire. Het werd voorpaginanieuws en zelfs de minister moest zich verantwoorden. Met de inhoud van de strafdossiers kreeg De Vries hoge kijkcijfers in zijn televisieprogramma.

Het geheel heeft het aanzien van justitie ernstig geschaad. Verwacht mag toch worden dat justitie zeer zorgvuldig met vertrouwelijke informatie omgaat. In deze verwachting zijn ten minste de heer Boonstra en de familie Endstra beschaamd.

Gezag kwijt

De onfortuinlijke officier van justitie in kwestie heeft inmiddels ontslag genomen. Zijn positie als handhaver van openbare rechtsorde was niet langer te handhaven. Het College van procureurs-generaal, zeg maar het hoogste orgaan van justitie, heeft deze beslissing "gerespecteerd."

Deze beslissing was echter mede ingegeven doordat Tonino ook persoonlijk gezichtsverlies leed. Zijn e-mailverkeer, opgeslagen op dezelfde computer, werd eveneens openbaar en zelfs op internet geplaatst. Ik heb het niet gelezen, maar als ik sommige kranten moet geloven, waren daar ook minder verheffende mails gezonden aan collega's bij. Doordat de toegangscode tot zijne-mailbox eveneens bekend werd, was, tot overmaat van ramp, zelfs de verantwoording van Tonino gericht aan de hoofdofficier van justitie op internet te lezen. Toen was hij zijn gezag helemaal kwijt.

Wachtwoord

Deze affaire maakt pijnlijk duidelijk dat het van belang is dat in een werksituatie er duidelijke afspraken gemaakt worden hoe er wordt omgegaan met het meenemen van vertrouwelijke dossiers naar huis of het digitaal verzenden van belangrijke of vertrouwelijke documenten. Helaas -zoals ook in dit geval- gebeurt dat digitaal verzenden of opslaan van documenten nog te vaak zonder gebruik te maken van een wachtwoord. Dat was een eenvoudige en minimale bescherming geweest, ook in het geval van officier Tonino.

Niet alleen geldt dat voor vertrouwelijke dossiers op de werkplek, maar zeker wanneer dossiers naar huis gemaild worden om er thuis aan te werken.

Dezelfde computer had ook gestolen kunnen worden, waarna de strafdossiers in verkeerde handen hadden kunnen vallen.

Ik kan mij goed voorstellen dat vertrouwelijke dossiers niet van kantoor mogen worden meegenomen. Nodig is dat er bij digitaal thuiswerken gebruikgemaakt wordt van een deugdelijke virusscan, zodat voorkomen wordt dat bestanden verdwijnen. Daarnaast behoort er uiteraard regelmatig een back-up gemaakt te worden, of het bijgewerkte bestand moet teruggemaild te worden naar de werkplek. Tot slot dient er, niet onbelangrijk, binnen de organisatie een richtlijn aanwezig te zijn over de verwijdering van bestanden en op welke wijze een computer van de hand gedaan wordt, namelijk zonder of met een geschoonde harde schijf. Elke systeembeheerder kan vertellen hoe dat moet of hoe dat nog beter kan.

Verzuim

Veel bedrijven maken dan ook een protocol of intern reglement over het gebruik van e-mail en internet. Daar kan dan ook iets in worden opgenomen over het privé-gebruik van e-mail en internet onder werktijd. Dat is zeker aan te raden, want uit onderzoek blijkt dat veel personeelsleden onder werktijd de geboden faciliteiten gebruiken voor eigen doeleinden. Strikt genomen is dat werkverzuim wanneer dat niet tijdens pauzes gebeurt. De rechtspraak over op staande voet ontslagen werknemers die pornosites bezochten onder werktijd is kleurrijk.

De heersende tendens is dat wanneer er een internetprotocol is of een richtlijn dat werknemers in beperkte mate privé-gebruik mogen maken van internet, bijvoorbeeld tijdens pauzes, een werknemer bij aantoonbare overtreding van deze regels ontslagen mag worden, doorgaans zonder of met een beperkte afvloeiingsregeling.

Wanneer er een ernstig vermoeden van veel privé-gebruik onder werktijd is, mag de werkgever controleren. Een afgesproken volgsysteem waarbij regelmatig door middel van een steekproef gecheckt wordt welke sites een werknemer op welk moment heeft bezocht kan ook een goede preventie zijn.

Het is goed normen te stellen en die ook te controleren voor het gebruik van internet en e-mail, zowel thuis als op het werk. De affaire-Tonino wijst op de noodzaak daarvan. Als er gevraagd wordt naar (de wijze van) internetgebruik gaat het vaak alleen over de situatie thuis. Zowel internet zelf als de toegang daartoe is inderdaad "worldwide".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 oktober 2004

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

De Tonino-norm

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 oktober 2004

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken