Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De hink-stap-sprong van de ontwikkeling

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De hink-stap-sprong van de ontwikkeling

4 minuten leestijd

Mogen peuters nog peuteren en kleuters nog kleuteren? Onderwijs en zorg volgen het kind nauwlettend, toetsend waar te toetsen valt, testend wat te testen is. Terwijl ouders zich algauw zorgen maken over afwijkingen in de ontwikkeling van hun koter. "Een kind krijgt snel het etiket "autistisch" als het op een wat andere manier contact maakt, een beetje verlegen is of geweldig de kat uit de boom kijkt. Terwijl dit normale variaties in het kindergedrag zijn."

Tevreden blikt prof. dr. Sieneke Goorhuis terug op het congres "Dolgedraaid" van vorige week vrijdag. De orthopedagoog en spraakdeskundige van het Universitair Medisch Centrum Groningen was dagvoorzitter van het congres, waar 400 deskundigen uit zorg en onderwijs eensgezind waren in hun zorgen over een te vroeg testen en beoordelen van het kind.

Er lijken nog nooit zo veel leer- en gedragsproblemen te zijn geweest als nu, betoogde schooldirecteur drs. Piet Bergsma. In het tijdschrift Balans vindt hij een groot aantal kwalen, afwijkingen en problemen. "Van dyslexie tot ADHD, om van PDD-NOS, MCDD, ODD, dyspraxie, concentratiestoornis, dyscalculie, dysorthografie, coördinatieproblemen, faalangst, beneden de maat presteren, NLD, het Noorman Syndroom, ADD, PDD, Gilles de la Tourette, angsten, bewegingstics, geluidstics, dwangmatige handelingen, eetstoornissen en een hoge sensitiviteit maar niet te spreken."

Uitgevers en hulpverleners verdienen een dik belegde boterham aan het problematische kind, sneerde hij. "Hoe jonger des te beter, want des te langer rinkelt de kassa. Hoogste tijd om te stoppen met de huidige toetsgekte en leerlingachtervolging."

ADHD

Juist dat veel en vroegtijdig toetsen en testen is onnodig, stelt Goorhuis. "Het is een groot goed dat we de echte ontwikkelingsstoornissen kunnen ontdekken. Maar zorgverleners en onderwijsleerkrachten moeten niet te snel het label "afwijkend" geven. Van een kind dat om 17.00 uur erg druk is, denken ouders tegenwoordig al snel dat het ADHD heeft. Maar het kind is dan gewoon erg moe."

Niet alleen ouders, ook het onderwijs heeft de neiging alarm te slaan bij vermeende ontwikkelingsachterstanden. "Scholen moeten gebruikmaken van de nieuwe wetenschappelijke inzichten in de vroegkinderlijke ontwikkeling. We komen ervan terug dat kinderen in hoge mate beïnvloedbaar en maakbaar zijn. Verrrijkingsprogramma's werken in de kleuterleeftijd maar tot op zekere hoogte."

Een reden is dat elk kind zich anders ontwikkelt. "Het gaat van hink-stap-sprong. Het ene kind loopt vroeg, maar praat laat. Het andere kind praat vroeg, maar loopt laat. Het ene kind is vroeg zindelijk, een ander doet er langer over."

In eerste zeven jaar van het kind is de groei van het lichaam en de motorische ontwikkeling belangrijk. Ook is het denkpatroon van kleuters magisch, gericht op hun eigen wereld. "Ze kunnen denken dat als de zon in het water zakt, de vissen het warm krijgen."

Een kleuter moet de tijd krijgen om zich te ontwikkelen, vindt de Groningse hoogleraar. "Kleuters moeten kleuteren en peuters moeten peuteren. Zorg voor spelmogelijkheden: boekjes, spelletjes, maar ook mogelijkheden om te klauteren, te klimmen en met zand te spelen. Kinderen moeten dat allemaal leren. Probeer de kleuter als schoolkind in wording te benaderen."

Goorhuis is dan ook een verklaard tegenstander van de entreetoets, die kleuters maken als ze op school komen. Deze lang verbeide wens van sommige onderwijsdeskundigen werd door de Tweede Kamer in 1996 en 2003 afgeschoten.

Weinig spontaniteit

Kleuterklassen, maar ook peuterspeelzalen en projecten voor voor- en vroegschoolse educatie bieden hun kinderen steeds vaker leerstof aan. "De samenvoeging van de kleuterschool met de lagere school is ongelukkig uitgepakt. Het didactische aanbod voor kleuters had kindvolgend moeten blijven en niet leekrachtgestuurd. Onzekere leidsters met onvoldoende kennis over peuters en kleuters grijpen graag naar taal- en andere leerprogramma's. Dat geeft hun houvast én het is toetsbaar."

Bijkomend probleem is dat pabo-studenten heel weinig over de vroegkinderlijke ontwikkeling leren. "Er is op pabo's nauwelijks aandacht voor peuters en kleuters. Het pedagogisch onderwijs zou meer gericht moeten zijn op de eigenheid van de vroegkinderlijke ontwikkeling. Ik zou het onderwijs ertoe willen oproepen kinderen voor hun zevende anders te benaderen dan daarna."

De eindeloze rapportering kan zelfs de spontaniteit tussen kind en leerkracht schaden, stelt Goorhuis. "Als een kind niet voldoet aan de norm, noteert de leerkracht dat krampachtig. Deze kan zich echter ook afvragen: Past deze norm wel bij het kind? Hoe zit het met zijn totale ontwikkelingsbeeld? Een jong kind dat niet op zijn niveau wordt aangesproken, kan heel ongebruikelijk reageren. Deze onder- of overschatti ng kan de relatie gespannen maken."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 11 maart 2005

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

De hink-stap-sprong van de ontwikkeling

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 11 maart 2005

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken