Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Van joden voor joden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Van joden voor joden

International Jewish Evangelical Fellowship heeft tamelijk calvinistisch karakter

10 minuten leestijd

Als bijbelgetrouw aangeduide Messiasbelijdende joden en christenen begonnen in 1980 de Lausanne Consultation on Jewish Evangelism (LCJE). Vorige week kreeg een ander orgaan zijn definitieve vorm. Dat is de International Jewish Evangelical Fellowship (IJEF). De geloofsverklaring van de organisatie heeft een tamelijk calvinistisch karakter. Maar er is meer verschil tussen de LCJE en de IJEF dan tussen evangelical en gereformeerd. De zojuist opgerichte instelling is er een van joden voor joden. Dat die beide aspecten -gereformeerd en joods- in één internationaal instituut zijn verenigd, vormt waarschijnlijk een unicum in de geschiedenis.

De oprichting van de IJEF had plaats in Media, een stadje in het oosten van de Verenigde Staten. De conferentiegangers troffen elkaar in een kerk van bescheiden omvang: het gebouw van de Faith Reformed Baptist Church. De deelnemers stelden de constitutie vast: de beginselverklaring. Het thema van de bijeenkomst was "In the Church and Jewish too!": in de kerk en ook joods.

Onder de oprichters van de IJEF is ds. Walter J. Chantrey, een gereformeerde baptist uit Carlisle, Pennsylvania. Hij is tevens redacteur van de Banner of Truth Magazine. Verder Rich Robinson, een Messiasbelijdende, Amerikaanse jood die werkzaam is bij de bekende organisatie Jews for Jesus. Hij studeerde theologie aan Westminster Theological Seminary. Uit Australië kwam Paul Morris naar de conferentie. Hij is al jarenlang verbonden aan de mede uit het werk van ds. Robert Murray M'Cheyne voortgekomen Engelse organisatie Christian Witness to Israel. Morris richtte zich eerder op werk in Rusland, Roemenië, Bulgarije, Marokko en Turkije. Niet de minst belangrijke rol was in oprichtingsvergadering weggelegd voor de Messiasbelijdende jood ds. Baruch Maoz, een gereformeerde baptist uit Rishon le Tsion in Israël. Uit Nederland waren twee bestuursleden van het Izaäc da Costa Fonds aanwezig.

Geloofsverklaring

De "statement of faith", de geloofsverklaring van de IJEF, zal voor menigeen te smal zijn. Maar gereformeerden kunnen zich er globaal gesproken redelijk in vinden. Hoewel ds. Maoz in de wandelgangen verklaarde dat hij het stuk graag nog had aangescherpt in calvinistische zin. Behalve de woordelijke inspiratie van de Bijbel spreekt het document zich nadrukkelijk in positieve zin uit over de Drie-eenheid. Dat is een onder joodse christenen hier en daar omstreden onderwerp. Hetzelfde geldt voor de vaststelling dat joden en christenen uit de heidenen samen één kerk vormen. De IJEF distantieert zich van het stichten van aparte joodse gemeenten buiten Israël.

Verder lijkt de geloofsverklaring impliciet -zonder het chiliasme uitdrukkelijk te noemen- afstand te nemen van de leer van een nog te verwachten duizendjarig vrederijk. En het document zegt dat degenen die in Christus gestorven zijn, zullen opstaan tot het eeuwige leven om God te prijzen en zich eeuwig in Hem te verheugen. Maar zondaren die niet zijn wedergeboren, zullen eeuwig, in de hel, hun rechtvaardig loon ontvangen.

De confessionele stuk belijdt de uitverkiezing tot het eeuwige leven, maar niet de verwerping. Het document zegt: de Messias "droeg op het kruis de zonden van de wereld en verzekerde op die manier de redding van allen die in Hem zouden geloven." Als er niet meer stond in de geloofsverklaring, zou iemand deze misschien als remonstrants willen typeren. Maar dan zit hij ernaast. Want de vergadering stemde tevens in met de belijdenis van de staat van geestelijke dood waarin de mens van nature verkeert en zijn onvermogen om zelf iets tot zijn redding bij te dragen. Toen iemand tijdens de conferentie vroeg dat wat op te rekken, verklaarde voorzitter Chantrey dat dit niet mogelijk is, omdat deze passage elke vorm van arminianisme wil voorkomen.

De constitutie somt de diverse doelen van de nieuwe organisatie op. Het gaat erom de aanbieding van het Evangelie aan de joden te bevorderen. Maar dan gebaseerd op de autoriteit van de Bijbel en niet op de rabbijnse traditie. En verwoord in voor joden begrijpelijke terminologie.

Het document zegt dat niet het joodzijn, maar Christus als de beloofde Messias en de Redder voor de wereld de kern van de boodschap moet zijn. Ve rder wil de IJEF bijbelgetrouwe protestantse kerken aanmoedigen zich betrokken te weten bij het brengen van de boodschap van het Evangelie aan joodse mensen.

Veel gemeen

De LCJE is qua beginselverklaring minder gereformeerd dan de IJEF. De mensen van Lausanne betuigen door het onderschrijven van de grondslag instemming met de Bijbel als het Woord van God van kaft tot kaft. Maar de organisatie vertoont een breed spectrum aan participanten: van evangelisch in de Nederlandse zin van het woord, of zelfs een beetje charismatisch, tot gereformeerd. Tijdens conferenties van de LCJE lopen ook wel Messiasbelijdende joden rond die een keppeltje dragen. Om de joodse identiteit te onderstrepen, zeggen zij. En niet vanuit judaïstisch motief. Zoiets gebeurde niet in Media.

Maar qua doelstelling hebben de beide organisaties veel gemeen. Zo waren er ook tijdens de LCJE-bijeenkomst in Helsinki in augustus 2003 zowel christenen uit de heidenen als Messiasbelijdende Joden aanwezig. Net als vorige week in Media. En Helsinki sprak uit "dat er geen andere Naam is tot zaligheid" dan die van Jezus van Nazareth. De drang om joden het Evangelie te brengen vormde een van de opvallende kanten van de LCJE-conferentie in Helsinki. Datzelfde valt te zeggen over de LCJE-bijeenkomst te Dijon, in Frankrijk, maart 2001.

Appèl aan de kerk

De vraag ligt derhalve voor de hand of het nodig is een nieuwe internationale organisatie in het leven te roepen. Mevrouw Rivka Nessim van de Messiasbelijdende gemeente Grace and Truth in Israël zei van wel. "Het gaat bij ons veel meer om een appèl aan de kerk om joden te ontvangen en hun cultuur te respecteren. Zolang het althans niet meer dan cultuur en geen judaïsme is. En verder", aldus Nessim, "vormt de IJEF een appèl aan de joden om zich niet apart te organiseren, maar om zich te verenigen met de christelijke kerk en de theologie van eeuwen niet zomaar te verwerpen."

David Zadok, een Messiasbelijdende jood uit Israël die in de Verenigde Staten theologie studeert, verklaarde: "Het gaat er om dat de kerk -als er eenmaal joden in de gemeente zijn opgenomen- ook iets doet om hen de joodse identiteit te laten bewaren. Als een jood christen wordt, betekent dit dat de gemeenschap waartoe hij behoorde hem volstrekt buitensluit", aldus Zadok. Ds. Stuart Sacks van de Orthodox Presbyterian Church in Reading (Verenigde Staten), een Messiasbelijdende jood, vertelde hoe hij zich gemarginaliseerd had gevoeld in de christelijke kerk. Zadok: "Dus is het goed om als joden, ook binnen de kerk, gemeenschap te kunnen oefenen met andere joden."

Niet apart

Van aparte joodse christelijke gemeenten buiten Israël wil de IJEF dan ook niet weten. De Amerikaanse baptist ds. Robert Strain onderstreepte dat. De cultuur is door de zondeval erg corrupt geworden, zei hij. Het burgerschap van de gelovige is in de hemel. En cultureel imperialisme vormt een tegenstelling met het universele karakter van het Evangelie, dat niet uitsluitend voor Israël bestemd is. Daarmee keerde hij zich tegen het stichten van speciale joodse, of andere etnische en cultureel apart staande gemeenten. Ds. Maoz zei: "Mijn probleem met op etnische basis gevormde gemeenten is dat ze zich meer richt op de eigen cultuur dan op Christus."

Rechtvaardigen de genoemde argumenten -de eenheid van jood en christen in Christus behoort vorm te krijgen binnen één en dezelfde christelijke gemeente- het oprichten van een nieuwe organisatie? Helsinki sprak zich op z'n minst uit in dezelfde richting. De conferentie toonde zich in 2003 verheugd over de vordering in de verzoening tussen joodse en Arabische christenen. Zij vormt een getuigenis dat de band tussen gelovigen "alle politieke en geografische barrières overstijgt", zeiden de afgevaardigden in Finland.

Had het dan niet wijzer geweest dezelfde doelen te verwezenlijken binnen een aparte poot van de LCJE? Die keuze -indien ze al realiseerbaar zou zijn- zou het belang van de meer gereformeerde geloofsverklaring van de IJEF bagatelliseren. Maar tegelijk geldt dat wie een internationale organisatie opricht die naar orthodox calvinisme ruikt, er tevens zeker van kan zijn dat zij klein blijft.

Onderscheid

Eén ander aspect -van doorslaggevend belang voor de oprichters van de IJEF- heb ik nog niet ter sprake gebracht. De organisatie wil er een zijn van joden voor joden. Dat is niet principieel, verdedigde ds. Maoz. Maar als een niet-joodse organisatie zou pleiten voor gemeenschap van Messiasbelijdende joden en christenen uit de heiden binnen één kerk, zouden joden die nog hun oude religie aanhangen dat orgaan niet serieus nemen. Daar ligt een fundamenteel verschil met de LCJE. Want die beschouwt zichzelf als een forum voor onderling contact van kerken en organisaties die zich wereldwijd bezighouden met het brengen van de boodschap van het Nieuwe Testament aan joden. Nochtans loopt het werk van de LCJE -om zo te zeggen- als een tierelier.

Alleen Messiasbelijdende joden worden in volle rechten lid. Christenen uit de heidenen kunnen een buitengewoon lidmaatschap verkrijgen. "Dat is", zei ds. Maoz, toen die kwestie ter sprake kwam bij de vaststelling van de constitutie, "alleen maar voor onze geloofwaardigheid." Het moge zo zijn. Maar het is typerend voor de IJEF.

"Hoe gaat het dan met de identiteit van de kleinkinderen van de zich tot de christelijke kerk begeven hebbende, christelijke joden?" vroeg iemand. "Hebben die zich ook nog te houden aan de joodse identiteit?" Als antwoord daarop borduurde ds. Maoz -op geheel eigen wijze- voort op het stramien van de in 1968 wegens geweldloze strijd tegen apartheid vermoorde ds. Martin Luther King: "I have a dream. Ik droom ervan", zei de predikant uit Rishon le Tsion, "dat de christelijke joden gezamenlijk stem krijgen. Niet als een soort competitie, maar bijvoorbeeld in het bestrijden van het antisemitisme. En als appèl op de kerken."

"Hoe valt de joodse identiteit eigenlijk te bewaren als iemand zich niet meer onderscheid door judaïstische kenmerken?" wilde een ander weten. Ds. Sacks gaf als voorbeeld dat de godsdienstige feesten van oorsprong joods zijn. En ze hebben een veel rijkere inhoud dan veel christenen kunnen doorzien. Joden kunnen christenen behulpzaam zijn in de uitleg daarvan.

Gereformeerd

Er is niets mis met een gereformeerde organisatie voor evangelieverkondiging aan Israël. Reeds in 1999 zochten gereformeerde conferentiegangers elkaar op tijdens een LCJE-meeting in New York. Onder leiding van de Amerikaan ds. Fred Klett, behorend tot de rechtervleugel van de Presbyterian Church of Amerika (PCA), overwogen zij de mogelijkheid om een gereformeerde poot van de LCJE op te richten. Maar ds. John Ross van Christian Witness to Israel vertelde in Dijon, maart 2001, in de wandelgangen dat het voorlopig zou blijven bij het opzetten van een website. Verder zouden de gereformeerden mogelijk in de marge van de reguliere wereldbijeenkomsten af en toe als groep vergaderen. In Media waren beide predikanten echter niet aanwezig.

"De IJEF vormt geen concurrent van de LCJE", verklaarde ds. Maoz. Als bewijs voerde hij aan dat hij in 2006 tijdens een LCJE-conferentie in de Verenigde Staten het woord hoopt te voeren. Waarom leverde hij dan in 1995 in de kibboets Ramat Rachel in de buurt van Bethlehem zulke sterke kritiek op de organisatie? "In die regio" zei hij nu in Media -overigens terecht- "heeft de LCJE een ander karakter."

Amerikaans

Waar zal de volgende conferentie worden gehouden? Waarschijnlijk in de Verenigde Staten. Dat zou dan de vierde keer in successie zijn. Natuurlijk: er leven in dat land heel veel Joden. Maar oogt de IJEF op die manier van lieverlee niet als een typisch Amerikaanse organisatie? Hoewel er ook afgevaardigden waren uit Australië, Canada, Nederland en Israël. "Hoe gaat de IJEF zich verder internationaliseren", vroeg een conferentieganger in Media. "Dat hebben we nog niet doordacht", antwoordde ds. Chantrey. "Wij hopen dat mensen uit meer landen aansluiting zoeken."

Van diverse mensen van internationale faam die participeren in de LCJE werd een lezing voorgelezen. Zij waren zelf niet aanwezig. Bijvoorbeeld van de Noorse, lutherse kerkhistoricus prof. Oskar Skarsaune. En van Amerikaans-joodse predikant Stan Telchin. Natuurlijk waren er voor hun afwezigheid plausibele redenen.

Nog een andere vraag klemt: Hoe gaat de organisatie haar doelen vorm geven? Daar is 'gereedschap' voor nodig. Een simpele site op internet is te weinig. Hoewel ook die steeds moet worden verfrist. Dat kost tijd en studie. De IJEF zal heel wat energie moeten ontplooien om de doelstellingen te halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Saturday 7 May 2005

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Van joden voor joden

Bekijk de hele uitgave van Saturday 7 May 2005

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken