Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bijbelteksten in boekrollen beitelen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bijbelteksten in boekrollen beitelen

Ceel van Heijkop uit Nederhemert: Ik ben houtsnijder, geen knutselaar

5 minuten leestijd

"Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u". De tekst staat gebeiteld in een houten boekrol aan de wand van Ceel van Heijkops werkzolder. De woorden passen goed bij het levensverhaal van de Nederhemertse houtkunstenaar. Hij overleefde acute leukemie, vond een vrouw en een "droomhuis" en verdient zijn brood tegenwoordig onder meer met gutsen. "Hoe groter de opdracht, hoe mooier."

Eigenlijk zit hij al zijn hele leven "in het hout", vertelt Van Heijkop. Op de middelbare school volgde hij de richting bouw. In het derde jaar kreeg hij echter een aanval van acute leukemie. Gelukkig sloegen de chemokuren aan en kon hij gewoon in het vierde jaar instromen. Hij haalde zijn diploma en ging direct daarna aan de slag bij een bouwbedrijf in zijn woonplaats Nederhemert.

Dat ging niet goed. De leukemie kwam terug. Een beenmergtransplantatie bracht uitkomst, maar zijn baan bij het bouwbedrijf moest hij op doktersadvies opgeven. "Te zwaar", verklaart Van Heijkop. Een oom had hem in het ziekenhuis bezig gezien met het lijmen en in elkaar zetten van bouwpakketten en raadde hem aan om iets creatiefs met hout te gaan doen. Het werd houtsnijden.

De eerste probeersels waren dienbladen met figuren en teksten. Voor zijn jubilerende ouders, voor een zus die trouwde. In 1998 kwam Heijkop's Houtsnijwerk van de grond. Het bedrijfje was in eerste instantie gevestigd in de schuur van Ceel van Heijkops ouders, bij wie hij indertijd nog woonde. Na zijn huwelijk in 2003 verhuisde de onderneming naar de zolder van het pand waarin het kersverse echtpaar ging wonen.

Intussen had de houtkunstenaar ook een baan als schipper van het pontje tussen Nederhemert-Noord en Nederhemert-Zuid gekregen. Tussen maart en oktober is hij daar twee dagen per week druk mee. "Fijn om een stukje vastigheid te hebben, want als je rijk wilt worden, moet je geen houtsnijder worden." Overigens zijn de twee banen leuk te combineren. "Wanneer het niet zo druk is bij het pontje, kan ik aan boord lekker beitelen."

Het houtsnijden bleef niet beperkt tot het decoreren van dienbladen. Zo maakte Van Heijkop in zijn begintijd onder meer een weergave van het Salomo-oordeel. Die kwam zijn vroegere baas onder ogen. Deze was op dat moment bezig met de bouw van een verenigingsgebouw bij de hervormde kerk van Nederhemert. Het tafereel sprak hem aan. Hij kocht het en schonk het aan de gemeente. De eerste stap naar bekendheid was gezet. "Tegenwoordig ben ik een van de weinige professionele houtsnijders van Nederland."

Carbonpapier

De werkwijze is bij ieder project min of meer hetzelfde, vertelt Van Heijkop. Hij illustreert zijn woorden aan de hand van een stadsgezicht van Zaltbommel dat aan de wand van zijn werkzolder hangt. "Deze afbeelding stond op de omslag van een kalender. Ik kopieerde en vergrootte haar en vervolgens zette ik haar met behulp van carbonpapier op een stuk hout."

Vervolgens toverde Van Heijkop met een bovenfrees de skyline tevoorschijn. Daarna was het tijd voor het fijnere werk: met beitel, guts en hamer -"hoewel, ik gebruik vooral mijn handpalm"- sneed hij huisje voor huisje en kinderkopje voor kinderkopje Zaltbommel in het zicht. "Ik vind het met name leuk om diepte aan te brengen. Neem deze regenpijp. Die heb ik bewust losgewerkt om hem naar voren te laten komen."

De afronding heeft ook nog wel wat voeten in het hout: schuren, logen, waterlakken, schuren, opnieuw waterlakken, schuren, patineren, poetsen, waterlakken. Van Heijkop: "Patiné is een soort vieze bruine verf. Ik smeer het spul over het hele snijwerk heen en haal het er vervolgens met een doek en thinner weer af. Waarom? Patiné blijft achter in de groeven en geeft die een donkere tint. Dat brengt een werk tot leven."

De houtsoort die Van Heijkop bijna altijd gebruikt is jelutong. Licht, zacht, afkomstig uit Maleisië en ideaal voor houtsnijders. Het droogt snel en heeft nauwelijks neiging tot vervormen. De inwoner van Nederhemert richt zijn pijlen ook wel eens op andere soorten. "Voor het wapen van de familie Eikelboom moest ik natuurlijk eiken nemen. Dat kan ook wel, maar omdat zulk hout veel harder is, duurt het snijden veel langer en moet ik er meer voor vragen."

Veluws panorama

De specialiteit van Heijkop's Houtsnijwerk is een boekrol met (Bijbel)tekst. De ambachtsman doet er ongeveer een dag over. "Ik maak er zo'n honderd per jaar, dus ik heb er wel een beetje routine in gekregen."

Een standaardexemplaar kost zo'n 125 euro. Dat is inclusief veertig tekens. Wie meer dan veertig letters wenst, betaalt per teken 60 cent extra.

Het leukst om te doen blijven voor Van Heijkop de grote werken. "Hoe groter, hoe beter." Een van de mooiste die hij tot nog toe heeft gemaakt, is een sculptuur van Johannes de Doper, die inmiddels in een kerkgebouw in Oud-Beijerland hangt. Anderhalve meter breed en 80 centimeter hoog is hij. Op de voorgrond staat de discipel bij het water, op de achtergrond een groepje smoezende farizeeërs.

Voor de toekomst staat een nog groter project op het programma: een houtsnijwerk van 1,65 meter breed en 1,40 meter hoog. Het moet een Veluws panorama worden: bomen, wilde zwijnen, eekhoorntjes, dassen en op de achtergrond een bungalowpark. "Daarmee kom ik de winter wel door."

Touwen en netten

Niet elke order is in 3D uitvoerbaar, zegt de Nederhemertenaar. Een optie is dan om tweedimensionaal aan de slag te gaan. De twee vrachtwagens boven zijn tafel maken duidelijk wat hij bedoelt. De linkse bestaat uit dunne lijntjes die in een zwart gebeitst stuk hout zijn gekrast. De rechtse toont veel meer diepte, lijkt zo uit de muur te komen rijden. De wielen zijn losgewerkt, de grille voelt echt rimpelig aan.

Wanneer een opdrachtgever een ontwerp met heel kleine details toch driedimensionaal wil hebben, haakt Van Heijkop af. "Neem de touwen en de netten van een zeilschip. Die lijntjes zijn zo fijn, daar begin ik niet aan. Misschien zou ik ze met metaaldraadjes kunnen realiseren, maar waar ben ik dan mee bezig? Ik ben houtsnijder, geen knutselaar."

Meer informatie: 0418-551383 en www.houtsnijwerk.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 24 juni 2006

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Bijbelteksten in boekrollen beitelen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 24 juni 2006

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken