Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Hoofd, hart, maar ook de handen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Hoofd, hart, maar ook de handen

Driestardocenten voorzien tekort aan vakleerkrachten bewegingsonderwijs

5 minuten leestijd

Terwijl veel basisscholen nog steeds leerkrachten elk hun eigen klas gymnastiekles willen laten geven, is hogeschool Driestar educatief druk bezig vakleerkrachten op te leiden. "We voorzien een fors tekort aan leraren voor het bewegingsonderwijs. Onbevoegde mensen dit vak laten geven, zou je vanwege je identiteit niet moeten willen."

Sinds een jaar mogen nieuwe leerkrachten in de groepen 3 tot en met 8 alleen bewegingsonderwijs geven als ze dat vak op de pabo als "minor" (keuzeprofiel) hebben gekozen of de leergang tijdens een tweejarig nascholingstraject hebben doorlopen. Het kleuteronderwijs is van de nieuwe wetgeving vrijgesteld, evenals leerkrachten die de pabo-opleiding vóór 2005 voltooiden.

De Goudse hogeschool was een van de eerste die studenten opleidde voor de nieuwe bevoegdheid: reeds in 2004 studeerden de eerste acht vakleerkrachten bewegingsonderwijs af. Het volgende jaar waren het er weer acht; het derde jaar nam het aantal deelnemers toe tot 22. Inmiddels behoort Driestar educatief tot de eerste vijf hbo-instellingen die accreditatie voor deze leergang hebben ontvangen.

Tekort

Van de ongeveer 240 studenten die per jaar afstuderen, is momenteel zo'n 10 procent bevoegd om bewegingsonderwijs te geven. Dat percentage zou hoger moeten zijn om in de toekomst een tekort te voorkomen, zeggen W. Brobbel en L. B. Visser, docenten bewegingsonderwijs aan de hogeschool.

Vooral jongens kiezen voor deze minor. "We zijn de eisen echter wat aan het aanscherpen. Je moet niet alleen graag bewegen, maar vooral ook bewegende kinderen leuk vinden. Een minder sportieve leerkracht die een goede gymles geeft, is dan soms meer waard dan iemand die zelf op dit vlak veel presteert."

Wie voor bewegingsonderwijs kiest, weet overigens -net als bij de specialisatie rekenen- dat hij aan het eind van de pabo niet klaar zal zijn. "Specialiseren doe je je tijdens het derde en vierde jaar, maar met bewegingsonderwijs gaan we daarna nog een jaar door. Dat vergt in dat jaar zo'n 200 uur -tien woensdagmiddagen plus zelfstudie en het uitvoeren van opdrachten-, en dat naast het drukke bestaan als beginnende leerkracht. Daarom waarschuwen we studenten dat ze er tijdens hun sollicitatiegesprekken ruimte voor moeten vragen: vergoeding van de kosten, maar ook vrijstelling voor een aantal uren per week. Voor scholen is het een investering in tijd en geld waar ze na een jaar een bevoegde leerkracht voor terugkrijgen. De studenten blijken het leuk te vinden dat ze na afronding van hun pabo-opleiding elkaar nog een jaar regelmatig terugzien."

Afhoudend

De basisscholen reageren conservatief, constateren Visser en Brobbel. "Zij hebben het liefst dat iedere leerkracht in zijn eigen klas gym geeft. Dat voorkomt een hoop geregel, denken ze. Dat is echter niet de bedoeling van de nieuwe regeling. De overheid wil de kwaliteit van het bewegingsonderwijs verbeteren. Het is ook een misverstand te denken dat deze maatregel binnenkort weer wordt teruggedraaid."

De Driestardocenten krijgen nogal wat vragen over de nieuwe situatie. "Een directeur wilde Driestar educatief zelfs aanklagen, omdat hij dacht dat alleen onze hogeschool een deel van de studenten voortaan zonder bevoegdheid voor gym aflevert. Hij had niet in de gaten dat het een overheidsmaatregel is. Er zijn momenteel scholen in onze achterban waar onbevoegde jonge leerkrachten toch bewegingsonderwijs geven. De inspectie en de verzekeringsmaatschappijen letten er niet echt op, maar een school zou het zelf niet moeten willen: zo'n overtreding past niet bij de identiteit. Om over de kwaliteit van de lessen maar te zwijgen."

Het probleem speelt niet alleen in de Driestarachterban. "In Brabant hebben 150 basisscholen aan Fontys Hogescholen gevraagd ervoor te zorgen dat alle pabostudenten een gymbevoegdheid halen. Die verplichting is echter wettelijk onmogelijk. Overigens is het verklaarbaar dat de scholen zich zo opstellen: de overheid laat weer eens een wet op het onderwijs los zonder mensen en middelen beschikbaar te stellen."

Scheppingsgave

Schoolbesturen houden in hun benoemingsbeleid nu al rekening met het bezit van de bevoegdheid om bewegingsonderwijs te geven, constateren de beide docenten. "De beste oplossing blijft overigens de benoeming van een echte vakleerkracht, desnoods gezamenlijk met andere scholen. Zij kunnen de lessen verzorgen voor de leerkrachten die niet voor het vak bevoegd zijn, of die wel bevoegd zijn maar de lessen liever afstaan. Een andere mogelijkheid is een leerkracht die gewoon een klas heeft, maar een deel van de week voor de gymlessen is vrijgesteld."

Als binnen het reformatorisch onderwijs gevreesd wordt dat hierdoor de aandacht voor sport zal toenemen, is dat niet terecht, stellen Brobbel en Visser. "Er wordt nog onvoldoende ingezien hoe belangrijk beweging voor de ontwikkeling van kinderen is. Bij kleine kinderen wordt het nog gewaardeerd: wanneer gaat hij grijpen, kruipen, lopen? Later wordt er vaak alleen nog maar gepraat over cijfers en of het kind havo of vwo kan halen. Als christenen gaan we te makkelijk mee in het economische rendementsdenken. De ene scheppingsgave wordt daardoor hoger gewaardeerd dan de andere. Tekenen, handvaardigheid en gym zijn dan bijvakken, waarop je niet kunt blijven zitten. We zeggen wel: hoofd, hart en handen, maar die handen worden ondergewaardeerd. We moeten niet alleen kijken naar wat je in de maatschappij met iets kunt bereiken."

Veel kinderen bewegen te weinig. "Dat beïnvloedt het schrijven, het probleemoplossend vermogen en de psychosociale ontwikkeling. Twee van de huidige vierdejaarsstudenten die voor bewegingsonderwijs kozen, hebben in Stolwijk onderzocht wat kwaliteitsverbetering betekent voor het bewegen van kinderen. Het verschil blijkt duidelijk: de kinderen doen meer en andere bewegingsspelen, geven aan dat ze meer leren en vinden het ook leuker."

Nascholing

Driestar educatief biedt de opleiding bewegingsonderwijs ook als nascholingscursus aan. De cursisten krijgen hetzelfde programma in hetzelfde aantal uren, maar dan wel in twee in plaats van drie jaar. "We geven alle deelnemers een brief mee voor hun directeur: Deze cursus vergt 400 uur per jaar. Dat is een kwartbaan. Wilt u er rekening mee houden? Handige studenten weten echter veel te combineren: gymuren, buitenactiviteiten en spelletjesdagen op hun eigen school dienen dan tegelijkertijd als stageopdracht."

De cursus kost in totaal zo'n 3200 euro. "Dat komt vaak uit het budget voor professionalisering. Er zijn echter ook scholen die de leerkracht zelf de kosten laten betalen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Saturday 8 July 2006

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Hoofd, hart, maar ook de handen

Bekijk de hele uitgave van Saturday 8 July 2006

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken