Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Tussen zwaard en ploegschaar

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Tussen zwaard en ploegschaar

9 minuten leestijd

In het jarenlang door burgeroorlogen geteisterde Colombia worden zwaarden voorzichtig omgesmeed tot ploegscharen. Er is een wet inzake gerechtigheid en vrede. Paramilitairen en guerrilla's leggen de wapens neer in ruil voor strafkwijtschelding. Daar mag je al heel blij mee zijn, "want oorlog is het ergste wat een mens kan overkomen", vindt Missy Christie, een vrouw met een bijzondere passie voor het land waar zij woont en werkt.

Onlangs dropte de man van de ontvoerde Colombiaanse presidentskandidate Ingrid Betancourt (44) met een vliegtuigje weer eens duizenden foto's van hun kinderen boven een gebied in het zuiden van Colombia. Missy Christie knikt. "Ik ken haar. Ingrid Betancourt was de buurvrouw van mijn moeder. Ze werd in 2002 ontvoerd met haar assistente." Betancourt wordt vermoedelijk gevangen gehouden door de guerrillabeweging FARC. "We zien haar kinderen lijden onder het verlies. We voelen de onzekerheid van haar echtgenoot, de Fransman Juan Carlos Lecompte, over haar lot en zien de wanhoop en het verdriet die haar ontvoering met zich meebrengt."

Missy (36), van origine Nieuw-Zeelandse, is getrouwd met de 36-jarige Colombiaan Carlos. Zij hebben twee dochters: Ana Carolina van 15 en Valentina van 8. Missy is directeur van Cooperacion Dios es Amor (CDA, God is liefde), de partnerorganisatie van Woord en Daad in Colombia.

U bent vrouw en staat aan het roer van een organisatie. Hoe kijkt de Colombiaanse samenleving daar tegenaan?

"Hhmm. De Colombiaanse samenleving is bijzonder machismo (hanig). Voor vrouwen is het soms moeilijk dergelijke posities te krijgen, hoewel vrouwen bij ons zetels in het congres en ministersposten bezetten. Verder zijn vrouwen nog te vaak het slachtoffer van geweld. Mijn persoonlijke situatie is een gezegende. Ik heb een gezin en een man die me respecteert, een man die christen is. Een werkende vrouw moet in Colombia een duizendpoot zijn. Je bent echtgenote en moeder en je werkt. Je moet je verschillende rollen aanmeten. Je werk vraagt een zakelijke benadering."

Colombia kent een imago van geweld en ontvoeringen. Is dat juist?

"Vergeleken met enige jaren geleden wel, toen Pastrana nog president was. Wat echter normaal is voor ons, is wellicht abnormaal voor iemand in Nederland. In Colombia neem je allerlei voorzorgsmaatregelen voor je veiligheid. Je kinderen gaan niet op de fiets naar school: altijd brengt iemand ze (met de auto) weg. Deze kleine dingen zijn zo gewoon voor ons. Je mag geen enkel risico nemen. Dit jaar deed mijn man mee aan de verkiezingen. Veiligheidshalve hebben we onze kinderen toen enige tijd buiten de stad ondergebracht. Dat doet wat met je, maar het hoort erbij in mijn land."

De wet inzake gerechtigheid en vrede kent aanzienlijke strafvermindering toe aan leden van illegale gewapende groeperingen die verdacht worden van mensenrechtenschendingen en die instemmen met demobilisatie. Hoe denkt u over die wet?

"Persoonlijk denk ik dat de wet degenen voor wie deze is bedoeld vaak te goed uitkomt - zij biedt leden van deze groeperingen te veel mazen in het net waardoor ze kunnen ontsnappen. Anderzijds moet je realiseren dat guerrilla's en para's zwaar straffen ook geen oplossing is. Wel kan ik me voorstellen dat slachtoffers daar anders over oordelen. De pijn die je voelt als je dochter is vermoord, wordt er niet minder door."

"Een strenge wet met doodstraf voor moordenaars leidt in Colombia slechts tot meer armoede, grotere militaire investeringen en minder aandacht voor sociale problemen. Dus we moeten naar het geheel kijken om tot een uitgebalanceerde mening te komen. Als deze wet er niet was gekomen, zou de oorlog in volle hevigheid doorgaan. Daarom vind ik de wet inzake gerechtigheid en vrede van de kwaden de minst slechte optie. Als die wet er niet was, zou het nog volop oorlog zijn in Colombia. Oorlog is veel erger dan te leven onder omstandigheden waarin enkele dingen niet helemaal rechtvaardig zijn (zoals deze wet). Daarom beschouw ik de wet als een stap vooruit op de weg naar vrede en verzoening. Als het dan tot vrede komt, moet de nadruk wat mij betreft komen te liggen op het sociale aspect."

Hoe is de algemene situatie in uw land?

"De situatie in Colombia verbetert licht. We bevinden ons midden in een ingewikkeld demobilisatieproces. Een deel van de samenleving is tegen, anderen zijn voor. Colombia heeft jaren van burgeroorlog achter zich, waarin de guerrilla's en paramilitairen de dienst leken uit te maken. Waar paramilitairen waren, is een machtsvacuüm ontstaan. Het komt voor dat guerrillastrijders naar de gebieden trekken die zijn verlaten door de paramilitairen. Dat is een gevaarlijke ontwikkeling."

"Er heerst onzekerheid bij de gewone burgers. De mensen die moeten worden ontwapend zijn soms jarenlang professionele moordenaars geweest. Ze hebben macht en wapens gehad. En wij gaan hen nu vertellen dat ze nette burgers moeten zijn. Ze ontvangen een voorschot voor huisvesting en begeleiding, maar kun je diep in hun hart kijken? Gaat het niet vooral om het gezicht achter het masker? Het vergt jaren om een geschiedenis van corruptie en geweld te veranderen. Deelname van de kerken is in zo'n proces van cruciaal belang."

Werpt de "War on Drugs" van de Verenigde Staten vruchten af?

"Colombia is een belangrijke bondgenoot van de VS op het Zuid-Amerikaanse continent. De laatste tijd zijn overal linkse presidenten aan de macht gekomen, uitgezonderd in Colombia, dat daarmee een sleutelrol vervult voor de VS. Colombia ontvangt fondsen om drugs te bestrijden en geld voor het vredesproces. Als Colombia zou tenderen naar Venezuela en andere Latijns-Amerikaanse landen, zou de strijd weer losbarsten."

Komen er nog steeds mensen vanuit conflictgebieden naar Bogota?

"Minder dan een paar jaar geleden en dat is een goede ontwikkeling."

De beruchte probleemwijk El Cartucho is van de aardbodem verdwenen.

"Inderdaad. Als je naar Cartucho gaat, vind je daar een mooi park. Loop je echter twee blokken verder, dan kom je Cartucho weer tegen. Het probleem heeft zich gewoon verplaatst. Cartucho spatte uiteen over verschillende delen van de stad. Bogota heeft nu her en der kleine "cartuchitos". Er bestaat zelfs een hele ondergrondse stad waar je van alles tegenkomt qua prostitutie, verslaving en misdaad."

Kunt u een definitie geven van de Colombiaan? Wie is hij of zij?

"Ik heb mensen uit alle delen van Colombia ontmoet. Sterk, goed, creatief. Het Colombiaanse hart is zacht. Colombianen beschikken over een ongelooflijke veerkracht. Zelfs in de verschrikkelijkste situaties slagen ze erin gelukkig te zijn."

Welke rol kunnen volgens u de kerken vervullen?

"Je kunt in Colombia een perfecte christen zijn zonder dat je levenswijze dat uitstraalt. Het gedrag van de christen kan ook sterk worden bepaald door de continue strijd om te overleven. Toch gaat het de protestants-christelijke beweging in Colombia om waarachtig discipelschap en vernieuwing van hart en geest. We zouden onze identiteit, waardigheid en vrijheid voortdurend moeten spiegelen aan Christus. Kerken moeten de mensen echter niet alleen het Woord van God leren, maar ook christelijke waarden en normen bijbrengen, om Colombia van de morele statuur te voorzien die het hard nodig heeft."

Nemen christenen deel aan de politiek?

"Jammer genoeg ontbreekt het christenen in de politiek vaak aan een heldere wereldvisie. Eenmaal op het pluche beland nemen ze vaak dezelfde houding aan als andere parlementariërs. Ze onderscheiden zich niet. De afgelopen drie jaar heeft mijn man gewerkt met een politiek project getiteld "Waardig". Het is voor het eerst in Colombia dat er een politiek program is geschreven op grond van Bijbelse principes. En het werkt! Christenen dienen ook hun plaats in te nemen in het publieke domein. Zoals Issaschar in het Bijbelboek Kronieken. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen, opdat we een zoutend zout en lichtend licht zijn."

Wat was de moeilijkste tijd ooit?

"Toen we Colombia moesten verlaten omdat we op een zwarte lijst stonden. Van eind 1999 tot begin 2000 moesten we met ons gezin uitwijken naar Amerika. We werden bedreigd, sliepen met de sleutels van de auto's onder het kussen zodat we elk moment weg konden rijden. We hadden twee bewakers die geen seconde van onze zijde weken. Het was vreselijk. Toch bood ons verblijf in Amerika ons de kans ons leven opnieuw te definiëren. Het was een tijd waarin we ons bevestigd wisten in ons werk. We keerden met grotere kracht en zekerheid terug naar Colombia."

Droom?

"Om Colombia te maken tot een land waarvan andere landen kunnen leren dat het mogelijk is een natie met een dergelijke geschiedenis van geweld te veranderen in een land dat vrede kent. Colombia is fantastisch mooi. Het rust op een gouden bed; het heeft zo veel mogelijkheden van God gekregen. Daarom geloof ik rotsvast in het middel van onderwijs. Dit zal op de lange termijn een instrument zijn waardoor mensen kunnen leren hoe ze als christenen aan zowel kerk als samenleving kunnen deelnemen. Het kan lang duren en al zie ik nooit het resultaat, het vraagt wel mijn gehoorzaamheid om daaraan mee te werken."

"Ik was onlangs in Nieuw-Zeeland voor fondsenwerving. Het brak mijn hart om te zien dat een land zo kan breken met christelijke tradities en liberaal kan worden. Het doet behoorlijk pijn te zien dat zelfmoord, tienerzwangerschap en drugsverslaving zo breed voorkomen in Nieuw-Zeeland, terwijl je in Colombia keihard werkt dat te voorkomen. Nederland is geweldig, maar ik mis er de passie. Als je alles hebt wat je hartje begeert, loop je misschien het gevaar die zo heel bijzondere passie vanzelf kwijt te raken."


Kroniek van geweld

Massamoorden, executies en intimidatie vormen de chronische kwaal van Colombia en wakkeren de angst onder de bevolking aan. Guerrillabewegingen, paramilitairen, leger en politie domineren het land. Talloze Colombianen vluchten naar stedelijke sloppen. Daar krijgen zij te maken met criminaliteit. De overheid werkt aan een veilige terugkeer van ontheemden naar hun oorspronkelijke woonplaats, maar het gaat uiteindelijk om relatief kleine aantallen (2700 gezinnen in 2005). Niet zelden wordt de bevolking ervan verdacht gewapende groepen te ondersteunen.

Twee jaar geleden startte de Colombiaanse regering onderhandelingen met paramilitairen. Dit resulteerde in de wet inzake gerechtigheid en vrede. Deze kent strafvermindering toe aan leden van illegale gewapende groeperingen die verdacht worden van mensenrechtenschendingen en die instemmen met demobilisatie. Daarop volgde internationale kritiek, omdat met de wet misdaden zouden worden vergoelijkt. De meeste gedemobiliseerde paramilitairen kwamen de facto in aanmerking voor amnestie op grond van het in 2003 goedgekeurde Besluit 128. Anderzijds zijn er landen die de Colombiaanse overheid helpen, zoals Nederland. Zij steunen de missie van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), die het vredesproces bewaakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 2006

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Tussen zwaard en ploegschaar

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 2006

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken