Bekijk het origineel

Roman

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Roman

3 minuten leestijd

Lees jij rómans, zei ze met een verbaasde klank in haar stem en met een strenge blik in haar ogen? Haar accent op de eerste lettergreep viel me op: róman. Mijn eerste gedachte was: u weet niet waar u het over hebt. We kregen in die dagen op de middelbare school les van een leraar die ons liefde voor de literatuur bij bracht. Hij hield ons voor dat de romankunst een van de grote artistieke ontdekkingen was die binnen Europa tot ontwikkeling was gebracht. Wat moest ik in dat licht met de waarschuwing van een goedbedoelende dorpsgenoot?

Ik voelde vanuit mijn opvoeding wel aan wat er achter haar vermaan stak. Het had iets van de in die dagen soms nog gehanteerde slogan van Abraham Kuyper over de gezangen: Gods volk zingt ze niet. Met als variant op de roman: Die lezen ze niet. Waarom niet? Omdat daarin de menselijke verbeelding te veel de overhand krijgt. Waarheid en leugen lopen er te veel in door elkaar. Bovendien, wat uit het mensenhart voortkomt deugt niet. Daar kun je niets mee. Dat heeft geen waarde voor de eeuwigheid.

Zo ongeveer was de gedachtegang achter het bezwaar tegen het lezen van romans. Het was verloren tijd. Tijd die je beter kon gebruiken om te lezen wat je eeuwig heil op het oog had.

De roman. Etymologisch vindt het woord zijn achtergrond in de middeleeuwen. Verhalen waarin de daden van de ridders werden geroemd en aangedikt heetten ridderromans. Latijn was lange tijd de enige taal waarin geschreven werd. Maar toen op Romaans taalgebied de eerste pennenvruchten in de volkstaal verschenen, kregen zij de naam "romans": werken in het Romaans.

Ridderromans hebben weinig gemeen met moderne literatuur. Wel speelt de verbeelding een centrale rol. Wie interviews met schrijvers leest, merkt dat ze ieder weer op een verschillende manier die verbeelding willen hanteren. De een zegt: het is een artistiek medium om de werkelijkheid via de filter van mijn ervaring en inzicht weer te geven. Nee, zegt een ander: het is mijn manier om op de werkelijkheid te reflecteren. En dan niet op de gewone manier, maar zoals wanneer je in een speeltuin of op een kermis jezelf en anderen ziet in de befaamde lachspiegels: verdikt, verdund, opgeblazen of in piramidevorm. De een lacht er om, maar de ander moet even slikken. Nog weer een andere schrijver vertelt hoe schrijven voor hem een manier is om te onderzoeken hoe het leven in elkaar zit. "Literatuur dwingt de lezer de wereld anders te bekijken, waarheden in twijfel te trekken."

Als ik een roman lees, dan lees ik een product van de verbeeldingskracht van de auteur. Maar het boek is wel gemaakt uit materiaal van de wereld waarin ik leef. Ik herken daarom soms situaties. Ik zoek zelfs bewust naar herkenning en wil graag in de spiegel kijken die me voorgehouden wordt. Want ook mijn verbeeldingskracht wordt geprikkeld. De auteur neemt me mee in zijn zoektocht naar de diepten van de menselijke ziel. Die ziel behoort een ander toe, maar lijkt in sommige opzichten op die van mezelf.

Is het lezen van een roman geoorloofd voor iemand die in het Boek der boeken zichzelf al is tegengekomen? Dat moet toch genoeg zijn? Ik geef toe: om met die analyse in het reine te komen, daar heb ik een leven lang mijn handen vol aan. Toch helpen romans me soms om mezelf nog grondiger te leren kennen. Je dwaalt in een donker woud om juist zo het echte Licht nog meer te waarderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Roman

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken