Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Scholen staan samen sterker

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Scholen staan samen sterker

Reformatorische basisscholen steunen elkaar uit zorg voor toekomst

5 minuten leestijd

Ze zochten elkaar op omdat de overheid dat stimuleerde en vormen inmiddels tien jaar een hecht netwerk. Federatie Rijnmond is een van de samenwerkingsverbanden waarmee het reformatorisch basisonderwijs het voortbestaan van zijn scholen probeert te waarborgen. "We doen een beroep op de loyaliteit aan gezamenlijke beslissingen."

Federatie Rijnmond omvat 28 scholen in een gebied dat zich uitstrekt van Den Haag tot Werkendam. Ze zetten hun gezamenlijke directieberaad tien jaar geleden om in een federatie, omdat de overheid voor elke groep scholen die ging samenwerken 150.000 gulden beschikbaar stelde.

Het directeurenoverleg was er al vanaf 1972. De huidige federatievoorzitter, drs. N. J. Teerds, was een van de hoofden die voor het eerst een gezamenlijk schoolplan schreven. "De noodzaak van samenwerking leefde bij de directies eerder dan bij de besturen", zegt Teerds. "We zagen dat er door de autonomievergroting grotere verantwoordelijkheden -en daarmee ook grotere risico's- bij de scholen zouden komen te liggen. Je kon niet langer volstaan met het nauwgezet opvolgen van de circulaires van het ministerie. Scholen moesten kwaliteitsbeleid ontwikkelen en aan integraal personeelsbeleid gaan doen. De bovenmeesters van vroeger waren daarvoor niet opgeleid."

Vanaf 1988 organiseerde de reformatorische scholenorganisatie VGS cursussen voor schoolleiders. Er ontstond discussie over de noodzaak om reformatorische basisscholen te laten fuseren. De meeste bleven liever zelfstandig, al werd de noodzaak van samenwerking wel steeds meer gevoeld. In verschillende regio's werden federaties gevormd.

Slagvaardig

Federatie Rijnmond bestaat uit 28 scholen, die een aantal zaken gezamenlijk regelen en elkaar ondersteunen, zodat ze zelfstandig kunnen voortbestaan. Van de directeuren zitten er vier in het federatiemanagement: A. D. Aarnoudse (Sliedrecht), A. Geuze (Werkendam), J. Nieuwenhuis (Dordrecht) en W. Penning (Hendrik-Ido-Ambacht).

Aanvankelijk was elke school vertegenwoordigd in het federatiebestuur. "Dat deed afbreuk aan de slagvaardigheid", zeggen de managementleden. "Iedereen wilde alles wat we bespraken eerst terugkoppelen voordat er een besluit werd genomen." Vijf jaar geleden werd voor een andere structuur gekozen: er zijn nu vier of vijf bestuursleden en vier managementleden. "Die zijn allemaal onafhankelijk. Het is niet zo dat de ene school wel vertegenwoordigd is en de andere niet." Rijnmond heeft daarmee een soortgelijke opzet als de federaties in Zeeland. De andere federaties hielden vast aan een directieoverleg zonder het delegeren van taken aan een groep managers.

In 'Rijnmond' werden ict, arbozaken, kwaliteitszorg, cultuureducatie en besturen-op-hoofdlijnen gezamenlijk aangepakt. Laten de scholen zich gezeggen? "We doen een beroep op de loyaliteit aan gezamenlijke beslissingen", zegt Teerds. "Bindend zijn die niet, maar vrijblijvend zeker ook niet. Het gebeurt zelden dat een of meer scholen afhaken en niets met een besluit doen. De uitvoering verschilt wel; het is niet koekoek één zang."

"Een federatie als de onze is niet langer vrijblijvend en functioneert daardoor beter dan in het begin", zeggen de managementleden. "Op deze wijze is een federatie nog altijd een goede samenwerkingsvorm. Voor sommige scholen is dit het maximum dat ze aan zelfstandigheid willen prijsgeven. Andere zouden best aan een fusie willen denken. Soms is samengaan zelfs nodig, bijvoorbeeld om het reformatorisch onderwijs in een verstedelijkt gebied te behouden of vanwege het directeurentekort."

Lumpsum

De samenwerking in de federatie heeft ertoe geleid dat de scholen elkaar beter kennen en dat ook het informele contact tussen de directeuren is toegenomen. Positieve ervaringen deden de deelnemers op met audits kwaliteitszorg: bij elkaar in de school gaan kijken. "Zo trek je elkaar mee in de ontwikkelingen. Samen weet je meer. Elke school krijgt nu eens in de twee jaar een aantal 'externen' op bezoek."

Tot de nieuwe ontwikkelingen behoorde de invoering van lumpsumfinanciering in 2006: de scholen moeten nu zelf beslissen hoe ze het overheidsgeld besteden. "Die omschakeling was minder heftig dan we dachten", zeggen de managementleden. "De scholen die proefdraaiden, zagen veel leeuwen en beren, maar in de praktijk viel het nogal mee. Het nieuwe systeem bood juist mooie kansen om geld in te zetten op de plaatsen waar het nodig is."

De invoering van lumpsumfinanciering en het beleidsvoerend besturen leiden tot taakverzwaring van de schooldirecties, zegt Teerds. "Als die ontwikkeling zich doorzet en directies zich mogelijk tot raad van bestuur moeten ontwikkelen, terwijl besturen dan raad van toezicht zouden worden, wordt samenwerking met andere scholen steeds harder nodig."


Samenwerking binnen het reformatorisch basisonderwijs

- Federaties

- Federatieve Vereniging van Reformatorische Schoolbesturen voor primair onderwijs in Noord-Nederland

- Stuurgroep bestuurlijke samenwerking regio Noord-Oost

- Federatie van reformatorische schoolbesturen in de regio IJsselland

- Federatie Reformatorische Scholen Rijnland e.o.

- Federatieve vereniging voor primair onderwijs op reformatorische grondslag in de regio Rijnmond

- Vereniging Federatie van Reformatorische Schoolbesturen in de Hoeksche Waard (FRS)

- Federatie Noord- en Oost-Zeeland

- Federatieve vereniging van basisscholen op Gereformeerde Grondslag in Wa lcheren en West/Zuid-Beveland

Fusie

De federatie Midden-Nederland werd in 2005 door fusie omgezet in de vereniging Educatis. De vijf besturen van in totaal acht scholen vonden dat de federatieve samenwerking niet aan de steeds hogere eisen voldeed die aan schoolbesturen gesteld worden. De school in Nieuwer ter Aa kwam er later als negende bij.

Dunamis

Scholenorganisaties VGS en Driestar educatief hebben per 1 januari 2008 franchiseorganisatie Dunamis geïntroduceerd. Ze maakten zich zorgen over het gebrek aan bestuurskracht van een aantal scholen. De federaties zijn soms te vrijblijvend, fusies zijn lastig bespreekbaar.

Om "de continuïteit en kwaliteit en daarmee ook de identiteit van scholen te bevorderen" is er nu het franchiseconcept. Na een jaar maken veertien scholen er gebruik van. Ze ontvangen ondersteuning en ondergaan een kwaliteitstoetsing, maar behouden hun zelfstandigheid. Tijdens bezoeken aan de scholen komen verbeterpunten aan het licht in het functioneren van bestuur en directie, het financiële beleid, het integraal personeelsbeleid en andere beleidsterreinen, zegt manager A. Karels van Dunamis. Ook gezamenlijke themabijeenkomsten voor directieleden en bestuurders moeten bijdragen aan de professionalisering. "Op deze manier proberen we eenpitters -besturen met één school- met behoud van kwaliteit in de lucht te houden zonder dat ze tegen hun zin tot fusies gedwongen worden."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 januari 2009

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Scholen staan samen sterker

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 januari 2009

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken