Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Calvinist kritisch over rechten van de mens

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Calvinist kritisch over rechten van de mens

3 minuten leestijd

APELDOORN - De activiteiten op de Dag van de Mensenrechten worden doorgaans georganiseerd door niet-confessionele instellingen. De ontwikkelingsorganisatie ZOA lijkt de enige christelijke club die morgen iets belegt rond dit thema.

De tiende december is wereldwijd de Dag van de Mensenrechten, omdat op die dag in 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) werd vastgesteld. Na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog was er behoefte aan zo'n verklaring.

Al ver voor 1948 bestond er onder Nederlandse calvinisten een beduchtheid rond het spreken over mensenrechten. Veel christenen hoorden hierin te veel de leuzen van de Franse Revolutie. Oud-RD-hoofdredacteur dr. C. S. L. Janse sprak in 1997 in deze krant van een "seculiere geloofsbelijdenis" waarin werd "voorbijgegaan aan het recht van God."

De weerstand tegen mensenrechten kwam ook sterk naar voren in publicaties van de SGP. In de mensenrechten stond vooral de autonome mens centraal. In een brochure over de Verenigde Naties haalde het SGP-studiecentrum in 1987 ds. P. Zandt aan, die stelde dat Gods Woord leert "dat door de zondeval de rechten en waardigheden van de mens verloren zijn gegaan."

In de bundel "Ver weg en toch dichtbij" uit 1996 handhaafde de SGP deze stellingname, maar bracht ze toch wel nuance aan. Enerzijds gold dat mensenrechten "puur gericht zijn op het aardse (voort)bestaan van de mens." Het is een "seculier fundament" waarin "God niet meer ter zake doet." Anderzijds kan men wel spreken van "door God verleende" rechten. Die zijn "gefundeerd in de liefde tot God en van daaruit tot de naaste - en dat is heel wat anders dan de intrinsieke waardigheid van ieder mens." Inmiddels kon de partij voor sommige van de UVRM-artikelen wel waardering opbrengen, waartoe ds. Zandt in zijn tijd nauwelijks kon komen.

Ook binnen het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV) werd er kritisch over mensenrechten gesproken. In 1985 waarschuwde het wetenschappelijk bureau van de partij in de bundel "Grondrechten zonder basis" voor het humanistisch invullen van deze rechten. Die vormen immers niet "het fundament van het mensenleven", maar dienen tot "verdediging van de vrijheid", aldus de GPV-brochure. "De Schrift zelf spreekt over het recht van weduwe en wees." De partij stelde zich tegenover "verkeerd begrepen grondrechten" die christelijke organisaties in hun vrijheid aantasten.

Toch is er in het spreken van christenen over mensenrechten wel een "verschuiving" zichtbaar, zoals de christelijke gereformeerde dr. W. H. Velema in 1980 al constateerde in zijn brochure "Discussie over mensenrechten". De Utrechtse jurist dr. M. de Blois betoogde enkele jaren geleden daarom dat mensenrechten niet uitsluitend voortkomen uit de verlichting en de Franse Revolutie. Juist de Reformatie had een lans gebroken voor geestelijke vrijheid. Daarom ziet hij mensenrechten als "deel van de christelijke ethiek."

En de Amerikaanse christelijke filosoof Nicholas Wolters¡torff stelde dit jaar in zijn boek "Rights and Wrongs" dat de "natuurlijke rechten" teruggaan op de Bijbel.

Hoewel christenen hun verzet dus hebben gematigd, is in internationale verbanden de secularisatie in het denken doorgegaan. Een organisatie als Human Rights Watch komt niet alleen in het geweer tegen marteling, maar vecht ook voor vrije uitleving van homoseksualiteit. En in de Raad van Europa geldt abortus tegenwoordig ook als mensenrecht.

refdag.nl/3vandaag.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 december 2009

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Calvinist kritisch over rechten van de mens

Bekijk de hele uitgave van woensdag 9 december 2009

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken