Bekijk het origineel

Melkertbanen? Nu even niet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Melkertbanen? Nu even niet

4 minuten leestijd

Als het de bedoeling van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken) was om discussie los te maken, dan is ze daarin glansrijk geslaagd. Toen de bewindsvrouw eind november terugkwam van een werkbezoek aan de VS en vervolgens uit haar mond liet vallen dat Nederland toch weer eens moest nadenken over gesubsidieerde arbeid, waren de poppen aan het dansen. Wàt? Wilde zij terug naar de flop van de jaren 90, de inmiddels verguisde Melkertbanen?

Met het laten vallen van de term Melkertbaan hadden de tegenstanders van gesubsidieerde arbeid het pleit al bijna gewonnen. Want zoals PvdA-leider Melkert na zijn verkiezingsnederlaag tegen Fortuyn roemloos het speelveld van de Nederlandse politiek moest verlaten, zo verging het kort daarna ook zijn geesteskind, de Melkertbaan.

Bij de start, in 1994, ontmoette deze vorm van gesubsidieerd werk al scepsis, maar Kok, die er een verkiezingsthema van had gemaakt, zette door. Hij en zijn secondant Melkert trokken er 1,6 miljard voor uit; 40.000 "Melketiers" voorzagen zij ermee van werk. In alle steden en in vele dorpen verschenen stadswachten, extra tram¡controleurs, conciërges en thuiszorgmedewerkers.

Maar al snel zette de afbladdering in. De banen brachten niet wat men ervan verwachtte. Hoofddoelstelling was het aan het werk helpen van het grote leger van langdurig werk¡lozen. Mensen die al jaren thuis achter de geraniums zaten, moesten door de Melkertbanen opnieuw gaan wennen aan een arbeidsritme. De baan was als tijdelijk bedoeld. Na op zijn hoogst enkele jaren zou de Melketier moeten doorstromen naar een gewone, niet-gesubsidieerde baan.

Dat laatste gebeurde dus niet. In 2000 bleek slechts 6 procent van hen reguliere arbeid te verrichten; de overigen zaten en bleven gevangen in de 'gouden kooi' van de Melkertbaan.

Het was voor het CDA in 2002 een prachtig campagnethema: weg met die "kunstbanen", dat sociaaldemocratische stokpaardje. De eerste twee kabinetten-Balkenende, van een onmiskenbaar rechtse signatuur, voegden de daad bij het woord en elimineerden het inmiddels als een mislukking bekendstaande PvdA-project.

Geen wonder dat Klijnsma zich de achterliggende weken haastte om te stellen dat ze nÝét pleitte voor herintroductie van de Melkertbaan.

Op die opmerking valt echter nogal wat af te dingen. In feite pleit zij wel degelijk voor iets wat verdacht veel lijkt op de Melkertbanen van destijds. Klijnsma is het te doen om precies dezelfde doelgroep: mensen die te goed zijn voor de sociale werkvoorziening, maar aan wie toch zo veel schort dat werkgevers grote aarzeling hebben om ze in dienst te nemen. En het instrument dat Klijnsma wil gebruiken om ondernemers aan te moedigen dat toch te doen, is hetzelfde als dat van Melkert: loonkostensubsidie.

Goed beschouwd is er met haar voorstel ook niets mis. Zolang de politiek van gesubsidieerde banen geen wonderen verwacht, is het een bruikbaar middel om de arbeidsmarkt te smeren en te stimuleren. Zij het niet het allereerste en het belangrijkste middel.

Een overheid die mensen aan het werk wil helpen, zal in de eerste plaats economische groei moeten bevorderen, een gunstig ondernemersklimaat moeten scheppen door een goede infrastructuur en lage belastingen. Van een groeiende economie profiteren ¾¾k mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.

Toch zullen er altijd groepen blijven die het op eigen kracht niet redden. Wat is erop tegen om hen een duwtje in de rug te geven? Waarom zou een overheid gezonde mensen jarenlang 'zomaar' een uitkering geven en geen enkele tegenprestatie vragen, terwijl er allerlei nuttig maatschappelijk werk te doen valt dat door de markt niet wordt opgepakt?

Natuurlijk is het pad van gesubsidieerde arbeid moeilijk en glibberig. Voor je het weet ben je reguliere banen aan het verdringen. Maar op een open en creatieve discussie hierover is niets tegen.

Klijnsma kan eigenlijk maar één ding verweten worden, namelijk dat ze niet zo'n handig moment heeft uitgekozen om het debat te openen. Een teruglopende economie, waarin bedrijven zich in bochten moeten wringen om bestaande banen te handhaven, is nu niet direct het moment om te beginnen over additionele, gesubsidieerde arbeid. De introductie van "Jettajobs" moet daarom nog maar even wachten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 december 2009

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Melkertbanen? Nu even niet

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 12 december 2009

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken