Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bonussen uit belastinggeld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bonussen uit belastinggeld

4 minuten leestijd

Groot was de verbazing in de Tweede Kamer toen de hoogleraar prof. dr. Elbert Dijkgraaf (SGP) met het voorstel kwam een leefvormneutraal belastingstelsel in te voeren. Maar al snel sloten de Kamerleden Wouter Koolmees (D66) en Pieter Omtzigt (CDA), evenals verschillende specialisten op?fi?scaal gebied, zich bij hem aan.

We verplaatsen ons naar een drietal eenvoudige woningen in een grote stad. We ontmoeten daar drie huishoudens met een identiek inkomen. In het ene huis woont een gezin met twee kinderen waarvan vader kostwinner is. In huis twee woont een gezin met twee kinderen, waarvan zowel vader als moeder de helft van het inkomen binnen halen en in huis drie leeft een alleenstaande werkende dame met haar hondje.

Al deze huishoudens moeten hun inkomsten aan de belasting opgeven. En hoewel hun inkomsten evenredig zijn, verschilt de belastingdruk bij deze gezinnen enorm. „Dat is vreemd”, aldus Elbert Dijkgraaf, hoogleraar Empirische economie en Tweede Kamerlid voor de SGP. „Als we de belastingen en de toeslagen samen bekijken, kan dat verschil wel oplopen tot 16.000 euro bij een bruto inkomen van 40.000 euro. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat sommige huishoudens door hun samenstelling van meer heffingskortingen en toeslagen gebruik kunnen maken dan andere. Ons complexe fiscale stelsel is daardoor inmiddels uitgegroeid tot een soort bonusstelsel waarvan je je moet afvragen of het een rechtvaardige uitwerking heeft.”

Leefvormneutraal

Het huidige belastingstelsel is daarom, volgens de in 2010 verkozen ’beste debutant van de Tweede Kamer’, dringend aan herziening toe. „Een eenvoudig en rechtvaardig stelsel, waarin de draagkracht per huishouden bij de heffIng van de inkomstenbelasting centraal moet staan”, aldus Dijkgraaf. In dit zogenaamde ’leefvormneutrale belastingstelsel’ maakt het niet meer uit of iemand alleen een inkomen verdient, of dat er samen met een partner voor een gezamenlijk inkomen wordt gezorgd. Bovendien krijgen mannen en vrouwen op die manier de vrijheid om arbeid, zorg in het gezin, mantelzorg en eventueel vrijwilligerswerk naar eigen inzicht te verdelen.

Individualisering

Tot de jaren ’80 van de vorige eeuw kende Nederland een belastingheffing op het niveau van één huishouden. Sindsdien is het belastingstelsel steeds verder geïndividualiseerd. Dijkgraaf: „De belangrijkste doelstellingen daarachter waren het vergroten van de economische zelfstandigheid van vrouwen en van de arbeidsparticipatie. Zo is bijvoorbeeld de kinderopvangtoeslag de laatste vijf jaar meer dan verdubbeld. Maar verschillende studies, waaronder die van het Centraal en Sociaal en Cultureel Planbureau, hebben inmiddels uitgewezen dat dit overschot aan fiscale prikkels’ geen enkel effect heeft gehad op de arbeidsparticipatie van vrouwen.” Volgens de hoogleraar moet de overheid daarom ophouden om via het fiscale stelsel de arbeidsparticipatie en economische zelfstandigheid van vrouwen te stimuleren. „Huishoudens zijn prima in staat om, zonder druk vanuit de overheid, een overwogen keus te maken over de vraag hoe zij de combinatie van arbeid en zorg wensen te verdelen”, aldus Dijkgraaf. „We kunnen ons, als overheid, wel inzetten om flexibiliteit van arbeid te stimuleren. Daarbij denk ik concreet aan de mogelijkheid om werken onder schooltijd van de kinderen te faciliteren.”

Kritiek

Hoewel het leefvormneutrale belastingstelsel eerst werd afgedaan als een ’typisch SGP-punt’ wordt het onderwerp steeds breder gedragen in de Tweede Kamer. Daarnaast wordt de visie van de partij openhartig ondersteund door een aantal vooraanstaande wetenschappers. Zo werd in een recent rondetafelgesprek de fiscale benadeling van kostwinners en alleenstaanden tegenover tweeverdieners door Kamerleden en experts op fiscaal gebied uitgebreid besproken. De experts uitten kritische kanttekeningen bij het huidige stelsel. Zo noemde prof. mr. Jos Teunissen, hoogleraar Staats- en Bestuursrecht, de uitwerking van het huidige stelsel zelfs een vorm van „pure discriminatie en in strijd met het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens”. Daarnaast waren de specialisten het erover eens, dat met het afbouwen van de heffingskorting de kans op armoede in gezinnen aanzienlijk is toegenomen.

Vlaktakssysteem

De oplossing voor de lange termijn ligt, volgens Dijkgraaf, in de invoering van een zogenaamd ’sociaal vlaktakssysteem’. „Wanneer bij belastingheffing een uniform tarief wordt gehanteerd, is er sprake van een zogenoemde vlaktaks. Omdat ieder inkomen hierdoor met eenzelfde percentage wordt belast, maakt het voor de belastingafdracht (afgezien van de heffingskortingen) niet uit of inkomen door één of door beide partners is ingebracht. Binnen dit systeem willen we een sociale component invoeren, waarbij mensen met een hoog inkomen een hoger tarief betalen en mensen met een laag inkomen een gerichte draagkrachtkorting krijgen. Daarnaast is het noodzakelijk op korte termijn de afbouw van de overdraagbare heffingskorting stop te zetten. De spottend genoemde ’aanrechtsubsidie’ bestaat volgens de experts niet. Deze moet huishoudens juist weer in staat stellen om in hun noodzakelijke levensbehoeften te voorzien, zonder dat er sprake is van twee werkende partners. Op deze manier kunnen overheidssubsidies weer hun oorspronkelijke betekenis als draagkrachtregelingen terugkrijgen.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 maart 2011

Reformatorisch Dagblad | 1 Pagina's

Bonussen uit belastinggeld

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 maart 2011

Reformatorisch Dagblad | 1 Pagina's

PDF Bekijken