Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Zoeksysteem als verbindende schakel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Zoeksysteem als verbindende schakel

9 minuten leestijd

Ingenieuze techniek maakt brochures, periodieken, kranten en tal van andere publicaties makkelijk doorzoekbaar. Digibron ontsluit op een laagdrempelige manier waardevolle bronnen uit de gereformeerde gezindte.

Het idee voor het onlinezoeksysteem ontstond drie jaar geleden. De Erdee Media Groep (EMG), uitgever van deze krant en familieblad Terdege, wilde zijn publicaties digitaliseren en voor het publiek toegankelijk maken.

Kort daarna bereikten Visser geluiden van andere partijen, waaronder de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten. Ook zij wilden hun archieven digitaliseren. Langzaam maar zeker kregen de plannen vorm: wat aanvankelijk bedoeld was als een eenvoudig archief, moest het kenniscentrum van de gereformeerde gezindte worden. Een systeem dat tal van bronnen makkelijk doorzoekbaar maakt voor een breed publiek. Digibron was geboren.

Eind april vorig jaar organiseerde de EMG een congres rond Digibron, waarop Visser het systeem presenteerde. Veel partijen, waaronder de RMU, de Vrije Universiteit en Driestar Educatief, werden enthousiast en zagen nut en noodzaak van een digitaal kenniscentrum.

Inmiddels omvat het zoeksysteem bronnen uit de volle breedte van de gereformeerde gezindte. Vanaf 1 april doorzoekbaar voor iedereen. Visser: "Het systeem overtreft onze verwachtingen."

Digibron bevat naast alle edities van het Reformatorisch Dagblad en Terdege onder meer jaargangen van kerkelijke bladen als De Saambinder, De Waarheidsvriend en de Daniël, maar ook SGP-partijblad De Banier en veel kerkhistorisch materiaal van de Vrije Universiteit en de theologische universiteiten van Kampen en Apeldoorn (zie kader voor een compleet overzicht).

Visser hoopt dat in de toekomst meer partijen instappen. "Zo zijn de Christelijke Gereformeerde Kerken nu nog maar mondjesmaat vertegenwoordigd. Ik vind het jammer dat De Wekker en Bewaar het Pand nog niet in Digibron zitten. Evenwichtigheid in de bronnen is belangrijk. Met diverse partijen spreken we over deelname."

Het veiligstellen van het gedachtegoed van de gereformeerde gezindte is een van de belangrijkste doelstellingen van Digibron. Visser: "Papieren bronnen zijn vergankelijk. Nu ze digitaal beschikbaar zijn, kunnen we ze toegankelijk maken voor een breed publiek. Ik hoop dat het kenniscentrum een verbindend element in de gezindte zal zijn."

Met Digibron wil de EMG de apologetische discussie bevorderen. "Het helpt gebruikers om zich een mening te vormen op basis van de argumentatie die in het verleden in onze gezindte is opgebouwd. Dat is van onschatbare waarde als je in een bepaalde traditie wilt staan."

Digibron is bij uitstek een product dat bij de EMG hoort, aldus Visser. "De Erdee Media Groep wordt gezien als een vertrouwd nest. Mensen zijn meer en meer geneigd digitaal te zoeken. Het is belangrijk dat dat via een betrouwbare partij kan."

Het onlinezoeksysteem past goed bij de missie en de visie van de EMG. "We willen de Bijbelse boodschap zo breed mogelijk in de maatschappij verspreiden. Dat doen we niet alleen via de krant, maar ook door bronnen te ontsluiten die eerder nog niet digitaal toegankelijk waren."

Visser verwacht dat niet alleen de traditionele achterban van de EMG Digibron zal gebruiken. "Zo'n 80 procent van de bezoekers van de nieuwssite van het Reformatorisch Dagblad heeft geen abonnement op onze krant. Ik verwacht dat Digibron ook minstens zo veel niet-abonnees trekt."

Het systeem is bedoeld voor een veel breder publiek dan kerkhistorici en wetenschappers, stelt Visser. "Voor de laatste groep is het zonder meer een waardevolle bron. Maar niet minder voor de huismoeder die op de vrouwenvereniging iets over Israël wil vertellen. Of voor de onderwijzer die zijn lesstof voorbereidt, een jongere die een inleiding op de jeugdvereniging houdt of vmbo-leerlingen die bezig zijn met een bepaald project. Zij kunnen allemaal prima in Digibron terecht. Gebruiken ze Google, dan krijgen ze veel informatie waar ze niets aan hebben. Digibron biedt veel specifiekere content."

Voorlopig is Digibron voor iedereen gratis toegankelijk. Visser: "Aan het einde van dit jaar kijken we hoe we verder gaan en of we geld moeten vragen voor toegang tot het systeem."

Met vereende krachten is de afgelopen twee jaar gewerkt aan de opbouw van het immense archief. Naar schatting bevat Digibron nu 246.000 pagina's, ofwel maar liefst 1,2 miljoen artikelen.

Zo'n enorme digitale databank ontstaat niet van de ene op de andere dag, zegt projectleider Jan Reijnoudt. Voordat de papieren edities van De Saambinder en RMU Contact in het onlinesysteem terechtkwamen, zijn heel wat stappen gezet. "Maar juist door dat zorgvuldig en weloverwogen te doen, hebben we een systeem waarmee gebruikers met een paar muisklikken een schat aan informatie kunnen ontsluiten."

De duizenden pagina's zijn door een gespecialiseerd bedrijf gescand. Daarmee was het materiaal weliswaar gedigitaliseerd, maar nog verre van doorzoekbaar. Reijnoudt: "De volgende stap was het clippen: elk artikel moest digitaal 'uitgeknipt', om het op artikelniveau vindbaar en doorzoekbaar te maken."

Al bij het clippen moet duidelijk zijn welke informatie waar staat: wat is de kop van het artikel, wat de auteursnaam, wat de aanhef? "Dat verschilt per publicatie; clippen is daardoor een nauwkeurig en tijdrovend proces."

 


 

Makkelijk toegang tot unieke content Hoe mooi het ook is al die informatie digitaal te hebben, ze moet vervolgens nog ontsloten worden. "We gebruiken software die de teksten intelligent analyseert. Maar je moet de software wel leren wat wat is. Dat is puur handwerk: dit is een naam, dat is een werkwoord, dit zijn namen van kerkverbanden. Noem maar op. Dat zijn processen die voortdurend bijsturing nodig hebben."

Verschillende wegingsfactoren bepalen de uiteindelijke zoekresultaten. Reijnoudt: "Ook die factoren hebben we handmatig ingegeven. Hoe lang is een artikel, hoe vaak komt een bepaalde zoekterm voor, is het een interview of een analyse? Dat soort informatie bepaalt mede de relevantie van een artikel."

Hoe zorgvuldig deze stappen ook zijn uitgevoerd, niet al het materiaal komt uiteindelijk feilloos in de database terecht, zeggen projectmedewerkers Bob Bremmer en Wessel Blokzijl. "Oude publicaties bevatten nogal eens spelfouten. Die haalt het systeem er niet uit, en dus zijn ze ook online zichtbaar. Bovendien, hoe verder je teruggaat in de tijd, hoe meer het bronmateriaal aan kwaliteit verliest. Daardoor herkent de software bepaalde tekens soms niet. En is menskracht nodig om correcties uit te voeren."

Zo ploegde een team van zo'n twintig correctoren 25 jaargangen van het Reformatorisch Dagblad -alle kranten van voor 1995- door op rare fouten. "Die oude kranten hadden nogal eens een wat vreemde opmaak, wat bij het clippen voor problemen zorgde."

De enorme hoeveelheid werk heeft wel geresulteerd in een onuitputtelijke bron aan makkelijk doorzoekbare informatie. Digibron geeft primair zoekresultaten op relevantie: het artikel dat het meeste zegt over de ingegeven zoekterm verschijnt bovenaan. De gebruiker kan de zoekresultaten naar believen aanpassen. Het grootste artikel eerst, het oudste, of juist het meest recente.

Daarnaast biedt het systeem geavanceerde zoekopties, waarbij op meerdere zoektermen tegelijkertijd gezocht kan worden. Ook kan de gebruiker tal van sorteringen aanbrengen. Zo kan hij zoeken op jaartal, bron, auteur, genre, rubriek of op personen die in het artikel worden genoemd. Een slimme rubricering maakt het systeem snel en een uitgebreide woordenlijst zorgt er voor dat Digibron ook artikelen vindt die synoniemen of associaties bevatten. Wie zoekt op "avondmaal", vindt zo ook de publicaties waarin over "nachtmaal" wordt geschreven.

Hoe veelbelovend dat ook allemaal klinkt: wie zoekt op internet, denkt tegenwoordig alleen nog maar aan Google. Voegt Digibron eigenlijk wel zo veel toe? Reijnoudt: "Om te beginnen is het meeste materiaal uit Digibron niet via Google beschikbaar. Het gaat dus om unieke content. Zoeken in Google gaat primair op dezelfde manier, maar daar staat het gewenste zoekresultaat vaak tussen heel veel nutteloze informatie. Terwijl Digibron elk zoekresultaat in een bepaalde context plaatst. Waar Google geen duiding geeft, of vermengt met heel veel non-informatie, biedt Digibron die context juist wel: afgebakend en gemakkelijk doorzoekbaar."

Door de breedte aan participanten kan Digibron met recht het kenniscentrum voor de gereformeerde gezindte worden genoemd, stelt Reijnoudt. "Dat levert voor de zoeker een schat aan informatie op. Heel concreet: zoekt iemand op orgaandonatie, dan kan hij vanuit de verschillende kerkelijke periodieken leren hoe dat thema op verschillende momenten in de tijd is beoordeeld. Omdat Digibron ook opinie- en onderwijsbladen en kranten bevat, kan hij het tegelijkertijd in de historische en maatschappelijke context plaatsen. Zo raakt de gebruiker met een paar muisklikken volledig geïnformeerd over onderwerpen die binnen de gereformeerde gezindte speelden en spelen."

>>refdag.nl/digibron voor een video.

 


Partners in Digibron

Digibron is een product van de Erdee Media Groep. In het digitale kenniscentrum participeren partijen uit de volle breedte van de gereformeerde gezindte. Daaronder zijn universiteiten, scholen en maatschappelijke instellingen, kerkelijke instellingen en periodieken en uitgeverijen.

- Vrije Universiteit/Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme, met historische jaargangen van de krant De Heraut (jaargangen 1887-1920), documentatieblad Nederlandse Kerkgeschiedenis (jaargangen 1977-2010) en De Reformatie (jaargangen 1920-1952).

- Theologische Universiteit Kampen, met de volledige inhoud van de website kerkrecht.nl.

- Theologische Universiteit Apeldoorn, met diverse brochurereeksen.

- Hogeschool Driestar Educatief, met onderwijsmateriaal, jubileumboeken en brochurereeks "Koop de waarheid en verkoop ze niet".

- Reformatorisch Maatschappelijke Unie, met ledenmagazine RMU Contact (jaargangen 1984-2010) en onderwijsorgaan lDe Reformatorische School (jaargangen 1973-2010).

- Ds. G. H. Kerstenonderwijscentrum en Vereniging tot Bevordering van Schoolonderwijs op Gereformeerde Grondslag, met onderwijsorgaan Criterium (jaargangen 1970-2010).

- SGP en wetenschappelijk instituut voor de SGP Guido de Brès-Stichting, met partijorgaan De Banier (jaargangen 1945-2008) en Zicht (jaargangen 1975-2008) en brochurereeksen van Groen van Prinsterer en Hoedemaker.

- Landelijke Stichting tot handhaving van de staatkundig gereformeerde beginselen, met In het Spoor (jaargangen 1977-2010).

- Het inmiddels opgeheven Gereformeerd Weekblad (jaargangen 1946-2007).

- Gereformeerde Gemeenten, met De Saambinder (jaargangen 1919-2010).

- Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten, met Daniël (jaargangen 1946-2010).

- Gereformeerde Bond, met De Waarheidsvriend (jaargangen 1908-2010) en Theologia Reformata (jaargangen 1958-2010).

- Erdee Media Groep, met Reformatorisch Dagblad (jaargangen 1971-2010) en Terdege (jaargangen 1983-2004).

Digibron wordt doorlopend aangevuld met nieuwe jaargangen. Participanten in Digibron bepalen zelf wanneer de meest recente nummers in het systeem worden opgenomen. Digibron is voort- durend in gesprek met nieuwe participanten.

Naast bovengenoemde publicaties bevat Digibron ruim 25.000 unieke foto's van onder anderen verschillende RD-fotografen.

Digibron is ook beschikbaar als app voor de iPhone en de iPad.

>>digibron.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 maart 2011

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Zoeksysteem als verbindende schakel

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 26 maart 2011

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken