Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

SGP-kwestie al zonder dwang opgelost

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

SGP-kwestie al zonder dwang opgelost

4 minuten leestijd

Prof. dr. Tom Zwart (RD 25-7) wil dat de SGP-kwestie zonder dwang wordt opgelost. Volgens Rob Kooijman is de kwestie al opgelost door de brief in 2011 van de SGP aan minister Donner.

De Nederlandse staat kent vrouwen het passief kiesrecht toe. Dat is vastgelegd in artikel 4 van de Grondwet. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wil dat ook de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent. Wat moet de SGP doen om hier gehoor aan te geven?

De formulering dat de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent, hangt samen met de statuten van de SGP uit 1997. Daarin staat dat vrouwelijke leden delen in alle rechten die aan leden worden toegekend, met uitzondering van onder andere het recht op de kandidatuur voor algemeen vertegenwoordigende organen, oftewel het passief kiesrecht.

Het Proefprocessenfonds Clara Wichmann stelt dat de SGP met die statuten vrouwen discrimineert. Wel volwaardig lidmaatschap voor mannen, maar niet voor vrouwen. Het beginselprogramma met daarin vanaf 1918 de opvatting dat de vrouw het passief kiesrecht niet toekomt, was niet het juridische punt voor het fonds. De SGP mag die opvatting blijven huldigen in het parlement.

Dat er nooit ook maar één vrouw op een kandidatenlijst van de SGP had gestaan, was ook niet het punt. Vóór 1997 was volgens het fonds volwaardige lidmaatschap van vrouwen „juridisch wel mogelijk.” Met de statuten van 1997 niet. Het fonds eiste daarom dat staat maatregelen neemt die ertoe leiden dat de SGP niet alleen mannen maar ook vrouwen het passief kiesrecht toekent.

Dat de SGP haar beginselprogramma moet wijzigen of een bepaald quotum vrouwen of minimaal één vrouw op de lijst moet zetten, zou een onjuiste uitleg van de rechterlijke uitspraak zijn.

Beletselen

Statuten en reglementen zijn de formele gedragsregels van een vereniging. Ze bepalen het feitelijke gedrag van een vereniging en zijn juridisch bindend. Een politieke partij maakt met haar gedragsregels, waaronder het kandidaatstellingsreglement, uitoefening van het grondwettelijk toegekende passief kiesrecht via die partij juridisch mogelijk.

Gedragsregels houden allerlei beletselen voor leden in. De SGP mocht van de rechter in de gedragsregels ook allerlei beletselen opnemen. Zo bleef het recht om kandidaatstelling te beletten om andere redenen dan het vrouw-zijn onaangetast. Dat een kandidaat de partijopvattingen onderschrijft of trouw is, in de zin van het in gesproken en geschreven woord huldigen van die opvattingen, is een van dergelijke toegestane vereisten. Evenals dat een partijlid van de leden of het hoofdbestuur voldoende stemmen moet krijgen om op de lijst te komen.

Als de SGP vrouwen het passief kiesrecht toekent, zoals dat volgens het Proefprocessenfonds Clara Wichmann vóór 1997 het geval was, wordt daarmee bedoeld dat er geen formele beletselen voor vrouwen zijn om via de SGP hun grondwettelijk toegekende passief kiesrecht uit te oefenen. Dat vrouwen op de lijst komen is dan juridisch mogelijk.

Voor het feitelijk gedrag van de SGP betekent dit dat het vrouw-zijn van een beschikbare vrouw geen reden mag zijn haar de kandidaatstelling te beletten. Bij de stemming over plaatsing op de lijst door de leden of het hoofdbestuur mag het vrouw-zijn geen reden zijn om niet voor een beschikbare vrouw te stemmen.

Als de SGP geen formele beletselen voor vrouwen zou kennen bij de kandidaatstelling, hetgeen juridisch gezien betekent dat de SGP met haar gedragsregels vrouwen het passief kiesrecht toekent, zouden de gedragsregels in strijd zijn met de beginselopvatting dat de vrouw het passief kiesrecht niet toekomt.

Merkwaardig

Dat is merkwaardig, maar dat heeft het gerechtshof in 2007 –die uitspraak is niet weersproken door de Hoge Raad– letterlijk van de SGP gevergd (overweging 6.18), een tegenstelling tussen gedragsregels en de beginselopvatting, en daarmee dus ook tussen het feitelijke gedrag van de SGP en die opvatting.

De SGP heeft vorig jaar in een brief aan minister Donner laten weten dat de gedragsregels van de SGP geen formele beletselen voor vrouwen kennen bij de kandidaatstelling. De huidige statuten uit 2006 en de reglementen zijn inderdaad zo uit te leggen, zo is eerder aangetoond in het Nederlandse Juristenblad (2011). Maar weet de SGP dat ze daarmee zegt, dat het vrouwen het passief kiesrecht toekent, hetgeen in strijd is met de beginselopvatting over de vrouw?

Zo ja, dan is de SGP-kwestie na de rechterlijke uitspraak zonder dwang opgelost. Maatregelen, waarmee sancties zijn bedoeld, tegen de SGP zijn dan niet meer nodig.

De auteur publiceert regelmatig over juridische zaken. In het Nederlands Juristenblad schreef hij eerder een aantal artikelen over de SGP-kwestie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 30 juli 2012

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

SGP-kwestie al zonder dwang opgelost

Bekijk de hele uitgave van maandag 30 juli 2012

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken