Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een nationale wilsverklaring

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een nationale wilsverklaring

4 minuten leestijd

Vorige week was in het nieuws dat de levenseindekliniek opnieuw een tik op de vingers heeft gekregen van de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie (RTE). Volgens de RTE had de arts meer moeite moeten doen om te achterhalen of de hoogbejaarde dementerende vrouw wel ondraaglijk leed. Een van de criteria van de euthanasiewet is dat er sprake moet zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

In meerdere opzichten blijken de criteria van de euthanasiewet problematisch uit te pakken. Lijden laat zich immers moeilijk vastleggen in mate en getal. Zo kwam de euthanasiearts van de levenseindekliniek na een bezoek aan de bewuste vrouw tot het oordeel dat de vrouw een gefrustreerde indruk maakte. Het verzorgend personeel bevestigde deze indruk echter niet. De toetsingscommissie was niet te spreken over de snelheid waarmee de arts tot een oordeel kwam: al na één bezoek.

Ook de wilsverklaring blijkt problematisch te werken. In het geval van deze vrouw betrof het een wilsverklaring van twintig jaar oud die anderhalf jaar geleden mondeling was bevestigd. De vrouw had in deze schriftelijke euthanasieverklaring laten vastleggen dat zij euthanasie wilde wanneer zij blijvend in een verpleegtehuis opgenomen zou moeten worden. In tegenstelling tot wat veel mensen denken en verwachten is zo’n euthanasieverklaring echter geen grond voor euthanasie.

Directeur Steven Pleiter van de levenseindekliniek wil graag een debat over de wilsbeschikking. Het valt echter te betwijfelen of een debat helderheid gaat brengen. Een wet die een strafuitsluitingsgrond biedt, op grond van een wilsverklaring van een patiënt, is bij voorbaat problematisch en wekt verkeerde verwachtingen bij mensen. Aan de euthanasiewet kan een patiënt geen enkel recht ontlenen.

Het zou enorm helpen als de NVVE (Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde) mensen informeert over het feit dat euthanasie niet ‘geregeld’ is op het moment dat ze een euthanasieverklaring hebben ingevuld.

De levenseindekliniek en de NVVE zullen er gezien hun ideologische drijfveren zeer waarschijnlijk op aansturen deze ‘knelpunten’ in de euthanasiewet op te lossen door euthanasie bij dementerenden op grond van een wilsverklaring beter te regelen.

Ik hoop dat er in de samenleving voldoende weerstand naar boven komt en er een duidelijk signaal klinkt dat euthanasie bij gevorderde dementerenden met een wilsverklaring geen goed idee is.

Als een euthanasieverklaring bij een wilsonbekwame demente de basis mag worden voor euthanasie, en dat eenmaal door is gedrongen bij patiënten en hun familie, vrees ik dat er een zeer grote druk op specialisten in de ouderengeneeskunde zal worden uitgeoefend om vaker euthanasie te geven.

In het standaardmeldingsverslag van euthanasie zou opnieuw de zinsnede moeten worden opgenomen dat euthanasie bij patiënten die hun wil niet meer kunnen uiten, niet onder deze regeling valt en evenmin onder de procedure ”euthanasie niet op verzoek”.

Het zou het mooiste zijn als het voorbeeld van deze dementerende vrouw en de werkwijze van de levenseindekliniek de ogen zou openen voor het feit dat Nederland met de euthanasiewet compleet de verkeerde weg is ingeslagen. Als gehele samenleving zijn we erbij gebaat ons bij de veilige grens van het ”Gij zult niet doden” te houden en kwetsbare mensen na liefdevolle zorg de ruimte te geven om een natuurlijke dood te sterven.

Voor die natuurlijke dood zou veel meer aandacht moeten zijn. Daarnaast zou er veel meer aandacht moeten zijn voor schriftelijke wilsverklaringen waarin wensen rond behandelbeperkingen kunnen worden vastgelegd. Denk daarbij aan reanimatie, voedsel- en vochttoediening en terminale sedatie.

Veel mensen zijn onbekend met ziekbed en sterfbed en gaan het gesprek over het levenseinde het liefste uit de weg. Opname in een verpleeghuis lijkt een schrikbeeld te zijn geworden. Dementie zou de menselijke waardigheid ontnemen.

In onze omgang met (dementerende) mensen dienen we hun waardigheid te geven, omdat de menselijke waardigheid simpelweg is verbonden met het menselijke leven. Als lijden ondraaglijk is, moeten we het samen dragen. Ondertussen houden we ons collectief aan de ondergrens: we roepen een halt toe aan iedereen die denkt en vindt dat sommige levens er beter niet meer kunnen zijn, want dat is desastreus voor mensen die al twijfelen aan hun waardigheid en bestaan. Mensen mogen er zijn, en dat laten we hun weten. Ik zou deze principes graag willen laten vastleggen in een nationale wilsverklaring!

Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink, directeur NPV | Zorg voor het leven. Reageren? rubriekforum@refdag.nl

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 september 2014

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Een nationale wilsverklaring

Bekijk de hele uitgave van woensdag 3 september 2014

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken