Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Islam voor beginners

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Islam voor beginners

Islam in een notendop

6 minuten leestijd

A Mohammed: het begin van de oemma

570 Geboorte Mohammed (volgens de overlevering) in arme tak van Quraishstam in Arabië. Vader sterft voor Mohammeds geboorte, moeder overlijdt als Mohammed 6 jaar is. Grootvader en oom voeden hem op.

595 Mohammed trouwt met 15 jaar oudere, rijke weduwe Khadidja, de eerste van in totaal 12 vrouwen. Voor Khadidja maakt Mohammed handelsreizen. Hij komt daardoor veelvuldig in aanraking met joden en christenen.

610 Mohammed krijgt eerste openbaring in grot bij Mekka. Hij begint vanaf plm. 612 te preken in Mekka over de eenheid van Allah, maar krijgt nauwelijks volgelingen; wel veel tegenstanders. De mensen die hem volgen, vormen vanaf dat moment de eerstelingen van de oemma: de gemeenschap van moslims. Dat woord is afgeleid van oemm, wat moeder betekent.

622 Mohammed vlucht van Mekka naar Medina: de hidjra (emigratie). Begin islamitische jaartelling.

632 Mohammed sterft in Medina in de armen van zijn derde vrouw Aïsha. Zijn schoonvader Aboe Bakr volgt hem op als kalief (leider) van de moslims.

630 Mohammed neemt met een leger vanuit Medina alsnog Mekka in. De Kaäba, het hoekige gebouw in Mekka, wordt gereinigd van afgodsbeelden.


B Na Mohammed: snelle groei van de oemma

632 Aboe Bakr, schoonvader van Mohammed en vader van Aïsha, wordt kalief (leider over de moslims). Hij is de eerste van de vier zogeheten ”rechtgeleide” kaliefen, ofwel de ”rashidun” die het eerste kalifaat in de islamitische geschiedenis besturen. Aboe Bakr regeert tot 634 en breidt het kersverse moslimrijk flink uit ( op kaart 1).

634 Omar ibn al-Khattab, eveneens schoonvader van Mohammed, regeert tien jaar lang als de tweede kalief. De grenzen van het rijk worden nog veel verder opgerekt ( op kaart 1).

644 De derde kalief is Oethman ibn Affan, schoonzoon van Mohammed. Ook hij verovert nieuwe gebieden ( op kaart 1).

656 Ali ibn Aboe Talib, die in 661 wordt vermoord, is de laatste van de vier zogeheten ”rechtgeleide” kaliefen. Hij is een neef en schoonzoon van Mohammed en wordt vermoord door andere moslims. Hier ligt de kiem van de verwijdering tussen soennieten en sjiieten ( op kaart 1).

661 Na de dood van Ali breekt een nieuw tijdperk aan. Een met Ali rivaliserende familie grijpt de macht en sticht het kalifaat van de Omajjaden. Dat duurt tot 750. De islamitische legers van de Omajjaden komen tot in Frankrijk (kaart 2).

750 Op hun beurt worden de Omajjaden verdreven door de Abbasiden. Ze houden het vol totdat de Mongolen in 1258 hun hoofdstad Bagdad met de grond gelijk maken (kaart 3).

1250 De Mamelukken, ooit Turkse slaven van de Egyptische sultan, claimen het kalifaat (kaart 4).

1517 De nieuwe kalief is de heerser van het Ottomaanse Rijk, een van de grootste islamitische rijken van de geschiedenis. Tot twee keer toe liggen de Ottomaanse legers voor de poorten van Wenen. In 1922 schaft de Turkse leider Atatürk het kalifaat af (kaart 5).

2014 Na een kleine eeuw zonder kalifaat in de wereld heeft leider Abu Bakr al-Baghdadi zich uitgeroepen tot “kalief Ibrahim” van de Islamitische Staat. Dat kalifaat, gevestigd op een basis van terreur, wordt vooralsnog door geen enkele staat erkend ( op kaart 1).


C Het geloof: regels van de oemma

Veel bronnen van gezag
Niet alleen de Koran is gezaghebbend voor de meeste moslims; er is geen ”sola scriptura”. De islamitische gezagsbronnen zijn de Koran, de traditieverzamelingen (hadith), handboeken over de wet (sharia), verzamelingen van juridische adviezen (fatwa’s) en Korancommentaren (tafsir). Op basis van deze bronnen is een geloofsleer ontwikkeld (aqida) die vertelt wat een moslim moet geloven en een plichtenleer (fiqh) die vertelt wat een moslim moet doen.

Zes zuilen van geloof
Een belangrijk onderdeel van de geloofsleer zijn de zes zuilen van geloof: het geloof in de eenheid van Allah (tawhid), in de engelen, de geopenbaarde boeken (zoals de Thora, de Psalmen en de evangeliën – voor zover niet vervalst), de profeten, de dag des oordeels en de voorbeschikking van Allah.

Vijf zuilen van islam
Een belangrijk onderdeel van de plichtenleer wordt gevormd door de vijf zuilen van de islamitische geloofspraktijk: de geloofsbelijdenis (shahada), rituele gebeden (salat), het geven van aalmoezen (zakat), vasten tijdens de ramadan (saum) en de pelgrimstocht naar Mekka (hadj). Sommige moslims noemen nog een zesde verplichting: de strijd (jihad).

Twee feesten
In de islamitische bronnen worden twee feesten voorgeschreven: het grote en het kleine feest. Het grote feest is het Offerfeest, dat gevierd wordt aan het einde van de bedevaart naar Mekka. Overal ter wereld worden dan dieren geslacht in navolging van Abraham, die bereid was zijn zoon te slachten. Het kleine feest is het Suikerfeest, dat het einde van de vastenmaand ramadan markeert.


D Onenigheid: scheuren in de oemma

De islamitische oemma (gemeenschap) heeft niet lang aan het gedroomde ideaalbeeld van een eenheid kunnen voldoen. De naar schatting 1,6 miljard moslims wereldwijd zijn grofweg verdeeld over de volgende stromingen:

Soennisme. Verreweg het grootste deel van alle moslims, tot wel 90 procent, is soennitisch. Soennieten houden zich aan wat zij beschouwen als de traditionele overleveringen over het leven van Mohammed. Die traditie of soenna is geboekstaafd in de hadith. Aan de ene kant van het soennitisch spectrum staan de fundamentalisten, die namen dragen als salafisten of wahabieten. Aan de andere kant staat de mystieke islam, bekend geworden als het soefisme.

Sjiisme. Sjiieten vormen de tweede grote groep binnen de islam. Het grote verschil met soennieten is het verschil van mening over wie de rechtmatige leider van de moslimgemeenschap moet zijn. Sjiieten vinden dat dit een nazaat van Mohammed dient te zijn. Er is onderling veel verschil. Een bekende mystieke stroming, vooral onder Turken, is het alevitisme. In de praktijk staat het alevitisme dicht bij het soefisme van de mystieke soennieten.

Ibadisme. Niet alle moslims wilden in de zevende eeuw kiezen tussen sjiisme en soennisme. Zij kwamen bekend te staan als afgescheidenen; kharidjieten. Nooit wisten zij de macht te behalen. Wel leeft één vorm van kharidjisme, het ibadisme, tot vandaag de dag voort in met name Oman. Het ibadisme kenmerkt zich door een relatief grote tolerantie.

Ahmadiyya. Zoals het christendom heeft ook de islam zijn sekten. De aanhangers daarvan worden door veel andere moslims niet als gelovigen geaccepteerd. De grootste sekte is die van de ahmadiyyamoslims. Zij geloven in een nieuwe profeet na Mohammed, namelijk Mirza Ghulam Ahmad (1839-1908). Hij zag zichzelf als de (ook in de islam) beloofde messias. Wereldwijd heeft hij zo’n 10 miljoen volgelingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 10 december 2014

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Islam voor beginners

Bekijk de hele uitgave van woensdag 10 december 2014

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken