Gaat de ambtenaar er straks fors op vooruit?

De behandeling van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren zit in de eindfase. De plenaire behandeling in de Eerste Kamer is volgende maand.

Het voorstel behelst dat het publiekrechtelijke en eenzijdige karakter van de ambtelijke aanstelling en de eenzijdige vaststelling van arbeidsvoorwaarden worden vervangen door de tweezijdige arbeidsovereenkomst, waarop in de meeste gevallen een collectieve arbeidsovereenkomst van toepassing is.

Daarmee wordt ook de publiekrechtelijke rechtsbescherming tegen handelingen en besluiten ten aanzien van ambtenaren beëindigd. Rechtsbescherming zal nog slechts privaatrechtelijk van karakter zijn. Het wetsvoorstel beoogt niet een einde te maken aan het eigen karakter van het ambtenaarschap, ook wordt de Ambtenarenwet gehandhaafd.

In de praktijk zullen de meeste ambtenaren er weinig of niets van merken wanneer zij een arbeidsovereenkomst krijgen in plaats van een aanstelling. In het geval van een juridische procedure is er wel verschil zichtbaar, aangezien de kantonrechter of het UWV dan in beeld komt, in plaats van de bestuursrechter. De Wet normalisering lijkt op het eerste gezicht geen wet die veel gevolgen met zich meebrengt. De materiële rechtspositie van ambtenaren verandert er immers niet door. Echter, als gevolg van de veranderingen in het arbeidsrecht door de Wet werk en zekerheid (WWZ) per 1 juli 2015 ontstaan er bij ontslag ineens grote verschillen.

In het huidige ambtenarenrecht heeft een ambtenaar geen recht op een eenmalige vergoeding bij ontslag. Wel kan hij, naast een WW uitkering, aanspraak maken op de bovenwettelijke uitkering, waardoor de duur van de totale uitkering beduidend langer is dan die van de werknemers buiten de overheid.

De combinatie van de Wet normalisering en de WWZ brengt met zich mee dat de ambtenaar ook recht krijgt op de thans geldende transitievergoeding uit de WWZ. Deze komt dus boven op de WW-uitkering en de bovenwettelijke werkloosheidsuitkering.

In de oude situatie (dus zonder de WWZ en de Wet normalisering) was er sprake van een zekere balans tussen ambtenaren en werknemers buiten de overheid. Ambtenaren hadden meer zekerheid, want een vaak langere en hogere uitkering. Werknemers hadden meer kans om er een vrij te besteden bedrag aan over te houden. In de wellicht toekomstige situatie is de ambtenaar in alle gevallen beter af dan de werknemer buiten de overheid. De werknemer gaat er in een aantal gevallen fors op achteruit omdat de transitievergoeding is gemaximeerd op 75.000 euro. Daarbij wordt de duur van de WW uitkering ook ingekort. Zoals hiervoor geschetst, gaat de ambtenaar er echter fors op vooruit. Uiteraard zal dat niet de bedoeling zijn geweest van de initiatiefnemers van het wetsvoorstel, maar het is wel een gevolg van de samenloop met de invoering van de WWZ. Door middel van een overgangsregeling (zoals in het onderwijs) is er wellicht een tijdelijke oplossing mogelijk. De transitievergoeding wordt dan verrekend met de bovenwettelijke uitkering.

Het is aan de Eerste Kamer om de initiatiefnemers van dit wetsvoorstel hierop kritisch te bevragen. Er zal voor dit onbedoelde, maar ingrijpende gevolg toch een structurele oplossing bedacht moeten worden.

De auteur is jurist individuele belangenbehartiging bij de RMU. Reageren? sociaal@refdag.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen