Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mediawijs opvoeden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Mediawijs opvoeden

11 minuten leestijd

Ouders breken zich vaak het hoofd over de vraag hoe ze hun kinderen op een goede, mediawijze manier kunnen opvoeden. Tal van technische mogelijkheden staan tot hun beschikking. Een overzicht.

Voordat smartphones en tablets hun intrede deden, leek mediaopvoeding tamelijk overzichtelijk: zet de computer in de huiskamer, zorg voor een goed filter, baken schermtijd af en voer zo nu en dan een goed opvoedkundig gesprek met de kinderen.

Met de komst van de tablet en smartphone verloren veel ouders het zicht op het mediagedrag van hun kinderen. Sommigen gooiden het mediaopvoedingsbijltje er zelfs bij neer. Maar dat hoeft niet. Er zijn tal van technische middelen die kunnen helpen bij een mediawijze opvoeding. Het beste opvoedmiddel blijft ondertussen nog altijd een goed gesprek over waarden en normen.

Heeft u ervaring met technische toepassingen die hier niet genoemd zijn? Laat het weten via gbouw@refdag.nl.


Filtering voor http en https

Een beproefde techniek in mediaopvoeding is filtering. Sinds jaar en dag zijn er drie Nederlandse filteraanbieders op de markt: Kliksafe, Solcon en FilterNet.

Kliksafe biedt drie typen filtering: Select, Pro en Flex. Select is een streng filter, Pro biedt meer mogelijkheiden, bij Flex kan de klant zelf bepalen welke sites toegankelijk moeten zijn. Categorieën als porno, godslastering en occultisme zijn altijd geblokkeerd. Solcon en FilterNet bieden een standaardfilter dat de klant zelf strenger of minder streng kan laten werken.

Met de komst van beveiligde internetverbinding –https– is filteren er niet makkelijker op geworden. Https-sites versturen informatie versleuteld naar de internetter. Een filter kan de informatie niet zomaar ‘zien’, terwijl steeds meer websites, ook pornosites, gebruikmaken van https. Een doorsneefilter stuurt die sites dus ongefilterd door als ze niet op de zwarte lijst (blacklist) zijn geplaatst.

Kliksafe biedt al geruime tijd een oplossing: https-filtering. Het bedrijf ontsleutelt https-verkeer, inspecteert en controleert het en stuurt het vervolgens weer versleuteld door als de inhoud door het filter komt. Https-sites die op de whitelist staan –van banken en DigiD bijvoorbeeld– zet Kliksafe versleuteld door. Inmiddels maakt ongeveer een kwart van het totale bestand van 13.500 klanten gebruik van deze optie, aldus directeur Bert Jan Peters.

Een filteraanbieder mag het https-filter niet standaard aanzetten; klanten moeten dat zelf doen. Kliksafe wil de drempel voor klanten laag maken en biedt hulp aan bij het activeren van het https-filter.

Solcon heeft tot nu toe geen oplossing voor versleutelde sites. Dat leidt ertoe dat klanten met een internetfilter van Solcon soms toegang hebben tot pornosites terwijl ze dat helemaal niet willen, zo blijkt uit onderzoek. Ze kunnen die sites vervolgens wel handmatig aan hun blacklist toevoegen.

Solcon zegt https-filtering technisch ontwikkeld te hebben. Woordvoerder Lammertina Klein Obbink: „We zijn op dit moment bezig het filter te testen. Als de resultaten voldoen aan onze eisen zullen we het product daadwerkelijk aanbieden aan de klant.” Wanneer dat zal zijn, kan Klein Obbink niet zeggen.

Bij FilterNet is https-filtering op dit moment deels beschikbaar, aldus Emiel Hop van FilterNet. Hij verwacht dat de definitieve oplossing in het eerste kwartaal van 2016 beschikbaar is.


Mobiele filtering

Mobiel internet is lastig te filteren. Zolang een smartphone gebruikmaakt van een gefilterde wifiverbinding zal het mobiele-internetverkeer gefilterd zijn. Althans, het internet via de browser, apps vallen daar dus buiten.

Maakt een smartphonegebruiker zonder mobiel filter buitenshuis gebruik van internet via een 3G-, 4G- of wifi-netwerk, dan is al zijn internetverkeer ongefilterd.

Kliksafe heeft met Kliksafe Mobi medio 2014 een oplossing op de markt gebracht. Dat bestaat uit een app met een gefilterde browser en een beheerprogramma. Voor 2,50 euro per maand kan de gebruiker Kliksafe Mobi installeren op drie mobiele apparaten. De app schakelt alle andere browsers op de mobiele telefoon uit. Met het beheerprogramma kunnen ouders de telefoon of tablet van hun kind beheren. Ze kunnen aangeven welke categorieën websites geblokkeerd moeten worden. Ook kunnen zij instellen welke apps hun kind mag gebruiken. Met behulp van een tijdklok is het ook mogelijk te bepalen welke apps wanneer actief mogen zijn.

Ouders moeten beseffen dat Kliksafe Mobi, net als het vaste filter thuis, niet in staat is binnen apps te filteren. Is eenmaal de app van Facebook of WhatsApp geïnstalleerd, dan controleert het filter de informatie binnen die apps niet. Ook het filteren van mobiele https-sites lukt niet. Het Kliksafeproduct is bovendien alleen beschikbaar voor telefoons met een Androidbesturingssysteem.

Inmiddels zijn er ruim 1100 klanten die Kliksafe Mobi gebruiken, goed voor zo’n 2000 gebruikers.

Filternet biedt in combinatie met zijn standaardinternetfilter een mobiele app –FNBrowser– aan. De FNBrowser is in feite een alternatieve webbrowser. Het internetverkeer dat via deze browser loopt, wordt gefilterd. Via het gebruikersbeheer van het Filternetabonnement is te regelen welke toegang een kind op de smartphone of tablet heeft. FNBrowser is beschikbaar voor Androidtoestellen en op iOS (voor iPhone, iPad en iPod). In het geval van iOS zijn er wel flinke beperkingen. Filteren binnen apps is, net als bij Kliksafe Mobi, niet mogelijk.


Parental control

Er zijn verschillende softwarepakketten –variërend van laagdrempelig tot geavanceerd– die ouders de mogelijkheid geven het internetgedrag van hun kinderen te reguleren. Voor deze parental controlopties geldt dat ze net zo goed bruikbaar zijn voor volwassenen of jongeren onderling.

Een greep uit de mogelijkheden:

Yona: Met de gratis app van Yona (afkorting van: ”you’re not alone”) helpen gebruikers elkaar hun internetgedrag te begrenzen. De aanpak is eenvoudig. Een jongere zoekt een vertrouwenspersoon en beiden melden zich aan bij de app. De app –voor pc, tablet en smartphone– blokkeert geen pagina’s, maar stuurt een melding aan de vertrouwenspersoon over afwijkingen van vooraf gestelde doelen. De app, die begin dit jaar beschikbaar komt, is niet alleen bedoeld tegen porno, maar bijvoorbeeld ook tegen occultisme en gokken. Of overmatig surfen, chatten en shoppen. Het Yonaconcept is gebaseerd op accountability (verantwoordelijkheid), gelijkwaardigheid en wederzijds vertrouwen. De vertrouwenspersoon, een buddy, is ook zelf internetgebruiker.

Net Nanny: De beheerder van Net Nanny kan per kind een account aanmaken en al zijn apparaten (laptop, tablet, smartphone) toevoegen. Per jaar kost Net Nanny 55 euro voor vijf apparaten. Via het beheerportal zijn achttien standaard filtercategorieën te beheren. Daarnaast kan de gebruiker zelf categorieën toevoegen met websites die hij wel of juist niet wilt toestaan. Het portal biedt verder een overzicht van de websites die het kind bezocht en van de sites die werden geblokkeerd. Ook is in te stellen op welke tijdstippen internet toegankelijk is. Net Nanny werkt optimaal op Androidapparaten. Net Nanny blokkeert automatisch alle andere browsers die op het apparaat zijn geïnstalleerd, inclusief de standaardbrowser. Internetten is vervolgens alleen mogelijk via de gefilterde Net Nanny-browser. Via Net Nanny zijn apps te blokkeren of te deblokkeren. Filteren binnen apps is ook hier niet mogelijk. Net Nanny is ook beschikbaar voor iOS, maar heeft daar minder mogelijkheden.

Covenant Eyes: Covenant Eyes –een gezinsabonnement kost bijna 13 euro per maand– is net als Yona een zogeheten accountability-programma. Covenant Eyes registreert welke websites de kinderen bezoeken en rapporteert dat vervolgens aan de ouder. Daarmee leggen ze verantwoording af voor hun internetgedrag en fungeert de ouder als een vertrouwenspersoon die hen op dit gedrag kan aanspreken. De Androidversie van Covenant Eyes houdt bij welke apps de kinderen openen en hoelang ze deze gebruiken. Covenant Eyes is ook beschikbaar voor iOS, maar daar functioneert het alleen als gefilterde browser.

Qustodio: Het van origine Spaanse product Qustodio –kosten: 55 euro per jaar voor tien apparaten en tien accounts– heeft enkele nuttige functies die Covenant Eyes en Windows Family (lees daarover elders op deze pagina) missen. Qustodio werkt zowel op de pc, Androidtelefoons en -tablets als op de telefoons en tablets van Apple. Het programma kijkt niet alleen naar internetgebruik maar ook naar andere programma’s (zoals Word en Excel of spelletjes die op de harde schijf staan). Daardoor is het mogelijk om de totale tijdsbesteding aan computer en smartphone in beeld te brengen en te begrenzen. De informatie over de bezochte sites is heel overzichtelijk en het instellen van de beperkingen is gebruiksvriendelijk.

Norton Family: Norton Family (de Premier-versie kost 39,99 euro per jaar) biedt een beheerprogramma waarmee ouders het internetgedrag van hun kinderen kunnen reguleren: per kind is te bepalen welke sites ze wel en niet mogen bezoeken en hoe lang ze achter de computer zitten. Via rapportages krijgen ouders te zien welke sites kinderen bezoeken, welke sociale media ze gebruiken en welke zoekwoorden ze intypen. Het programma is uit te breiden voor mobiele apparaten. Veel van de functies zijn ook beschikbaar voor Androidapparaten.

Kliktime: Kliksafe bood jarenlang Kliktime, waarmee ouders toezicht konden houden op het computergebruik van hun kinderen. Dat was ontwikkeld in samenwerking met een Amerikaans bedrijf. De leverancier ontwikkelde het product niet verder en bood geen ondersteuning meer voor het product. Daarom heeft Kliksafe besloten de verkoop van Kliktime stop te zetten. Tot 31 december ondersteunde Kliksafe de laatste versie van Kliktime.


Beheer via het modem

Verschillende modems kennen opties om internetgedrag en -gebruik te reguleren. Een daarvan is de FRITZ!Box 7360 V2.

Per apparaat (pc, laptop, tablet of smartphone) is een tijdslimiet in te stellen. De smartphone van kind A mag bijvoorbeeld tussen 8.00 en 20.00 uur gebruikmaken van wifi, terwijl de tablet van kind B alleen tussen 18.00 en 21.00 uur internettoegang heeft.

Het beheren van deze instellingen is eenvoudig. Via een app of gewoon op de computer zijn de limieten te wijzigen, bijvoorbeeld als kind B vanavond voor een keer tot 22.00 uur online mag.

Het gepersonaliseerd filteren valt ook per apparaat in te stellen. Per kind kan een ouder aangeven welke sites hij of zij niet mag bezoeken. Kind A mag bijvoorbeeld niet op geenstijl.nl, kind B niet op uitzendinggemist.nl.


Opties in standaardsoftware

In verschillende softwarepakketen voor zowel tablet, smartphone als computer zijn tal van beheeropties voorhanden die het apparaat kindvriendelijker kunnen maken.

Android: Gebruikers met een Androidtablet vanaf versie 4.3 of Androidsmartphone vanaf versie 5.0 kunnen meerdere zogenaamde beperkte profielen instellen op hun apparaat. Voor elk beperkt profiel bepaalt de hoofdgebruiker welke apps wel of niet toegankelijk zijn.

iOS: Sinds Apples mobielebesturingssysteem iOS7 is het mogelijk om op toestelniveau websites te blokkeren. Een ouder kan ervoor kiezen alle websites met expliciet materiaal te blokkeren, maar hij kan ook zelf ongewenste websites toevoegen aan een lijst. Een andere route is om standaard alle websites te blokkeren, en vervolgens aan te geven welke sites wél zijn toegestaan. De instellingen gelden voor alle geïnstalleerde browsers. Ook is op de iPhone en iPad via Instellingen > Algemeen > Beperkingen vast te leggen dat gebruikers van het apparaat geen apps mogen installeren of verwijderen en geen aankopen mogen doen vanuit apps.

Microsoft Family Safety: In Windows 10 zijn onder de naam Family Safety –een gratis optie– tal van beheermogelijkheden beschikbaar. De hoofdgebruiker kan per gezinslid gebruikersprofielen aanmaken. Die gelden dan niet alleen voor de pc, maar ook voor alle andere apparaten waarop Windows 10 werkt: de X-box, Windowstablet en -smartphone. Die apparaten moeten dan wel stuk voor stuk worden toegevoegd aan het account van het kind. De ouder kan rapporten inzien van de onlineactiviteiten van de kinderen, schermtijden bepalen en categorieën websites, apps of games blokkeren. Ook specifieke websites zijn te blokkeren. Gebruikers van Windows 7 kunnen hun software gratis updaten naar Windows 10 en zo gebruikmaken van Family Safety. Nadeel van Family Safety is dat het alleen werkt op smartphone met Windows Phone als besturingssysteem. De meeste smartphonegebruikers hebben een Android- of iOS-apparaat. Windows 10 maakt gebruik van apps; binnen een deel daarvan is filtering niet mogelijk.


Beheer via telecomaanbieder

Open Mobile: De Nederlandse telecomaanbieder Open Mobile biedt ouders de mogelijkheid via een beheerprogramma te bepalen welk kind welke websites mag bezoeken, tot welke apps het toegang heeft en op welke tijdstippen. Ook kan de beheerder per kind bepaalde categorieën afschermen of zelfs specifieke websites blokkeren. Een abonnement kost 15 euro per maand (250 belminuten, 250 sms’jes en 1 GB internet). Ook biedt de telecomaanbieder verschillende typen gezinsabonnementen. OpenMobile ontwikkelde daarnaast de Huisbox, waarmee de gebruiker beschikking heeft over alle bovengenoemde functies als hij thuis op het wifi-netwerk zit.

Emobiel: Telecomaanbieder Emobiel biedt twee filters: Kliksafe en Protect. Browst de smartphonebezitter via 3G of 4G, dan is zijn internetverkeer gefilterd. Met dezelfde telefoon kan de gebruiker via wifi op een lokale hotspot wel onbeschermd internetten; thuis is hij afhankelijk van zijn eigen filterabonnement.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 januari 2016

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Mediawijs opvoeden

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 2 januari 2016

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken