Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Schijf van vier voor mediaopvoeding

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Schijf van vier voor mediaopvoeding

8 minuten leestijd

Meer dan de helft van de opvoeders wil een schijf van vijf voor media-opvoeding, blijkt uit recent onderzoek van mediawijzer.net. Graag een hapklaar overzicht voor dagelijks mediagebruik. Het lectoraat nieuwe media ontwikkelde een schijf van vier. Geen voedingscirkel met aanbevolen dagelijkse mediaconsumpties, maar een Bijbels gefundeerde richtingwijzer voor wijs mediagebruik.

Het heeft altijd iets bevreemdends, de lancering van de nieuwe schijf van vijf. Afgelopen maart vond het weer plaats. Alsof consumenten plotseling massaal ander voedsel nodig hebben voor de gezondheid. Een beetje ongemakkelijk is het ook, dat moment van de lancering. Alsof volwassenen een uitgekauwd en kleurig plaatje nodig hebben om gezond te blijven eten. Dat kan anders. Maar dankbaar gebruikt de consument de voorgeschreven maten van de afgewogen producten – dit jaar nog wat extra groenten per persoon. Dat scheelt een hoop denkwerk, iedere dag.
En dan vragen opvoeders: kan er zo’n schijf van vijf ontwikkeld worden voor media-opvoeding met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid mediagebruik? Dat scheelt een hoop denk- en discussiewerk in het gezin, iedere dag.
Het lectoraat nieuwe media in vorming en onderwijs van Driestar hogeschool heeft niet de pretentie zo’n wijzer te ontwikkelen. Dat denken en spreken in het gezin over mediatoepassingen en -gebruik vormt juist het hart van mediaopvoeding. Dat moet eerder gestimuleerd dan vooraf weggenomen worden.
Toch presenteert het lectoraat vandaag een schijf van vier als nieuwe weergave van het eerder ontwikkelde Media Attitude Model. Een schijf die niets voorschrijft in soorten of maten, maar die terugwijst naar Bijbelse attituden. Om van daaruit keuzes te maken in mediagedrag en -gebruik.


Wij op reis

De eerste persoon in de nieuwe weergave van het Media Attitude Model is de pelgrim. Een pelgrim is op reis, een pelgrim kent zijn doel. Hij voelt zich geen toerist, hij laat zich niet gemakkelijk afleiden door de dingen om hem heen.

De persoon van de pelgrim toont meteen dat het Media Attitude Model een spade dieper gaat dan andere modellen die eerder verschenen over mediawijsheid. Pelgrimschap hangt samen met het maken van zelfstandige en kritische keuzes in een heteronome samenleving. Soms leidt dat tot het nalaten van bepaald mediagebruik, soms tot het anders vormgeven van het eigen mediagebruik. Ten diepste vereist het pelgrimschap een perspectief van een toekomst die verder reikt dan het aardse.

Tips
- Bijbellezen, gebed en stille tijd vragen letterlijk om stilte. Zet telefoonsignalen uit en zoek een ruimte zonder afleiding. Het eerste en laatste dat je op een dag doet, moet niet gericht zijn op media, maar op je Schepper. Gebruik een uur voor het slapen gaan en een uur na het opstaan geen media.

- Is het op je profielpagina zichtbaar dat je christen bent? Leg je mediagebruik eens kritisch naast de Bijbel. Moet je iets veranderen in je gedrag?

- Oefen jezelf om dagelijks mediapauzes te nemen: letterlijk in je pauzes of op een vastgestelde tijd per dag. Gebruik daarnaast geen media en smartphones tijdens de maaltijd, ook niet als er een belangrijk telefoontje van het werk komt.

- Wees eerlijk, ook online. Socialemediasites en apps werken vaak met een minimumleeftijd. Nog te jong? Dan enkele jaren wachten voor gebruik.

- Kijken personen om je heen bepaalde films of spelen ze een game? Jij hoeft het niet meteen ook te doen. Sta nadrukkelijk stil bij de vraag of je vanuit Gods Woord deze film of dit spel kunt goedkeuren. Nee? Zet dan je argumenten op papier zodat je duidelijk voor jezelf weet waarom jij niet meedoet met de massa.


Wij en de ander

De pelgrim is niet alleen op reis en hij is niet gericht op zichzelf. Onderweg komt de pelgrim anderen tegen. Ten opzichte van hen mag hij zich dienend opstellen.

Terwijl ons karakter roept om erkenning, terwijl wij graag gezien en gewaardeerd willen worden, stelt God ons de naaste voor als belangrijker dan onszelf.
De ander is uitnemender, de dienstbaarheid voornamer dan onze eigen verlangens en gevoelens. Niet het volgen van de tendens van het individualisme, maar het zoeken naar het belang van de groep en het leren van elkaar is belangrijk in ons mediagebruik. Dan kunnen we met recht spreken over sociale media.

Tips

- De ander gaat boven jou. Het nut van je naaste bevorderen is belangrijk, ook online. Verspreid alleen goed nieuws over elkaar, voorkom buitensluiting en roddelen op internet.

- Toon je uit eigen beweging dienstbaar aan elkaar. Dat kan door taken voor anderen te doen en documenten of hyperlinks door te sturen die hen kunnen helpen.

- Zet media niet alleen in om doelen van jezelf te bereiken, maar stimuleer elkaar om internet te gebruiken voor goede doelen. Zamel geld of goederen in via sociale media of stuur eens een digitaal kaartje naar een eenzame persoon.

- Wees betrouwbaar en trouw in de digitale wereld. Geef geen privégegevens van jezelf weg aan vreemden, stuur geen intieme beelden van je lichaam. Ga ook integer om met foto’s en berichten die in vertrouwen naar jou zijn gestuurd. Die houd je in je eigen inbox.

- Geef de gezelligheid in huis niet op. Koffietijd? Dan is het pauze, ook voor je mobiel. Verjaardag? Vraag iedereen zijn mobiel thuis te laten.


Wij in de werkelijkheid

De pelgrim en de dienaar zijn niet wereldvreemd. Zij kennen zich als burger van een samenleving, zij hebben een boodschap voor de maatschappij.

De burger voelt zich verantwoordelijk voor zijn taken, ook in een digitaal tijdperk; hij bezit algemene kennis en is een betrokken persoon. En hierdoor wordt zijn boodschap zichtbaar: dat hij voortdurend burger én pelgrim is. De normen en waarden die offline gelden, zullen bij de burger daarom ook online op het netvlies staan. Het is belangrijk dat wij geen twee gezichten vertonen en onszelf verschillend gedragen in de echte wereld en op het web. Voor een trouwe burger zijn juist in de virtuele wereld de Bijbelse attituden een wegwijzer.

Tips

- Het burgerschap in de echte wereld en het onlineburgerschap zijn niet van elkaar te scheiden. Het is belangrijk om te beseffen dat Gods Woord en onze overtuigingen ook online gelden. Houden wij zondag een rustdag? Dan geldt dat ook op onze mobiel. Dat is de dag om Hem te zoeken en te dienen.

- Wees je ervan bewust dat je verantwoordelijk bent voor alles wat je online zet. Breng je andere mensen niet in de verleiding om te zondigen als je dit app-bericht of deze afbeelding stuurt? Vraag je niet onnodig kostbare genadetijd van de ander door dit bericht te verzenden?

- Leer de normen en waarden van de digitale samenleving: netiquette. Respecteer elkaar online en pas je mediagebruik aan naar het medium dat je gebruikt. Een tweet schrijf je echt anders dan een e-mail of WhatsApp-bericht.

- Wees dezelfde persoon in de digitale en in de echte wereld. Dat geldt voor taalgebruik en ook voor selfies. Doe jij je online heel anders voor dan offline? Dan is het tijd om eerlijk uit te komen voor wie je bent.

- Verdiep je in de mediaontwikkelingen om je heen. Wat is virtual reality, welke sociale media zijn in opkomst en hoe denkt de samenleving over big data en privacy? Alleen dan kun je een goed antwoord formuleren op de tijd en overwogen keuzes maken in mediagebruik.


Wij bij de les

De pelgrim, de dienaar en de burger zullen hun leven lang een leerling blijven. Zij blijven zich verdiepen in bronnen die hen helpen om pelgrim, dienaar en burger te zijn.

Een leerling kenmerkt zich door een vragende en bezinnende houding. Die vereist concentratie en focus voor dat wat geleerd wordt. In plaats van mee te gaan in de trend van het altijd online zijn, zouden we moeten doen aan mediapauzes, zodat onze hersenen ook werkelijk kunnen komen tot die diepe overdenkingen. Evenzo is het belangrijk om ons te trainen in singletaksen, in plaats van toe te geven aan het tijdrovende en ongeconcentreerde multitasken. Op deze manier kunnen wij een antwoord geven op een overprikkelende en oppervlakkige beeldcultuur. Dan laten we zien dat het Woord vooropstaat.

Tips

- Lees de Bijbel op papier. Met ons hart luisteren naar Gods woorden: dat vraagt van ons aandachtig en verdiepend lezen. Dat gaat moeilijk via apps, omdat scrollen onze diepe aandacht doorbreekt.

- Werk aan een leescultuur in huis. Zorg voor genoeg boeken en tijdschriften binnen handbereik en lees elkaar geregeld passages voor. Luisteren helpt ons ook om meer gericht te zijn op woorden in plaats van beelden.

- Moet je een moeilijk tentamen leren? Sluit je af voor afleiding en mediaprikkels en gebruik de pomodoro-regel: 25 minuten geconcentreerd leren –één taak tegelijk– en daarna 5 minuten pauze.

- Doe dagelijks aan breinhygiëne: reserveer tijd om niets te doen, zodat je brein de prikkels van de dag kan verwerken en ‘archiveren’. Dat voorkomt dat je brein alleen in reflexen reageert en geen ruimte heeft om informatie daadwerkelijk op te slaan.

- Oefen jezelf in singletasken: langdurig en geconcentreerd met één taak bezig zijn. Multitasken is bewezen onmogelijk, dat kost altijd tijd en versplintert ons aandachtsvermogen. Voorkomen dus.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 25 mei 2016

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Schijf van vier voor mediaopvoeding

Bekijk de hele uitgave van woensdag 25 mei 2016

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken