Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Beeldenstorm ging over vrijheid van godsdienst”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Beeldenstorm ging over vrijheid van godsdienst”

4 minuten leestijd

HONDSCHOTE. De Beeldenstorm, die precies 450 jaar geleden in Zuidwest-Vlaanderen uitbrak, was een strijd voor vrijheid van godsdienst en geweten, zegt ds. Arjen Breukelaar uit het Belgische Ieper. Hij gaat morgenmiddag voor in een hagenpreek op de plek waar het allemaal begon.

Op 10 augustus 1566 –woensdag 450 jaar geleden– preekte ds. Sebastiaan Matte uit Ieper in het naburige Hondschote. Het was de dag van Sint-Laurentius. De Hondschotenaren maakten op die dag de jaarlijkse bedevaart naar het heiligdom van Sint-Laurentius in Steenvoorde, 20 kilometer naar het zuiden. Deze keer verliep de bedevaart echter anders. In Steenvoorde werd het zilveren beeld van de heilige toegetakeld door de menigte.

De gebeurtenis vormde het begin van wat de Beeldenstorm ging heten. In de weken en maanden die volgden spoelde deze als een golf vanuit de zuidwestelijke hoek van Frans-Vlaanderen richting het noordoosten over de Nederlanden. Tal van kerken werden gezuiverd van alles wat riekte naar rooms-katholiek bijgeloof.

De projectgroep Beeldenstorm 450 wil de herinnering aan wat zich 450 jaar geleden in het grensgebied van West- en Frans-Vlaanderen afspeelde levend houden en organiseert dit jaar daarom in die regio een reeks activiteiten. Een daarvan is een hagenpreek, die morgenmiddag in Hondschote wordt gehouden. Een van de twee voorgangers is dr. Arjen Breukelaar (57) van de protestantse kerk van Ieper. Hij zal spreken over de vrijheid van godsdienst en geweten.

Wie zit er achter deze herdenking?

„Wij hebben een oecumenische werkgroep samengesteld bestaande uit protestanten en rooms-katholieken. Ik werd er zelfs twee jaar geleden, toen ik net naar Ieper was gekomen, door een rooms-katholiek op gewezen dat het nu het Beeldenstormjaar is en dat we daar wat mee moesten. Ook rooms-katholieken vinden dat dit herdacht moet worden.”

Zij hebben toch niets te vieren?

„Het heeft met de oecumenische gedachte te maken. We vieren gezamenlijk de vrijheden die we verworven hebben: die van godsdienst en geweten. Inderdaad zullen rooms-katholieken het jaar 1566 als niet zo fijn ervaren: hun beelden en heiligdommen werden ontwijd. Tegelijk: toen in Ieper in de jaren zestig van de 16e eeuw de kerken gereformeerd werden, mochten de rooms-katholieken er een blijven gebruiken. Dat was uniek. Later, nadat de zuidelijke Nederlanden weer rooms-katholiek werden, was het protestantisme tot in de 19e eeuw niet toegestaan. Inmiddels is grondwettelijk vastgelegd dat ieder z’n eigen geloof mag belijden. Dat vieren we.”

De Beeldenstorm was gericht tegen de misstanden in de Rooms-Katholieke Kerk.

„Dat is de oude theorie, ja. Maar dat protest was er al lang. Denk aan Luther. En de Rooms-Katholieke Kerk wilde ook zaken verbeteren. Denk aan de Contrareformatie. Naar mijn inzicht was de Beeldenstorm meer een uiting van verzet tegen de knellende traditionele maatschappelijke structuren van kerk en staat, die niet meer voldeden voor vrije burgers. Iedereen hier in Steenvoorde en Hondschote kende wel mensen die waren gevlucht, opgepakt of gedood door de Inquisitie. Dat uitte zich in een volkswoede. Het moest nu eens afgelopen zijn. Ze wilden in vrijheid hun religie beleven. En bovendien hadden de protestanten kerkgebouwen nodig.”

De controverse tussen protestants en rooms-katholiek is helemaal geen thema bij de herdenking?

„Hier in deze regio leeft dat helemaal niet. We hadden daarom voor volgende week zondag ook een verzoeningsdienst gepland staan. Een dienst buiten op het Maartensplein hier in Ieper. De bedoeling was om twee gastheren te hebben, een van rooms-katholieke en een van protestantse zijde. Er waren hoge vertegenwoordigers van beide zijden uitgenodigd, onder wie de aartsbisschop van Mechelen. Iedereen was positief. Het was alleen te kort dag, waardoor we een groot aantal afzeggingen hadden. We hopen die verzoeningsdienst volgend voorjaar alsnog te beleggen.”

Zelfs de paus heeft zijn goedkeuring laten blijken over de herdenking van de Beeldenstorm.

„Inderdaad, we kregen een schrijven van paus Franciscus, eigenlijk bedoeld om voorgelezen te worden tijdens de verzoeningsdienst. Hij spreekt daarin over de tragische gebeurtenissen van 450 jaar geleden. Wat hij precies tragisch noemt, wordt niet duidelijk. Dat heeft hij slim geformuleerd.”

Hoeveel aanwezigen verwacht u morgen bij de hagenpreek?

„Ik heb geen enkel idee. We zitten op een braakliggend terrein tussen de molen en de markt van Hondschoten. M’n collega en ik preken vanaf een boerenkar. Er zullen zo’n tachtig zitplaatsen zijn. Ik ben heel benieuwd. We beginnen met Psalm 95: „Steekt nu voor God de loftrompet, Hem die ons in de vrijheid zet.” En als slotlied zingen we: ”U zij de glorie”. Als we onze vrijheid van godsdienst vieren, mag de lof niet ontbreken.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Saturday 13 August 2016

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

„Beeldenstorm ging over vrijheid van godsdienst”

Bekijk de hele uitgave van Saturday 13 August 2016

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken