Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Dammen en kanalen Afrika juist goed voor klimaat

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Dammen en kanalen Afrika juist goed voor klimaat

4 minuten leestijd

De tegenwoordig controversiële aanleg van dammen en kanalen bracht samenlevingen rond de Nijl eeuwenlang water en welvaart. Die wetenschap is belangrijk in het huidige klimaatdebat.

Op het gebied van aanpassing aan nieuwe klimaatomstandigheden heeft Afrika een lange, succesvolle geschiedenis. De grote beschavingen aan de rivier de Nijl in Egypte en Sudan ontwikkelden zich niet ondanks de klimaatdruk, maar als reactie daarop.

De bouw van dammen en kanalen in de loop van de eeuwen maakte het voor de Afrikaanse samenlevingen mogelijk om te groeien en welvarend te worden. Toch hebben milieuactivisten nu kritiek op dergelijke projecten.

Een paar duizend jaar geleden had Noord-Afrika een nat klimaat. In wat nu de Saharawoestijn heet, woonden boerengemeenschappen. Naarmate het klimaat droger werd, migreerden mensen in de richting van de rivier de Nijl, de meest betrouwbare overgebleven waterbron.

Mensen leefden steeds dichter bij elkaar en beconcurreerden elkaar om land en water. Daarom was er behoefte aan nieuwe technologieën en sociale regels. De Nijlsamenlevingen leerden de rivier te gebruiken om land naast de rivier te irrigeren, zodat er altijd voldoende voedsel was.

Nieuwe infrastructuur

Naarmate de bevolking aangroeide, cultiveerden boeren steeds meer land om gewassen te verbouwen. Daarom was er vraag naar nieuwe infrastructuur, zoals kanalen, om het water naar de nieuwe akkers te brengen. Ook ondiepe vijvers voor wateropslag hoorden daarbij.

Het klimaat bleef echter een uitdaging. Bij droogte in Ethiopië of Oost-Afrika, de verre bronnen van de Nijl, leidde een zwakke rivierstroming tot een seizoen van armoede voor Egypte en Sudan. De problemen namen toe in de 19e eeuw, toen de regio onder Brits bestuur stond. Toen werd de Nijlirrigatie namelijk ook gebruikt voor Britse katoenmolens.

Daarom legden ingenieurs meer waterdammen en kanalen aan, om een groter gebied te kunnen bestrijken. Een dam in Aswan, in Opper-Egypte, hield bijvoorbeeld genoeg water vast voor twee oogsten per jaar. Maar in een droog jaar in Egypte konden de kleine dammen niet genoeg water opslaan. Daarom wilden de Britse autoriteiten water opslaan in het Victoriameer in Oost-Afrika.

Toen Egypte in 1952 onafhankelijk werd, wilde het voor water niet meer afhankelijk zijn van projecten in andere landen. Daarom legden de autoriteiten de Hoge Aswandam (1970) aan.

Milieuactivisten en economen spaarden hun kritiek op deze dam niet. Het is echter dankzij deze dam dat Egypte al vijftig jaar zekerheid heeft op het gebied van water, hoewel de bevolking verdrievoudigde.

Toekomst

De aanleg van dammen en kanalen die invloed hebben op rivieren en moerassen blijft controversieel. Toen de aanleg van het Jonglei-kanaal in Ethiopië werd stilgelegd door een burgeroorlog (1984), gebruikte het land zijn eigen, zeer beperkte middelen om de Grote Ethiopische Renaissancedam te bouwen. De regering van Zuid-Sudan overweegt nu samenwerking met Egypte om het project te voltooien. Maar daarvoor moet het eerst de internationale ontwikkelingsgemeenschap ervan overtuigen dat de impact op het Sudd-moeras in Zuid-Sudan acceptabel is.

Toch kunnen de Ethiopische Renaissancedam en het Jonglei-kanaal juist bijdragen aan beperking van de klimaatverandering. De dam produceert schone elektriciteit. Die kan vervuilende dieselgeneratoren vervangen. Het kanaal brengt extra water en ondersteunt zo de plaatselijke landbouw. Het kan bovendien de methaanuitstoot van het Sudd-moeras verminderen, want die versterkt de klimaatverandering.

De dreiging van de klimaatverandering kan een katalysator zijn voor verdere technologische vooruitgang. Zonder innovatie gaan de Nijlsamenlevingen een onzekere toekomst tegemoet.

De auteur is gastdocent aan de Universiteit van Witwatersrand in Zuid-Afrika en medeauteur van ”Unlocking Africa’s Transboundary Water Potential”, een rapport voor de Afrikaanse Ontwikkelingsbank. Bron: IPS/The Conversation

Hoge Aswandam biedt Egypte al vijftig jaar zekerheid op het gebied van water

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Thursday 25 March 2021

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Dammen en kanalen Afrika juist goed voor klimaat

Bekijk de hele uitgave van Thursday 25 March 2021

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken