Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Patriotten, prinsgezinden, gereformeerden; Over calvinisme en revolutie in de achttiende eeuw - pagina 26

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Patriotten, prinsgezinden, gereformeerden; Over calvinisme en revolutie in de achttiende eeuw - pagina 26

1. Bestaande beelden en nieuwe vragen...2. Een verdeelde volkskerk...3. Antithese en overeenstemming...4. Omwenteling...5. Berusting en aanvaarding...

6 minuten leestijd

triotse acties en o r g a n i s a t i e s diende i m m e r s b e s c h o u w d te worden als het a a n r i c h t e n van m u i t e r i j en o p r o e r tegen het wereldlijk gezag, wat volgens het A v o n d m a a l s f o r m u l i e r reden tot c e n s u u r en o n t z e t t i n g uit het a m b t was. Burgemeesteren kregen h u n zin. 8 9 Inschikkelijk t o o n d e n zich ook vrijwel overal p r e d i k a n t e n en kerkeraadsleden ten aanzien van de in 1788 gevergde eed van t r o u w aan de herstelde constitutie en regeringsvorm. De o m w e n t e l i n g van 1795 o p e n d e u i t e r a a r d de weg n a a r eer- en a m b t s h e r s t e l voor wie o m Patriotse gezindheid in 1787 en volgende j a r e n b u i t e n spel waren gezet. O o k nu ging, als in 1787, het initiatief uit van de overheid. Zij legde n a l a t i n g van de voorbede voor de P r i n s o p en eiste herstel van in 1787 afgezette p r e d i k a n t e n en kerkeraadsleden; 'politieke reflexien en discoursen' vanaf de kansel w e r d e n verboden, evenals het zingen van o n g e p a s t e p s a l m e n . In A m s t e r d a m liet slechts een lid van de kerkeraad, ds. B. van der Feen, hiertegen protest a a n t e k e n e n . 9 0 In Nieuwerkerk aan de IJssel gaf de p r e d i k a n t ' d u i d e l i j k b l i j k e n van A n t i - R e v o l u t i o n a i r e p o g i n g e n ' , o n d e r meer d o o r in een preek 'de v l u g t van zijnen D a v i d zoo (af te malen), dat een o p l e t t e n d h o o r d e r alleen den n a a m behoefde te v e r a n d e r e n ' - het kostte h e m zijn positie. 9 1 O o k stonden in 1795 in allerlei plaatsen de a m b t s d r a g e r s v e r k i e z i n g e n in het teken van de o m w e n t e l i n g ; o n d e r n i e u w e politieke v e r h o u d i n g e n werd d a a r b i j de o u d e v e r b o n d e n h e i d van kerk en staat g e c o n t i n u e e r d . In W o e r d e n eiste de m u n i c i p a l i t e i t het aftreden van de kerkeraad. 9 2 In Delft legde de kerkeraad de c a n d i d a t e n voor a a n het C o m i t é van Algemeen Welzijn, dat na een rekest van een a a n t a l gemeenteleden zelf een g e m e e n t e v e r g a d e r i n g belegde en er talstelling en verkiezingen door de m a n s l i d m a t e n regelde. 9 3 Elders waren het de kerkeraden zelf die het initiatief n a m e n het tot d a n tot de kleine k r i n g van (oud)kerkeraadsleden beperkte kiesrecht voor n i e u w e kerkelijke a m b t s d r a g e r s tot alle m a n s l i d m a t e n uit te breiden; die h a d d e n niet overal behoefte aan deze democratische n i e u w i g h e i d . 9 4 Was de Restauratie van 1787 g e p a a r d g e g a a n met molestatie van e i g e n d o m m e n van Patriotten, in 1795 richtte het geweld zich vooral tegen aristocratische s y m b o l e n , bijvoorbeeld o p g r a f m o n u m e n t e n in k e r k g e b o u w e n . Molest van bezittingen van v o o r a a n s t a a n d e leden van het v o o r m a l i g b e w i n d o n t b r a k niet geheel. 9 5 In Hilvers u m , w a a r de g e r e f o r m e e r d e n n o g geen derde van de b e v o l k i n g u i t m a a k t e n , stelden de slachtoffers dat het tegen h e n u i t g e r i c h t e geweld uit anti-gereformeerde motieven v o o r t k w a m . H e t werd door de m u n i c i p a l i t e i t o n t k e n d : ze h a d d e n het aan h u n politieke posities van voorheen te wijten. 9 ^ Evenals elders hadden in dat n i e u w e Hilversumse bestuurscollege

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1991

Reformatorische stemmen | 52 Pagina's

Patriotten, prinsgezinden, gereformeerden; Over calvinisme en revolutie in de achttiende eeuw - pagina 26

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1991

Reformatorische stemmen | 52 Pagina's

PDF Bekijken