Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De Bataafse revolutie (1795-1995) - pagina 46

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De Bataafse revolutie (1795-1995) - pagina 46

1. Een republiek in haar nadagen...2. Achtergronden van het nieuwe denken...3. De revolutie van 1795...4. Het plan van constitutie...5. Het antwoord van de nationale vergadering...6. De Bataafse erfenis...

5 minuten leestijd

g e n van h e t o p e n b a r e onderwijs. V r o e g of laat moest er toch s p a n n i n g rijzen tussen een school, die k i n d e r e n wilde m a k e n tot v e r a n t w o o r d e l i j k e staatsburgers en n u t t i g e l e d e n van d e maatschappij, en aan d e a n d e r e kant e e n kerk, zich van h a a r betekenis g e n o e g bewust was o m te weten dat in d e o p v o e d i n g godsdienst niet e e n t o e g e v o e g d e waarde was, m a a r h e t wezenlijke doel van die o p v o e d i n g zelf. Christelijk geloof wil n a a r zijn aard hoofdzaak zijn in h e t leven van d e m e n s e n , en kan d a a r o m d e eis van christelijk onderwijs nooit laten vallen. Wel h e e f t d e schoolstrijd tamelijk lang o p zich laten wachten. Dat er een a a n l o o p p e r i o d e aan voorafging is niet m e e r dan logisch. 4 3 De h e r v o r m i n g van h e t onderwijs vroeg tijd. De schoolmeesters waren dikwijls slecht opgeleid en o p deze nieuwe taak niet berek e n d , e n h e t toezicht was altijd in h a n d e n geweest van d e kerkeraad en d e lokale overheid. Nu moest er e e n nationale inspectie k o m e n en een w e l d o o r d a c h t opleidingssysteem. Bovendien betek e n d e d e afschaffing van het leerstellig onderwijs n o g niet d e ontk e r s t e n i n g van d e school. Aanvankelijk was het regel, dat d e lessen m e t g e b e d g e o p e n d w e r d e n . H e t vak bijbelse geschiedenis bleef bestaan, al moest d e onderwijzer zich b e p e r k e n tot wat d e wet n o e m d e d e geschied- e n z e d e k u n d i g e o o g p u n t e n . De behoefte aan e e n alternatief was d a a r o m in d e praktijk niet altijd zo sterk. Dan h e b b e n we h e t e c h t e r vooral over d o r p e n en g e h u c h t e n , waar d e geest van d e tijd zich n o g niet h a d g e m e l d . Daar zal m e n ook nauwelijks geweten h e b b e n wat er eigenlijk o p het spel stond. Maar h e t ging hier o m vragen die d e hele natie b e t r o f f e n . Ze vereisten e e n reactie o p h e t hoogste niveau. De h e r v o r m d e kerk was d a a r t o e d e eerst g e r o e p e n e . Zij is h e t a n t w o o r d schuldig gebleven. T e n eerste werd zij geleid d o o r m a n n e n die zelf d e invloed van h e t verlichtingsdenken h a d d e n o n d e r g a a n . De eerste minister van onderwijs - a g e n t van nationale opvoeding, zoals zijn titel l u i d d e - was d e Leidse h o o g l e r a a r in d e theologie, J . H . van d e r Palm. Hij is ook in belangrijke m a t e d e architect geweest van h e t nieuwe systeem. We p r a t e n d a n niet eens over d e vele dominees, die zitting h a d d e n g e n o m e n in d e nationale vergadering. In d e Bataafse tijd ontbrak het d e h e r v o r m d e kerk d a n ook zeker aan d e wil tot weerstand. Maar zelfs als het h a a r gelukt was die in zichzelf te ontwikkelen, h a d ze e e n tweede p r o b l e e m m o e t e n oplossen. H a a r organisatie was er niet o p b e r e k e n d , dat zij tegen-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 januari 1995

Reformatorische stemmen | 56 Pagina's

De Bataafse revolutie (1795-1995) - pagina 46

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 januari 1995

Reformatorische stemmen | 56 Pagina's

PDF Bekijken