Bekijk het origineel

Beeldwoordenboeken: mooi, maar beperkt bruikbaar

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Beeldwoordenboeken: mooi, maar beperkt bruikbaar

6 minuten leestijd

Als je wilt weten wat een kaapstander is dan kun je dat opzoeken in een woordenboek. Het blijkt een windas te zijn waarvan de spil loodrecht op het onderstel of de voetstukken staatje kunt je daar wel wat bij voorstellen, maar om nu te zeggen dat je dan precies weet hoe zo'n ding eruit ziet, nee. Om dit bezwaar op te heffen zijn er nu ook beeldwoordenboeken. Hoe praktisch zijn die?

De serie "Woord in beeld" bestaat uit zeven delen: Schepen en scheepvaart, Menselijk lichaam, Dieren, Alledaagse dingen. Planten, Auto's, Militaire uniformen. Een vrij willekeurige greep; het is bepaald niet zo dat je over een compleet beeldwoordenboek beschikt als je de hele serie bezit. Kopers zullen waarschijnlijk dat deel aanschaffen dat hen het meest interesseert. Het woordenboekdeel is een alfabetisch register dat verwijst naar de pagina waarop het desbetreffende onderwerp wordt behandeld. Natuurlijk kun je de boeken ook andersom gebruiken: je weet wel waar een bepaald onderdeel zit en hoe het eruit ziet, maar je weet niet hoe het heet. Dat zoek je dan dus op.

Haarscherpe foto's
De beelden bestaan in de meeste gevallen uit haarscherpe foto's, in kleur Soms is een tekening geplaatst. In het deel over de scheepvaart is gebruik gemaakt van prachtige scheepsmodellen van o.a. zeilschepen (zelfs oude Griekse en Vikingschepen) oorlogs- en vissersschepen, die tot in de kleinste details zijn nagebouwd. Bepaalde onderdelen zijn apart gefotografeerd, tot schroeven en moeren toe. Ook gereedschap en apparatuur voor navigatie wordt getoond. Seinvlaggen krijgen twee pagina's en het reddingsvlot met al zijn toebehoren eveneens. Wie de paalsteek, marlpriemsteek of platte takeling wil leren, kan gebruik maken van de afgebeelde touwen in alle mogelijke knopen. De gedetailleerdheid gaat mij soms wat al te ver. Ik ben niet echt nieuwsgierig naar de plaats van de bonaventurastengera, de loefbijter of de zetzweger.

Hoe werkt het?
Een bezwaar is dat je soms een veelheid losse onderdelen ziet, maar dat je dan nog niet weet hoe iets werkt of hoe iets gedaan wordt. De begeleidende tekst is te kort om dat op bevredigende wijze uit te leggen. Een slingeruurwerk telt een veelheid van wieltjes en radertjes, maar hoe grijpen die in elkaar? En wat gebeurt er precies als de slinger heen en weer gaat? Het deel over alledaagse dingen behandelt 27 onderwerpen, waaronder klok, telefoon, pennen, walkman, batterijen, visgerei, boormachine, schoenen, kostuum, broodrooster, paraplu, grasmaaier, ruiterzadel en fiets. Enig logisch verband kan ik er niet in ontdekken.

Biologie
Het menselijk lichaam is een perfect geordend geheel, dus het deel over dat onderwerp is heel wat logischer van opzet. In de meeste gevallen is hier gebruik gemaakt van gefotografeerde plastic modellen of tekeningen, die een bijzonder duidelijk beeld geven van de plaats van allerlei organen. Maar ook hier geldt weer dat de werking sterk onderbelicht blijft. Een biologiedocent zal echter heel goed kunnen werken met de prachtige afbeeldingen. Datzelfde geldt waarschijnlijk ook voor het deel over de dieren. Fraaie foto's van kevers, mieren, spinnen, vissen, konijnen, paarden, enz. Compleet met geraamte (voor zover van toepassing) en tekening van inwendige organen. Al moet ik eerlijk bekennen dat ik persoonlijk niet zo dol ben op paginagrote platen van enge spinnen, inktvissen en krabben. Een kind dat dit boek openslaat zal ongetwijfeld enigszins terughoudend reageren. Het deel over de planten heeft dat laatste bezwaar niet. Ook hier weer prachtig materiaal om educatief mee bezig te zijn. Het is geen determineerhandboek, al staat er wel steeds bij welke plant afgebeeld is. Het gaat om algemene kenmerken van bloem, stengel, wortel, vruchten, voortplanting, bestuiving; en dat alles van verschillende plantesoorten. De auto in losse onderdelen biedt voor technisch aangelegde heden een verrassende aanblik. Vooral als je de verschillen ziet tussen een T-Ford uit 1913, een Kever en een Renault Clio uit 1991. In dit deel wordt de werking van bepaalde delen, zoals de verbrandingsmotor en de wankelmotor, overigens wel uitgelegd; niet door foto's, maar aan de hand van enkele tekeningen. Ontstekingssystemen, koppeling en versnelling, remmen, elektrische systemen; dat alles wordt aanschouwelijk door fraaie foto's, zowel van antieke als van moderne auto's. Militaire uniformen biedt zoals te verwachten is een uitgebreide fotoserie van aangeklede mihtairen (geen echte, maar poppen) en losse uitrustingsstukken. Van de Romeinse legionair gaan we in één keer door naar de Europese ridders, maar het afgebeelde harnas dateert uit de 16e eeuw. De complete middeleeuwen worden dus helaas overgeslagen, waarschijnlijk omdat er maar heel weinig authentiek materiaal overgebleven is uit die tijd. Een greep uit de rest van de inhoud: Perzische wapenrusting, de samoerai uit Japan, ceremonieel tenue uit China, musketiers, piekeniers, huzaren, grenadiers, fuseliers, uniformen uit de Amerikaanse vrijheidsoorlog en de burgeroorlog, uit WO I en WO II, helmen, maskers en camouflage. Wapens worden wel compleet getoond, maar niet in onderdelen. Al met al een ruime en wat willekeurige greep uit wat er in de gehele militaire wereld gedragen werd en wordt, met slechts beperkte aandacht voor het Nederlandse leger.

N.a.v. "Het beeldwoordenboek van... Schepen en scheepvaart, Menselijk lichaam. Dieren, Alledaagse dingen, Planten, Auto's, Militaire uniformen"; uitg. M&P, Weert; per deel 64 pag., geheel in kleur, gebonden, prijs ƒ 29,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 april 1993

Terdege | 80 Pagina's

Beeldwoordenboeken: mooi, maar beperkt bruikbaar

Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 april 1993

Terdege | 80 Pagina's

PDF Bekijken