Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

NOVUM TESTAMENTUM GRAECE ET LATINE

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

NOVUM TESTAMENTUM GRAECE ET LATINE

5 minuten leestijd

NOVUM TESTAMENTUM GRAECE ET LATINE, 1460 p., form. 11 X 16, Ln. ƒ 43, 50, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart; voor Nederl. Nederlands Bijbelgenootschap, Haarlem, (1984).

Het Novum Testamentum Graece et Latine van 1906 bevatte de Griekse tekst met het kritische apparaat van Eberh. Nestle en daarnaast de Vulgata Clementina (1592) met het kritisch apparaat van Tischendorf e.a. en wat de codices betreft voornamelijk van de cod. Amiatinus (8e e.). Hiervan verschenen 22 edities.

De Nova Vulgata Bibliorum Sacrorum Editio werd in 1979 door Paus Joh. Paulus II als editio typica aangekondigd. Op het concilium Vat. II werd tot de redactie van een nieuwe Vulgata besloten. Het is deze tekst die nu naast de Griekse van de 26e uitgave (en daarvan

een zevende druk) van Nestle-Aland is gepubliceerd. Daarmede is een oude traditie van een Gr.-Lat. uitgave van het N.T. voortgezet. — Openliartig wordt in de Praefatio verteld dat er meer dan eens gediscussieerd is (pluries disceptatum) over de vraag welke Lat. uitgave nu naast de Gr. tekst zou worden opgenomen. Het is de Nova Vulgata geworden. In het voorwoord geven K. en Barbara Aland iets van de geschiedenis van deze uitgave door. 'De latijnse tekst benadert de griekse zo goed als mogelijk is en zo helpt de overzetting de lezer echt (revera) bij de vertaling'. Men heeft er voor gezorgd dat via het kritische apparaat de verschillen tussen de N. Vuig. en de Sixt.-Clement. en de uitgaven van Wordsworth-White (1954) en de Vuig. Suttgartiensis (1969) zonder veel moeite nagegaan kunnen worden. 'De lezer kan op deze wijze zien in welke vorm de Vulgata bijna 400 jaar heeft gevigeerd'.

Bij elke pericoop is een titel opgenomen, welke opschriften ontleend zijn aan de Einheitsübersetzung der H. Schrift (1980).

Dat er onvolkomenheden waren in het werk van Hiëronymus was voor de leiders van de kerk reeds lang evident. In de vele codices waren heel wat onvermijdelijke fouten van copiisten, er waren interpolaties en ook had Hiëronymus een (te) groot vertrouwen in de tekst van de Septuaginta. Bekende fouten waren (of verschrijvingen) o.a. Marcus 1:44 principi sacerdotum; de N.V. heeft hier (terecht) sacerdoti. In Luc. 9 : 44 staat cordibus (hart) in plaats van auribus (oor).

Wat de Nova Vulgata betreft stuitte ik soms op vertalingen die ik niet had verwacht. In Luc. 1 : 28 is het gratia plena gehandhaafd voor kecharitomenè, begenadigde. Zo is in 1 Tim. 3 : 16, Ef. 5 : 32 mustèrion vertaald met sacramentum. In sommige plaatsen bijv. in 1 Kor. 2:7 met mysterium (heilgeheim). In 1 Tim. 3 : 16 — dit als tussen haakjes — heeft men, zoals in de oude Vuig. gekozen voor hos (anders St.v.). Verder heeft de N.V. qui manifestatus est in came, Clem, versio heeft quod manifestatum est.

Het comma Johanneum is niet opgenomen wel in de Clem. — Joh. 7 : 5, 30, 8:11, Mrc. 16:9 w zijn opgenomen tussen dubbele teksthaken (teken van vroege invoeging in de tekst). I Joh. 1:18 is gekozen voor lezing unigenitus Deus (a.l. unigenitus filius). Als men voor de lezing van de N.V. kiest dan is theos appositie bij monogenès. Joh. 3 : 3 luidt in de N.V.: isi quis natus fuerit desuper (a.l. denuo)... — Naast de oude lezing et iis qui diligunt... staat nu in 2 Tim. 4 : 8 et omnibus qui diligunt adventum eius. — Het is niet te ontkennen dat er soms subtiele verschillen zijn met de oude uitgave van de Vuig. In een Persbericht wees H. W. Hollander erop, dat de N.V. voor een groot deel een taalkundige bewerking is van de oude vertaling. Daarvan geeft hij enige voorbeelden o.a. Jac. 4:12 waar men leest salvare et perdere in verband met de Gr. tekst sosai kai apolesai, (a.l. perdere et liberare). Voor nadere informatie wordt verwezen naar een artikel van W. Baars, Exit Vulgata. — Eén van de veranderingen die voor zover ik kon nagaan — ik heb geen N. Vuig. V.T.L. — konsekwent zijn doorgevoerd hangt samen met de in het Grieks bestaande syntactische regel, dat het hulpwerkwoord ontbreken kan, bijv. Kurios eggus (De Here — is — nabij —). Nu in de N.V.: ominus prope (a.l. in de versio Clem. est — Dominus prope est). Dat ook in Hebr. 13:8 (in de Cl. en de Nova Vuig.), (Ps. 73 : 23, — Clem. Ps. 46:12 ook est). Dit komt ook voor in 2 Kor. 13 : 13. Toch acht ik dit een verkorting en vooral ook omdat een soortgelijke nieuwe vertaling invloed kan hebben op de vertaalde Ned. tekst met het beroep: n het Gr. en in het Lat.

staat ook niet is of zij. En dat vind ik een fout tegen het Nederlands en tegen de aard van de zegenbede.

Wat het Griekse deel van deze zeer verzorgde uitgave betreft wordt de lezer uitvoerig ingelicht door de inleiding, een latijnse overzetting van de Gr. ed. van Nestle-AIand in het Duits en een in het Engels opgenomen introductie, waarin o.a. een zeer uitgewerkte uiteenzetting over het ontstaan van de Griekse uitgave is opgenomen, over handschriften en vertalingen, over het tekstkritisch apparaat; ook is de brief van Eusebius aan Karpianus afgedrukt met de vernuftige synopse. In deze inleiding wordt uitvoerig beschreven het zeer uitgekiende systeem van tekens en afkortingen (signa, sigla et abbreviationes) waarvan de kennis broodnodig is, zal men van dit belangrijke werk goed profijt trekken.

Ziedaar enige aantekeningen en opmerkingen bij de verschijning van dit ongetwijfeld invloedrijke werk, een onmisbaar hulpmiddel bij dieper gravende studie van het N. Testament.

H.

Bt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 januari 1984

Theologia Reformata | 326 Pagina's

NOVUM TESTAMENTUM GRAECE ET LATINE

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 januari 1984

Theologia Reformata | 326 Pagina's

PDF Bekijken