Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Overleg grote steden  vanuit hervormd-gereformeerde kring

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Overleg grote steden vanuit hervormd-gereformeerde kring

5 minuten leestijd

Nota over het functioneren van de stadsgemeente; opgesteld als neerslag van een overleg tussen ambtsdragers uit hervormd-gereformeerde kring, werkzaam in de vier grote steden Amsterdam, 's-Gravenhage, Rotterdam en Utrecht; het overleg vond plaats eind 1984 en begin 1985.

1. Inleiding

Op 8 september 1984 werd door het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond een bezinningsdag gehouden, georganiseerd voor ambtsdragers in de grote en middelgrote steden. Een groep ambtsdragers nam toen het initiatief zich nader te beraden over de positie van de hervormd-gereformeerden in de steden. Uitgangspunt van gesprek was daarbij de voor de hervormde synode opgestelde 'Nota inzake de grote steden'.

Het resultaat van de rond dit thema gevoerde gesprekken vindt u in de hierna volgende notities.

Hoewel het vertrekpunt voor de gesprekken lag bij de positie van de hervormd-gereformeerden in de steden, bleek al spoedig dat deze omschrijving te beperkt was. Van het begin af is er in het overleg een zoeken geweest naar visie op het functioneren van de stadsgemeente als geheel. Daarbij is enerzijds getracht elementaire theologische factoren te verdisconteren en anderzijds de practische situatie niet uit de weg te gaan. Onze notities willen gelezen worden als een reactie vanuit hervormd-gereformeerde kring op de nota, hiervoor genoemd; een reactie, die zich niet beperkt tot de eigen situatie, maar die ook de stadsgemeente in haar volle breedte bedoelt. Onze notities hebben niet de pretentie een totaal-visie te geven voor het functioneren van de stadsgemeente. Wel willen wij een bijdrage leveren tot de discussie over het door de stadsgemeente te voeren beleid. Binnen dat kader bieden wij deze notities aan aan de Generale Synode der Nederlandse Hervormde Kerk en het door de synode ingestelde 'Beraad Grote Steden'.

2. De nota voor iiet Beraad Grote Steden

a. Waardering

Wij hebben er grote waardering voor, dat door de synode expliciet aandacht wordt besteed aan het leven van de gemeente in de stad en dat deze aandacht heeft geleid tot de instelhng van het Beraad Grote Steden. De stadsgemeente wordt geconfronteerd met een aantal verschijnselen, die uiteindelijk de hele kerk kunnen gaan raken. Wij denken aan maatschappelijke ontwikkelingen, verschuivingen op het terrein van de ethiek, factoren vanuit het moderne levensgevoel, sterke ontkerkelijking, etc. Hoe al deze verschijnselen ook getaxeerd worden, de stadsgemeente krijgt er mee te maken in uiterst geprononceerde vorm en heeft daarin een signaal-functie voor de hele kerk. Wij achten het van eminent belang, dat binnen de stadsgemeenten zelf gezorgd wordt voor een gebundeld beleid vanuit de centrale kerkelijke organen. Het inspelen op deze kwesties vinden wij een grote verdienste van de nota voor het Beraad Grote Steden.

b. Bedenkingen

Eén van de hoofdlijnen in de nota voor het Beraad Grote Steden is het signaleren van een tendens in de richting van mentale gemeente-vormen; zulks in onderscheid van, wellicht ook in tegenstelling tot de geografische structuur, die in de kerkorde centraal staat. Ongetwijfeld is deze tendens in de steden (en niet alleen daar) aanwezig, vooral rond die vormen van gemeente-zijn, die sterk gekleurd zijn (ten aanzien van modaliteit, liturgische vormgeving, maatschappelijke keuze, etc).

Wij erkennen dat van mentale gemeentevormen een positieve werking kan uitgaan in bepaalde (nood-)situaties; ze kunnen ook een bewarende en stimulerende functie hebben. De nota voor de grote steden signaleert deze tendens echter niet alleen, maar voert ook een duidelijk pleidooi voor de vorming van mentale gemeenten. Hier Hggen voor ons grote vragen. De argumenten van de nota zijn in sterke mate ontleend aan de praktijk, die inderdaad neigt naar mentale gemeente-vormen. Wij vragen ons af, of in de nota voldoende tot uitdrukking komt dat de praktijk diep beïnvloed is door de maatschappelijke verschijnselen, die zich enerzijds uiten in een ik-gerichtheid en een individualisering en anderzijds in groepsdenken.

Het lijkt ons uiterst riskant om juist aan deze praktijk tegemoet te komen bij het opzetten van andere gemeente-patronen. Wij zien hier het gevaar opdoemen van een 'hotelkerk' in veel sterkere mate dan dat tot nu toe reeds het geval is. Juist vanuit hervormd-gereformeerde kring willen wij waarschuwen voor een modaliteitsverenging, die niet functioneel kan zijn voor de toekomst van de kerk.

Er is nog een ander gevaar, waarvoor wij bijzonder beducht zijn, te weten, dat onzes inziens de mentale gemeente-vormen zich vooral richten op die gemeenteleden, die bewust een keuze maken voor een bepaalde manier van gemeente-zijn. Hoe meer de kerk zich echter concentreert op degenen, die actief kiezen, des te meer zullen de rand-en buitenkerkelijken uit het gezichtsveld verdwijnen. Een te sterke nadruk op de mentale gemeente ondergraaft de apostolaire taak van de kerk.

3. Pleidooi voor wijkgemeente-structuur

In plaats van de tendens in de nota voor het Beraad Grote Steden zouden wij graag willen pleiten voor het vasthouden aan de wijkgemeente-structuur, juist ook in de grote stad. Er is niet alleen een historisch gegroeid recht voor deze geografische structuur vanuit de (eventueel situatie-gebonden volkskerkgedachte), maar er zijn ook argumenten die dieper gaan en van meer doorslaggevende betekenis zijn. Met name is het een bij bels-theologische hoofdlijn, menen wij, dat de gemeente niet ge-'vormd wordt door een groep gelijkgezinden, die ervoor gekozen hebben om met elkaar op te trekken vanuit uniforme inzichten, maar dat de gemeente wordt vergaderd rond Jezus Christus Zelf vanuit een grote verscheidenheid van mensen. De gemeente is in deze verscheidenheid geroepen tot 'koinonia'. Daarnaast zien wij een apostolaire lijn: de restanten van de volkskerk zijn in de geografische wijkgemeente nog volop aanwezig en bieden een unieke kans tot apostolair bezig-zijn. Een intensieve bewerking geeft hier niet te onderschatten mogelijkheden om rand-en buitenkerkelijken te bereiken met het Evangelie. Pastoraal gezien beseffen we dat het werk in de wijkgemeenten hoge eisen stelt aan vrijwilligers en vrijgestelden. Teleurstellende ervaringen hebben soms ook meegewerkt aan een snelle afbraak van het functioneren van apostolair en pastoraal werk. Niettemin achten wij het pastoraat in de wijkgemeente zowel boeiend als onmisbaar. Het behoedt voor al te eenzijdige visie's en dwingt tot toetsing van eigen uitgangspunten.

Deze overwegingen brengen ons tot dit pleidooi voor het handhaven en stimuleren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 juni 1985

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

Overleg grote steden  vanuit hervormd-gereformeerde kring

Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 juni 1985

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

PDF Bekijken