Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Impressies van de triosynode

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Impressies van de triosynode

Ds. D. Breure: Voor deze week heb je een beperkte doelstelling

7 minuten leestijd

Vier dagen vergaderen, 25 uur gebogen zitten over 126 pagina's ordinanties die behoren bij de concept kerkorde van de VPKN, duizend keer je mening over (een lid van) een artikel geven: de triosynode van vorige week leek een uitputtingsslag te worden. Het viel allemaal mee. De synodeleden konden een dag eerder naar huis. Met een tevreden gevoel? Ds. D. Breure: 'Je was nu niet bezig om het geheel van de kerk in het gereformeerde spoor te krijgen, maar om te proberen dat "onze gemeenten" hun plek konden behouden' .

Aan de kerkorde 'hangen' ordinanties, praktische regels voor de dagelijkse gang van zaken in de kerk en de gemeenten. Ze zijn een nadere uitwerking van de kerkorde. Voordat de leden van de gezamenlijke hervormde, gereformeerde en lutherse synode - de triosynode - de tekst van de ordinanties in eerste lezing kon vaststellen, was er al veel werk verzet. In verschillende commissies van voorbereiding waren alle ingediende wijzigingsvoorstellen besproken, waarna de werkgroep kerkorde, onder voorzitterschap van ds. B. Wallet, aan de triosynode een bijgewerkte versie van-de ordinanties aanbood. Het eigenlijke werk was in feite al gedaan, toen bijna 160 afgevaardigden hun jas aan de kapstok in 'De Blije Werelt' in Lunteren hingen. 'Wie de bijna duizend pagina's met toelichting op de voorstellen thuis heeft doorgenomen, moet het uit barmhartigheid met anderen maar voor zich houden', zei ds. R. B. E. Vissinga. De gereformeerde synodepreses begon zijn openingstoespraak met de eerlijke constatering dat het er met het imago van Samen op Weg niet best schijnt voor te staan. In het land wordt op uiterst negatieve wijze tegen het proces aangekeken, de inspiratie bij velen is weg, terwijl een negatieve beeldvorming wordt opgeroepen. De predikant liet zich door drie dingen bemoedigen: het enthousiasme waarmee aan de samenvoeging van de arbeidsorganisatie wordt gewerkt, de officiële federatie van hervormd en gereformeerd Utrecht en het feit dat de ordinanties behandeld gaan worden. Ds. Vissinga trok die conclusie niet, maar ik dacht: Zegt hij hiermee zelf niet dat de gevoelens van kerkleiding en kerkmensen inzake Samen op Weg niet (meer) sporen? De predikant besloot zijn toespraak met het gebed voor deze dagen dat het werk aan de ordinanties mag zijn tot verheerlijking van Zijn Naam, waarna, hij in het gebed schuld beleed voor het feit dat stem en steen ons nog steeds scheiden. Onder de aanwezigen die welkom geheten werden, waren niet alleen vertegenwoordigers van kerken in Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk, maar ook 'br. Gunning namens de rooms-katholieke bisschoppen'.

Ds. Vissinga vroeg de leden namens de moderamina spaarzamelijk met het recht van amendement om te gaan en zo beperkt mogelijk gebruik te maken van het spreekrecht. Ds. Wallet benadrukte ter synode dat de werkgroep kerkorde niet gekozen heeft voor een gedetailleerde regelgeving, omdat de verscheidenheid aan gemeenten groot is. 'Er is dus ruimte voor een aanvullende regeling in de eigen context. Geen enkele gemeente wordt gedwongen zich te verontschuldigen in een bepaalde traditie te staan.'

Tussen maart en mei

Toen begon de bespreking van de ordinanties. Veertien stuks: het belijden van de kerk, de gemeenten, het ambt en de andere diensten, de ambtelijke vergaderingen, de eredienst, de bediening van de heilige doop, de viering van het heilig avondmaal, de missionaire, diaconale en pastorale arbeid van de gemeente, de geestelijke vorming, het opzicht, financiële zaken, behandeling van bezwaren en geschillen, de opleiding en vorming tot predikant en het leven en werken van de kerk in oecumenisch perspectief.

Met achttien stemmen tegen (zestien hervormde en twee lutherse) werd de tekst van de ordinanties vastgesteld. Tussen maart en mei zullen de afzonderlijke synoden de concept-ordinanties in eerste lezing vaststellen, waarna ze met het oog op de tweede lezing worden voorgelegd aan de classes.

Ondertussen zal een commissie van deskundigen de ordinanties op civielrechtelijke aspecten toetsen. Zestien synodeleden (onder wie ds. B. J. van Vreeswijk, ds. H. J. Lam, ds. D. Breure en diaken C. H. Hunink) hadden hier op de eerste vergadering via een motie voor gepleit. De werkgroep kerkorde is voorstander van een onderzoek dat nagaat of de tekst burgerrechtelijk klopt, om in de praktijk antwoord te kunnen geven op de vraag wie een kerkgebouw mag verkopen - de kerkvoogdij of de gemeente - en of de kerk goederen mag onderbrengen bij een stichting.

Barneveld of Walcheren

Uit de besproken amendementen lichten we er hier twee uit, die voor hervormd-gereformeerde gemeenten niet onbelangrijk zijn. Ds. Breure (Wilnis) stelde bij de behandeling van ord. 2-5-1, handelend over verhuizing en overschrijving, voor dat gemeenteleden die verhuizen zo mogelijk ingeschreven worden in het register van dezelfde soort gemeente (protestants, luthers, gereformeerd of hervormd) waar zij in hun vorige woonplaats toe behoorden: 'Mensen die aan de rand van een gemeente zitten, nemen de stap niet om zich speciaal aan te melden bij de gemeente waartoe ze in de vorige woonplaats behoorden'. Commissielid ds. Joh. Brezet ontraadde deze wijziging, omdat hij niet uit de voeten kon met het begrip 'dezelfde soort gemeente': 'hervormd in Barneveld is anders dan hervormd op Walcheren'.

Wel aangenomen werd het amendement dat ds. Breure samen met ouderling J. de Jager uit Sliedrecht en de ouderlingenkerkvoogd H. Harms uit Vriezenveen en E. J. van der Stege uit Windesheim bij de behandeling van de ordinantie over de verkiezing van ambtsdragers indiende. Voorgesteld was door de commissie kerkorde dat zij die door tien of meer gemeenteleden voor hetzelfde ambt zijn aanbevolen door de kerkenraad kandidaat gesteld moeten worden. In het amendement werd voorgesteld ook als mogelijkheid tot verkiezing van ambtsdragers op te nemen dat de kerkenraad, kennis genomen hebbend van de ingekomen aanbevelingen, dubbeltallen opstelt. Met slechts zes stemmen tegen werd dit voorstel overgenomen. Na afloop van de synode noemde het nieuwe hervormde moderamenlid ds. B. J. van Vreeswijk dit tegenover de pers het mooiste resultaat van de vergadering: 'In de ambtsstructuur is er plaats gemaakt voor het opzichtkarakter van het ambt'.

Aangrijpend was het plotselinge overlijden van de gereformeerde ouderling H. W. Elderman uit het Groningse Haren, die in de eerste nacht in 'De Blije Werelt' door een acute hartstilstand getroffen werd. Was het daarom dat ds. D. D. Lucas uit Nijega vrijdag de dagopening verzorgde uit Psalm 63? 'Iets is beter dan het leven, namelijk Uw goedertierenheid en verbondstrouw, bevestigd in Jezus Christus.'

Terugblik

De triosynode is achter de rug. Hoe kijkt ds. Breure, afgevaardigde namens de classis Breukelen, op de vergadering terug? 'Het was in die zin niet zo spannend omdat de hoofdlijnen in de concept kerkorde liggen. De principiële keuzen zijn bij de bespreking daarvan gemaakt. Nu hebben we ons meer gebogen over een aantal praktische uitwerkingen. In Lunteren zijn weinig belangrijke dingen aan de orde gekomen, was er nauwelijks sprake van een echte discussie. Ik vind dat je bij de bespreking van de ordinanties niet kunt terugkomen op de inhoud van de kerkorde. Dat kan wel als we die in tweede lezing bespreken. Of dat betekende dat ik ontspannen naar de triosynode ging? Nee, dat zeker ook niet, want in de uitwerking zaten verschillende punten waarover ik me zorgen maakte. Ik heb me op twee punten gericht: de registratie van gemeenteleden na een verhuizing en de wijze waarop dubbeltallen voor de kerkenraad gesteld kunnen worden.

Je was op deze triosynode niet meer bezig om het geheel van de kerk in het gereformeerde spoor te krijgen, maar als het ware ervoor te zorgen dat gemeenten die dat begeren op gereformeerde wijze kunnen blijven functioneren. Je stelt je voor deze week tevreden met een beperkte doelstelling. In dit opzicht is de triosynode ons wel ter wille geweest, waarschijnlijk mede met het oog op de opstelling van de Gereformeerde Bond.'

Het leek er op dat ds. Breure dezer dagen nogal eens de vertolker was van datgene wat in hervormd gereformeerde gemeenten leefde. 'De afgevaardigden van onder meer de classis Gelderland waren nieuw.

Onder hen waren verschillende leden van de Gereformeerde Bond. Het is logisch dat je in de eerste vergadering de dingen wat op je af laat komen. Daarbij hebben velen zich wellicht door de aanbiedingsbrief laten leiden - intimideren vind ik te sterk uitgedrukt - , waarin geadviseerd werd de zaken niet opnieuw aan de orde te stellen.
Ik heb me daarom op twee punten gericht, die voor de gemeenten van belang waren. Het was van mijn kant ook bedoeld als een signaalfunctie, zowel naar het moderamen als naar onze gemeenten.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 januari 1997

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

Impressies van de triosynode

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 januari 1997

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

PDF Bekijken