Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Onderwijs voor jonge ouders

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Onderwijs voor jonge ouders

Dr. M. van Campen bepleit doopcatechese

7 minuten leestijd

Veel kerkelijke jongeren staan nooit stil bij de betekenis van hun eigen doop. De vraag op catechisatie: Praten je ouders wel eens met je over de doop? wordt vaak met stilte beantwoord. Mede daarom schreef dr. M. van Campen een boekje voor doopcatechese.

De emeritus predikant uit Ede voert een hartstochtelijk pleidooi voor meer onderwijs in de christelijke gemeente. ‘We kunnen allemaal vaststellen dat de kennis onder jongeren en ook ouderen steeds minder begint te worden. Als je thuis weinig in je rugzak meekrijgt, zal het geloof minder waarde voor je hebben en zul je het ook eerder loslaten.’
Voor ds. Van Campen is het duidelijk dat er meer onderwijs moet komen over de doop, de betekenis en de consequenties daarvan. Hij schreef een catechisatieboekje speciaal bedoeld voor doopcatechese aan (aanstaande) ouders die hun kindje willen laten dopen.
Bij je naam genoemd verscheen als tweede deel in de Crosspointserie, een ‘zijtak’ van de catechesemethode Reflector. De Crosspointserie is bestemd voor gelegenheidscatechese en heeft betrekking op de overgangsmomenten in een mensenleven, bijvoorbeeld als mensen trouwen of kinderen krijgen.

Doopzitting
Dat meer onderwijs hard nodig is, stelde de predikant onder andere vast tijdens doopzittingen. Dan vroeg hij altijd: ‘Waarom wil je eigenlijk je kindje laten dopen?’
Ds. Van Campen: ‘Regelmatig was het antwoord: ‘We willen graag ons kindje bij God brengen. We willen het kindje graag opvoeden in het christelijk geloof.’ Heel vaak kwamen er gedachten naar voren over wat wij als ouders van plan zijn en graag willen. Veel minder hoorde je dat de doop vooral iets is vanuit God gezien.
Dat Hij met Zijn beloften naar onze kinderen toekomt, nog voordat ze kunnen praten en bidden.
Het is meer vanuit ons als ouders gedacht dan vanuit God. Toen dacht ik: daar moet kennelijk toch wat meer uitleg bij.’

Bagage
In het dooponderwijs stelt ds. Van Campen drie elementen centraal.
Het overbrengen van de bijbelse betekenis van de doop is het eerste. ‘In de gereformeerde traditie kom je al gauw bij het verbond uit. God is de Eerste. Hij begint. Hij wacht niet tot wij de keuze voor Hem maken.’
Deze bagage acht de predikant ook noodzakelijk in de discussie met de evangelische beweging.
Nogal wat gemeenteleden maken daar kennis mee en raken onder de bekoring van de volwassendoop, vanuit de gedachte dat de doop een bevestiging is van mijn keuze. ‘Ik wacht tot de kinderen groter zijn. Dan mogen ze zelf kiezen en als antwoord daarop worden ze gedoopt.’
Vanuit het verbond is de doop echter veel meer een bevestiging van Gods belofte, beklemtoont ds. Van Campen.
Hij schenkt ook aandacht aan de betekenis van de doop in gesprek met de cultuur waarin we leven.
Die vindt de doop overbodig, een ritueel van vroeger dat niet meer relevant is voor vandaag.
Als tweede willen de catecheselessen voorbereiden op de doopdienst.
Daarnaast is de doopcatechese bedoeld om handvatten mee te geven voor de geloofsopvoeding.

U constateert een ontstellend gebrek aan kennis over de doop. Is dat niet vreemd? De meeste gemeenteleden horen toch met een bepaalde regelmaat een dooppreek of dooptoespraak en het doopformulier?
‘Als het alleen maar even lezen van het formulier is, dan helpt het niet zoveel. Het moet uitgelegd worden en een praktische doorvertaling krijgen. Daar schort het in de gezinnen en in de prediking nogal eens aan.’
Ds. Van Campen vindt dat de kerk de hand in eigen boezem moet steken. ‘Hoe diepgaand was het gesprek over de betekenis en inhoud van de doop tijdens de doopzitting?’ vraagt hij zich af.
‘We hebben te weinig gedaan aan toerusting op de kruispunten van een mensenleven. Juist bij een huwelijk en bij de geboorte van een kind staan mensen open voor een gesprek. Ze voelen hun verantwoordelijkheid dan des te meer.’

In het gezin
De predikant vindt het van groot belang dat de doop ter sprake komt in het gezin.
Dat vinden mensen niet gemakkelijk, merkte ds. Van Campen. Hij pleit ervoor momenten die hiertoe aanleiding geven te benutten om een inhoudelijk gesprek aan te gaan. ‘Een doopdienst biedt altijd gelegenheid om door te praten over wat het betekent om gedoopt te zijn.’
Ook kent ds. Van Campen ouders die de doopdatum van hun kinderen op de verjaardagskalender hebben staan en jaarlijks op die dag een kaart of boekje naast het ontbijtbord van hun kind leggen.
‘Zoals je je verjaardag viert en herdenkt, zo kun je de doopdatum herdenken.’ ‘En laten ouders vooral ook iets van zichzelf laten zien en vertellen hoe in hun leven de doop meegegaan is en van betekenis geweest is als een geweldige pleitgrond.’
Dit soort praktische dingen zou volgens de predikant in de gemeente veel meer gecommuniceerd en gedeeld moeten worden.

Liederen en gebeden
Het boekje bevat niet alleen vijf lessen over de doop en een handreiking voor de doopzitting, maar ook een aantal doopliederen en doopgebeden.
In de gebeden, uit de traditie van de kerk, komen inhoudelijke elementen naar voren die een bevestiging zijn van wat aan de orde is geweest in het boekje, legt de predikant uit. ‘En een lied kan goed samenvatten waar het om gaat. Ik denk dat mensen in deze tijd heel graag aan de hand van een lied nadenken over dingen. We leven in een belevingscultuur.’
Omdat het goed is om je als man en vrouw ook samen thuis voor te bereiden op de doopdienst is er een hoofdstuk dat voor iedere dag van de week van voorbereiding een bijbelgedeelte uit de Psalmen aanreikt om te lezen. Er staan steeds enkele opdrachten bij om het onderlinge gesprek te bevorderen.

Wanneer zou deze doopcatechese moeten plaatsvinden?
Tussen geboorte en doop zit meestal maar een paar maanden. ‘Het boekje is in eerste instantie bedoeld als voorbereiding op de doop. Maar zes avonden ‘doopzitting’ als het kindje al geboren is, is te veel. Je kunt de tijd oprekken.
Sommige gemeenten beginnen al in de tijd dat een kindje verwacht wordt. Er is ook ruimte om na de doopdienst nog een paar avonden te organiseren.’

Gaan ouders bij ieder volgend kind weer naar doopcatechese?
‘Dat zal voor het ene echtpaar anders liggen dan voor het andere.
Je zou in overleg met je predikant een keuze kunnen maken en bij het volgende kindje misschien een paar cruciale avonden bijwonen.
Aan de andere kant: als je meer kennis en ervaring hebt, is jouw inbreng in de groep van aanstaande doopouders ook van waarde.
Dat is ook gemeente-zijn. Het is niet alleen een kwestie van halen.
Soms mag je ook iets betekenen voor anderen.’

Zou doopcatechese verplicht moeten zijn?
‘Zover ben ik nooit gegaan. Je kunt niet dwingen, wel aandringen. We moeten steeds meer gaan beseffen dat de gemeente van Christus een lerende gemeente is en blijft. We zijn dat kwijtgeraakt.
Geloof is voor velen dat je het voelt. Als het goed voelt, is het goed. Maar geloven is vooral: leren, leren, leren. Leren met het hoofd, maar ook en vooral leren met het hart.’
In de gemeente moeten leerprocessen rond huwelijk en dopen de normaalste zaak van de wereld worden, aldus ds. Van Campen.
‘Zoals ook binnen gezinnen het bijbellezen, bidden en zingen erbij horen. Niet als dwang, wel als gewoonte. Je mist iets als je het niet gedaan hebt. Op het verbreden en verdiepen van kennis moeten we maximaal inzetten.’

N.a.v. Dr. M. van Campen, ‘Bij je naam genoemd. Doopcatechese’, in de serie ReflectorCrosspoints, uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 48 blz.; € 6,90.

Inhoud doopcatechese
• Devaluatie van de doop
• De doop, een sacrament
• De betekenis van de doop
• De basis van de kinderdoop
• Doop en geloofsopvoeding
• Voorbereiding op de doopdienst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 juli 2012

De Waarheidsvriend | 24 Pagina's

Onderwijs voor jonge ouders

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 juli 2012

De Waarheidsvriend | 24 Pagina's

PDF Bekijken