Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Het vuur van de Geest

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Het vuur van de Geest

Er is grote kracht nodig om mens open te breken

6 minuten leestijd

Wij denken bij de Heilige Geest aan vrede, liefde, rust, geduld. Maar er is veel meer. Het vuur van de Geest is ook huiveringwekkend, verterend.

Het is opvallend dat de aanwezigheid van God vaak in vormen van vuur gebeurt. In de verbondssluiting met Abraham in Genesis 15 lezen we dat Abraham offerdieren uit elkaar moet leggen, zodat er een gang tussendoor ontstaat. Wanneer God dat verbond bekrachtigt, gaat Hij als ‘een brandende fakkel tussen de stukken door’.
Als Mozes geroepen wordt in de woestijn, gebeurt er een Godsverschijning ‘in een vuurvlam uit het midden van een doornstruik’ (Ex.3:2). Later zal Mozes het volk Israël naar diezelfde Horeb brengen, en als het volk dan wachtende is op God, lezen we opnieuw dat ‘de HEERE in vuur neerdaalde’ (Ex.19:18). Tijdens de reis op weg naar de Horeb lazen we al over Gods aanwezigheid, ’s nachts in een vuurkolom (Ex.13: 21).
Het vuur speelt dus een centrale rol in de aanwezigheid van God.
Dat zien we ook in de priestertheologie, in de bediening van het offer. In de hoofdstukken over de wijding van Aäron (Lev.8, 9) lezen we dat de heerlijkheid des HEEREN aan heel het volk verscheen en dat ‘een vuur uitging van het aangezicht van de HEERE en het brandoffer verteerde’. Opmerkelijk genoeg lezen we dan dat ‘het volk juichte en zich met het gezicht ter aarde wierp’. Dat vuur van God maakt veel los: het juichen is als een ontlading, er breekt iets door in het gezamenlijke geestesleven van Israël en tegelijkertijd is er de diepe huiver voor het verterende van dit vuur.

Lijn
Je zou een fascinerende bijbelstheologische lijn kunnen ontwikkelen rondom de verschijningsvormen en de betekenissen van vuur in de Bijbel. Je kunt dan ook schrijven over het onheilige, vreemde vuur, dat blijkbaar ook bestaat en dat zelfs tot in het hart van de eredienst kan doordringen (denk aan de zonen van Aäron, Lev.10). Je kunt dan schrijven over het oordeel van God dat eveneens in de gestalte van vuur gebeurt (Gen.19, Num.16), je kunt dan schrijven over de gloeiende kolen die reinigen (denk aan de roeping van Jesaja). Vuur verteert, verbrandt, en: vuur steekt aan, ontbrandt.

Woestijnwind
Er is een sterke band tussen dit vuur en de Heilige Geest. In de oudste betekenissen van het woord ruach, Geest, horen we zeer waarschijnlijk de betekenislaag van de plotseling opduikende woestijnwind. Dat is een verschroeiende en schurende ruach, die zowel onverwacht als zeer krachtig is en veelal de aankondiging van regen of storm.
Dat specifieke woord wordt gebruikt om de werking van Gods Geest te beschrijven. In allerlei beschrijvingen van de werkingen van de Geest is iets van dat onverwachte en overweldigende terug te lezen. Als Mozes dicht bij God is geweest brandt zijn gezicht, zo gloeiend is het. Als Saul door de Geest wordt aangegrepen, zijn er zowel momenten van vervoering en hartsverandering (1 Sam.10:9- 11), als van hartstochtelijke woede om onrecht (11:6).
Dit is een blijvende karakteristiek van de Geest, die we ook later steeds weer tegenkomen: onverwacht en onweerstaanbaar. Je leest het terug in de befaamde Mémorial van Pascal, het briefje dat hij in de voering van zijn jas had genaaid om het altijd bij zich te hebben: ‘VUUR, God van Abraham, God van Izaak, God van Jacob, niet der filosofen en geleerden. Zekerheid. Zekerheid. Gevoel. Vreugde. Vrede. God van Jezus Christus.’

Weerstand
Als de bijbelschrijver en allerlei broeders en zusters in de kerkgeschiedenis de onverwachte en onweerstaanbare werking van de Geest willen beschrijven, dringen zich beelden op van deze woestijnwind en van vuur. Je kunt het ook zo uitleggen: wat in het mensenleven wil gebeuren is dat de Geest van God het innerlijk van de mens opent. In een zin van bisschop J.E. Fison: ‘The great deep in us must be opened up.’
Wat de Geest doet, is met kracht Zich toegang verschaffen tot de mens en hem zo openbreken tot God.
De werking van de Geest gebeurt in vuur en wind, omdat er zoveel weerstand doorbroken moet worden, omdat er zoveel kracht nodig is om al het onheilige in een mens aan de kant te duwen en teniet te doen. En ook omdat de Geest de diepste lagen wil bereiken in het mensenbestaan. De grote diepte in ons leven moet worden opengebroken, zodat de ware creativiteit vrij komt, de ware wil om te volgen, de durf om je te committeren, zodat nieuwe taal vrijkomt om het grootse van God opnieuw en op nieuwe manieren te kunnen verkondigen.
Dat brengt ons bij Pinksteren, waar die onverwachte, onweerstaanbare woestijnwind van Gods Geest apostelen in bezit neemt, hen vervult met Christus tot in de diepte van hun bestaan en hen een nieuwe vrijheid geeft om te verkondigen en om te prediken.
Daar komen de Geest, het vuur en de wind samen.

Onheilig en afwezig
Wij zijn het ontwend om zo vurig te spreken over de Geest. Voor een deel terecht. Vuur is al heel snel onheilig vuur: fanatiek, nietsontziend, verterend, vuur van haat, vuur waarin juist alles van de mens en niets van God ontbrandt. Hoeveel mensen om ons heen zijn niet opgebrand door onheilig vuur, op het werk, door allerlei dwang, ook in de kerk. Er is allerlei ‘vuur’ om ons heen en in onszelf – en wie zegt me welk vuur van God is? Ik begrijp mijn tijdgenoten wel die een natuurlijke reserve inbouwen tegen al te dwingend vuur.
Maar de terechte reserve kan ook een leemte verhullen, namelijk in de zin dat ons geestelijke leven zo tam is geworden en ons denken over God zo steriel dat al deze werkingen van de Geest ons al snel als te overdreven voorkomen.
Want: te veeleisend, te veel ons dwingend de regie op te geven en onze weerstanden te laten doorbreken, te dreigend omdat het ons in contact brengt met een kracht die ons veel te machtig is.
De onvergetelijke Britse bisschop en zendingsman John Taylor schreef ooit: ‘Er zijn tijden dat het geloof zich verspreid als een prairie fire, als een vuur dat om zich heen grijpt. In andere tijden zal het geloof tegengewerkt worden, en de enige gloed die het dan zal hebben is de gloed van het lijden; maar hoe het ook zij: we moeten het van de kerk verwachten dat in haar een vuur brandt. Als dat niet zo is, is het nonsens om over de missie van de kerk te spreken.’
Dat is een uitspraak om te onthouden, op weg naar Pinksteren: ‘Wanneer in de kerk Gods vuur niet brandt, is het onzin om over de missie van de kerk te praten.’

Woord als voertuig
In De vrijheid van een christenmens gebruikt Luther ook het beeld van het vuur. In het gedeelte dat handelt over hoe het Woord de ziel eigen wordt (in: Zum zehnten), schrijft hij: ‘Zoals het ijzer gesmeed wordt door het vuur, en zoals het ijzer gloeit door dat vuur waarin het gesmeed wordt, zo wordt ook de ziel gloeiend [letterlijk: glutrot] door het Woord.’
In zekere zin wordt het vuur van God gedisciplineerd in het Woord. Zo wordt het Woord voertuig van Gods vuur. Het Woord heeft alle karakteristieken van het vuur: het is levend en krachtig, het brengt scheiding, het doet weg wat geen recht van bestaan heeft, dat verbrandt het, en het doet het verlangen ontbranden naar God en naar de opstanding van de nieuwe mens in ons.
Franz Kafka schreef als nauwelijks twintigjarige in een dagboekfragment dat ‘het boek dat wij lezen de bijl moet zijn voor de bevroren zee in ons’. Zo leven wij toe naar Pinksteren, met de bede dat de Geest het Woord zo vurig maakt dat het ons gezamenlijke geestesleven in bezit neemt en de ‘bevroren zee in ons’ doorklieft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 16 mei 2013

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

Het vuur van de Geest

Bekijk de hele uitgave van donderdag 16 mei 2013

De Waarheidsvriend | 16 Pagina's

PDF Bekijken