Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Kerk en Staat

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Kerk en Staat

7 minuten leestijd

De Svnode der Ned. Herv, Kerk heeft het vorige jaar eenige ingrijpende reglementswijzigingen voorloopig aangenomen, die dit jaar op de Classicale Vergaderingen der Kerk moeten besproken worden. Want het gaat bij de Hervormden eenigzins anders dan bij ons. Bij ons gaat het van beneden naar boven. De Kerkeraad brengt het op de Classis, de Classis zendt het door naar de Prov. Synode en deze brengt het op de Generale Synode, en wanneer het dan daar aangenomen wordt, is het een bindende bepaling voor de geheele kerk.
Bij de Hervormde is dit anders. Daar gaat het haast den omgekeerden weg. Wat de Synode besluit, is daar op verre na nog geen wet. Zij moet alle nieuwe bepalingen, veranderingen in de oude of toevoegingen aan de bestaande weer terugzenden naar de Classicale Vergaderingen en de prov. Kerkbesturen, met het verzoek het advies van deze vergaderingen daarop te mogen ontvangen. Aan dit advies is echter de Synode niet gebonden. Al hadden ook al de Classicale vergaderingen met de prov. Kerkbesturen gunstig of ongunstig over de Synodale voorstellen geoordeeld, dan nog kan en mag de Synode geheel naar eigen inzicht en overwegingen handelen en dwars tegen het gevoelen der mindere vergaderingen ingaan, En dat ze dit werkelijk doen durft, heeft ze verleden jaar nog bewezen, door hare bepaling dat het lidmaatschap der Staten-Generaal of de provinciale Staten onvereenigbaar is met het ambt van predikant. De overgroote meerderheid der Classicale vergaderingen had zich daar beslist tegen verklaard, maar nochtans heeft de Synode tegen dit advies de bepalingen tot wet verheven en de prov. kerkbestuur hebben die gesanctioneerd. Want dat is ook nog zulk een mal ding in het hedendaagsch Hervormd kerkrecht, dat den prov. kerkbesturen het recht van wet toekomt: d.w.z. dat een Synodale bepaling niet eerder kracht van wet heeft, tenzij de prov. kerkbesturen haar bij volstrekte meerderheid hebben aangenomen. Die prov. kerkbesturen kunnen in laatste instantie al den arbeid der Synode weer te niet doen. Een allerzonderlingst verschijnsel in het kerkrecht, dat de arbeid van het hoogere door het lagere krachteloos kan worden gemaakt. En dat de prov. kerkbesturen van dit hun recht durven gebruik maken, hebben ze bewezen in zake hot beheer der kerkelijke goederen. Want toen de Synode na jarenlangen arbeid het ten laatste zoo verre had, dat het Keglement op het Beheer der Goederen was aangenomen, en het ter sanctioneering aan de prov. kerkbesturen zond, toen deden die Besturen met ééne stemming dien arbeid van jaren te niete want de meerderheid der prov. kerkbesturen was tegen de voorgestelde regeling.
Dienzelfden weg moet het nu ook met deze voorloopig aangenomen Synodale voorstellen op. Al worden zij dit jaar door de Synode aangenomen, dan blijft het nog altijd een open vraag, wat de prov. kerkbesturen er mede zullen doen, aannemen of verwerpen. Vandaar dat er allerwege met spanning én de Classicale én de Synodale Vergadering van dit jaar verbeid worden. Want de zaak der reorganisatie komt aan de orde, de zoo lang gewenschte en vurig begeerde organisatie is in ’t verschiet. Maar nu ze werkelijk in ’t verschiet is, nu er een aanvankelijke verwachting kan worden gekoesterd, dat het toch eindelijk zoo ver eens komen zal, dat de Herv. Kerk in een ander spoor zal worden geleid, nu openbaart zich geen blijdschap, maar vreeze. Gaat het dan met de reorganisatie als met hetgeen een kind begeert? Zoolang zijn begeerte niet vervuld is, dwingt het en gij zoudt meenen, dat wanneer het die begeerte nu toch eens vervuld kreeg, het dan wel boven de wolken van blijdschap zou zijn, maar ter nauwernood hebt gij ze vervuld, of ge bemerkt een zeker misnoegen. Het bezit beantwoordt niet aan de verwachting. In de begeerte was het schooner dan in de vervulling. Is het misschien met de reorganisatie ook zoo? Toen er totaal geen uitzicht op reorganisatie was, werd er toen niet veel meer van verwacht, dan nu ze misschien aanvankelijk werkelijkheid staat te worden? Gevoelt men wellicht nu eens recht wat reorganisatie der Herv. Kerk inhoudt? Zoolang „reorganisatie” een strijdleus was, kon ze bekoren, maar nu de „strijdleus” een daad moet worden, heeft men nu de kosten wel overrekend? Wij gelooven het niet. Vandaar de schuchterheid waarmede dit onderwerp in het laatste jaar in de Confessioneele pers besproken is. Ge dacht, dat er nu met het oog op de Classicale Vergaderingen eens flink en degelijk over zou geschreven worden, maar niemand raakt het onderwerp aan.
Nu de eerste stap aanvankelijk moet worden gedaan, schijnt ieder verlegen en brengt men geheele andere kwesties op het tappijt. In plaats dat men eerst het kerkelijk vraagstuk oplost en daartoe al zijn krachten inspant, omdat het kerkelijk vraagstuk in ons Vaderland al de andere beheerscht, gaat men nu op eens met gloed en vuur aan het spreken en schrijven over de kerstening der openbare school. Kostelijk en goed, nuttig en noodig. Maar op deze wijze worden er tal van dingen aangevat, doch niets wordt afgewerkt. Beter is één ding goed afgewerkt, dan tien dingen half klaar. Onze tijd lijdt op ieder gebied aan overlading. Men wil alles te gelijk oplossen, maar in de werkelijkheid lost men op die manier niets op. Toen in 1905 de uitslag der verkiezingen zoo ontmoedigend was, schreef de Heraut onder den verschen indruk van dien slag, dat het noodzakelijk was, dat men in deze 4 jaar nu eens trachtte het kerkelijk vraagstuk eens een schrede nader tot zijne oplossing te brengen, maar wat heeft de Herant nu gedurende dien tijd daaraan gedaan. Men wil tegenwoordig veel in de begeerte, maar doet weinig in de daad. Misschien ligt dat in het zenuwachtige van den tijd, waardoor de menschen beter worden lang bij één stuk stil te staan of al hun kracht en actie op één zaak te uiten. Hoe het zij, men bespeurt op dit oogenblik niet dat men erg warm is voor de reorganisatie. Alleen op de predikanten conferentie de vorige week te Utrecht gehouden, heeft Dr. Bronsveld dit punt van de Synodale voorstellen te gelijk met de andere ingeleidt. Maar het eerste punt: „De Algemeene Synode is samengesteld uit evenveel stemhebbende leden als er Classes zijn en wel voor 2/3 dienstdoende predikanten en een derde ouderlingen, gekozen door de Classicale vergaderingen van elk ressort, en de Waalsche reünie” verdedigde hij met vreeze en beven. Dat is een begin van de langgewenschte reorganisatie, waarover sedert 1873 is gesproken en waaromtrent door de Synode van 1905 een commissie benoemd werd, die een lijvig rapport uitbracht van 146 bladzijden. Spreker vreest dat de Synode niet voldoende de portee van haar eigen voorstel heeft doorzien.
Bij de daarop gevolgde discussie (er waren ongeveer 808 predikanten tegenwoordig) werd algemeen de moeilijkheid en het ingewikkelde van dit voorstel erkend en gevoeld. Het is de eerste schrede op een weg, waarvan niemand het einde nog zien kan. Algemeen was het gevoelen dat het nieuwe van alle zijden nog wel eens ernstig mocht worden overwogen, alvorens het oude er aan werd opgeofferd. Wat wij altijd gedacht hebben. Als er werkelijk gereorganiseerd moet worden, dan zal bij de sterkste voorstanders de moed nog in de schoenen zakken, omdat men dan zal gevoelen dat de Ned. Herv. Kerk op die wijze niet gereorganiseerd worden kan. Over de andere voorstellen een volgende maal.

L. (Leiden) J.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 mei 1907

De Wekker | 4 Pagina's

Kerk en Staat

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 mei 1907

De Wekker | 4 Pagina's

PDF Bekijken