Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Kerk en Staat

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Kerk en Staat

5 minuten leestijd

Er zijn in de laatste zittingen der Tweede Kamer zonderlinge beweringen geuit met betrekking tot het onderwijs. ‘t Was naar aanleiding van de Indische Begrooting dat er een zeer scherp conflict ontstond tusschen den leider der antirevolutieonairen, Dr. Kuyper, en den Minister van Koloniën, de Waal Malefijt, een conflict dat stellig nog een naspel zal hebben, daar Dr. Kuyper in publiek schrijven aan dezen bewindsman de verschijning van een brochure heeft aangekondigd, waarin hij zijnerzijds het conflict nader zal behandelen. Dat conflict raakt ons ook niet, maar wat ons wel raakt is: de kwestie waaruit het geboren werd. ‘t Betrof de vraag hoedanig het onderwijs in Ned. lndië moet zijn dat vanwege het Gouvernement daar gegeven wordt. In een zeer scherpe rede poneerde Dr. Kuyper de stelling, dat ook voor Indië het bijzonder onderwijs regel en het openbaar onderwijs aanvulling moet zijn. Dus hetzelfde wat wij hier in Nederland hebben, althans naar staan te hebben. Want wij zijn er nog verre van af dat in ons vaderland de bijzondere school regel en de openbare aanvulling is. Maar dit nu daargelaten. Het bijzonder onderwijs, het onderwijs dat van particulieren uitgaat, onverschillig wie of wat die particulieren zijn, kerken- of zendingsgenootschappen of schoolvereenigingen moet regel in Indie worden, dat moet het onderwijs in onze Koloniën zijn en datgene wat het Gouvernement geeft, moet aanvulling wezen. Een prachtige theorie, wanneer onze Koloniën geheel of bijna geheel gekerstend waren; wanneer het christelijke element reeds zoo sterk in onze Koloniën vertegenwoordigd was, dat er allerwege schoolvereenigingen kunnen worden opgericht, die met een flinke subsidie van den Staat, scholen konden bouwen en onderwijzers aanstellen. Maar hoe verre zijn wij daar nog af. En gesteld: deze stelling werd van nu af aanvaard, dan bleef nog de vraag: hoedanig dit onderwijs moet wezen. dat vanwege het Gouvernement gegeven wordt. Wij hebben den indruk gekregen uit Dr. Kuypers rede, dat hij zich daarover al bijster weinig bekommert, ja dat hij voor Indië zoo wat hetzelfde zou willen als door hem en velen met hem hier voor ons Vaderland gewild wordt, de openbare school maar laten vervallen en verwateren, opdat de bijzondere scholen daardoor hoe langer hoe meer toevoer mogen krijgen. Het lijkt mij een zeer bedenkelijke taktiek. Dat is een politiek van: als ik het maar heb bekommer ik mij niet meer over een ander. Ik heb een school voor mijn kinderen naar mijn beginselen en dat is mij genoeg. Dat lijkt mij door en door seperatistisch en volstrekt niet in overeenstemming met het waarachtig volksbelang. In dit opzicht zijn wij wellicht meer Hoedemakeriaansch dan Kuyperiaansch. Wij gevoelen niet voor een deel, voor ons deel, maar voor heel het volk en heel de kerk, al verstaan wij dat laatste woord niet gelijk Hoedemaker dit allereerst verstond van de Hervormde kerk.
Het is onze heilige overtuiging, dat zoolang de Overheid uit kracht van wat oorzaak dan ook, geroepen is zorg te dragen voor het onderwijs, dat onderwijs niet neutraal, niet kleurloos, niet antireligieus moet en mag zijn, maar dat de Overheid zorg dragen moet dat de NAAM VAN GOD in dat onderwijs beleden wordt. Dat geldt voor ons Vaderland en voor onze Kolonien. En dit klemt te meer wanneer die Overheid zich aandient als christelijk. Niet dat op een liberale overheid dezelfde verplichting niet rusten zou. Het staat vast dat onverschillig welke beginselen de overheidspersonen als zoodanig mogen zijn toegedaan, de overheid als goddelijk instituut geroepen is den Naam van God te belijden. Maar het is te verstaan, dat wanneer onze overheid bestaat uit mannen als Troelstra en Van Houten, er geen sprake van deze belijdenis is. Wij zouden ze ook uit hun mond niet willen hooien om de eenvoudige reden, dat ze een leugen in hunnen mond en op hunne lippen zou zijn.
Maar wij hebben thans eene christelijke Overheid, d. w. z. wij hebben overheids-personen die de Christus belijden als den van God gezalfden Koning en als zoodanig moet deze overheid in haar optreden, in haar doen en laten dien naam belijden Daarom mag zij geen neutraal, d. i. antireligieus onderwijs laten geven in haren naam, noch in ons Vaderland noch in onze Koloniën. Onze overheid heeft roeping de openbare school in ons Vaderland niet zoo slecht, maar zoo goed mogelijk te maken. De overheid heeft zorg te dragen, dat de Naam van God ook op de openbare school zoowel hier als in Indië beleden wordt. Daarom heeft het antwoord van de Waal Malefijt ook ons teleurgesteld, maar in een gansch ander opzicht als den leider der antirevolutionairen. De Waal Malefijt heeft niet gesproken als Overheid die den naam van God belijdt, maar als neutrale overheid, die neutrale handelingen en daden doen zal. Die het Gouvernementsonderwijs in onze Koloniën niet zal dienstbaar maken aan de Belijdenis van den Naam van God en aan de kerstening van dat deel van ons volk. Dat heeft ons gesmart. Als christenstaatsman is hij geroepen mede te arbeiden aan de kerstening van onze Koloniën en iedere gelegenheid aan te grijpen die zich daartoe voordoet.

L. (Leiden) J.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 december 1911

De Wekker | 4 Pagina's

Kerk en Staat

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 december 1911

De Wekker | 4 Pagina's

PDF Bekijken