Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Denk aan de arbeiders

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Denk aan de arbeiders

5 minuten leestijd

Dat elke broek of jurk die in de winkel hangt door mensenhanden in elkaar is gezet, daar sta je niet altijd bij stil. Hetzelfde geldt voor de omstandigheden waaronder dat gebeurt. Wat je kunt doen als je betwijfelt of dat allemaal wel eerlijk verloopt: zelf een merk beginnen.

De gedachte dat zijn kleding zou kunnen worden gemaakt door kinderen die daar veel te weinig geld voor krijgen, bezorgden Johan Bonte een ongemakkelijk gevoel. Hij besloot daar wat aan te doen.

J54 staat er in koeienletters op T-shirt ”Lucas”. Sweater ”Aaron” heeft een print met dezelfde letters. De merknaam moet dragers van de kleding dagelijks herinneren aan Jakobus 5:4: „Ziet, het loon der werklieden, die uw landen gemaaid hebben, welke van u verkort is, roept; en het geschrei dergenen, die geoogst hebben, is gekomen tot in de oren van den Heere Sebaoth.”

„Tot op de dag van vandaag worden arbeiders op het veld uitgebuit”, verklaart Johan Bonte de keuze voor de merknaam. De Amersfoortse ondernemer raakte overtuigd van het onrecht in de kledingindustrie toen hij een jaar of acht geleden namens de ZOA voorlichting over kinderarbeid gaf op scholen. „Terwijl ik de leerlingen bevroeg en hen met het grote onrecht in de kledingindustrie confronteerde, hield ik mezelf ook de spiegel voor; mijn kleding ging steeds minder comfortabel zitten. Ik werd actiever met het verduurzamen van mijn kledingkast, maar er was maar weinig eerlijke en betaalbare mannenkleding te vinden. Daarom besloot ik om zelf in dit gat in de markt te springen en een alternatief te bieden.”

Dat resulteerde afgelopen zomer in een nieuw kledingmerk voor mannen. „Voor mannen is er op dit gebied veel minder aanbod dan voor vrouwen. Vrouwen vragen bovendien om meer variatie, waardoor je een breder assortiment moet hebben om op hun vraag in te spelen.” 
De kledingindustrie bestaat uit veel verschillende schakels. Hoe weten kopers zeker dat hun J54-shirt of -hoodie écht eerlijk is? „De kleding is gemaakt van biologisch katoen”, legt Bonte uit. „Dit is beter voor de grond en voor de arbeider, want er worden, in tegenstelling tot bij niet-biologisch katoen, geen gifstoffen gebruikt voor de teelt. Daarnaast wordt er toegezien op de arbeidsomstandigheden en ontvangen de arbeiders een leefbaar loon. Wat hoger is dan het minimumloon, want dat is vaak te laag om van te kunnen leven.”

Bonte zelf kan het niet controleren, maar het GOTS-keurmerk en FairWear-label van zijn producten stellen hem gerust: „Het GOTS-keurmerk heeft eigen controleurs, die streng toezien of de productie volgens de regels verloopt en of het katoen biologisch wordt geproduceerd. FairWear controleert de arbeidsomstandigheden van de arbeiders; kledingleveranciers die niet aan de eisen voldoen, mogen het keurmerk niet dragen.”

Ondanks de hogere lonen en pure stoffen is de prijs van J54-kleding opvallend laag – shirt Lucas kost bijvoorbeeld 27,50 euro. Volgens Bonte is dat misschien wel „te goedkoop”, maar: „Ik wil dat eerlijke kleding toegankelijk is en niet is voorbehouden aan mensen met een hoog inkomen. Bovendien hoef ik niet van het merk te leven: ik heb nog een parttimebaan, waarmee ik alle lasten kan betalen.” Om de prijs laag te houden, biedt hij zijn kleding alleen aan via zijn webwinkel. Bonte: „J54 lag tot voor kort in één zaak in Amersfoort, maar veel kledingwinkels hanteren een minimale marge vanaf 40 procent. Daardoor kan verkoop in de winkel niet uit.” Voorlopig is het aanbod van J54 nog wat beperkt; wie een eerlijk overhemd of kostuum wil bestellen, moet nog even wachten. 

>>j54.nl


Schoenen van appelleer

Dragen we straks schoenen van appelleer of een broek van gekeurd biologisch katoen, zodat verven –een milieubelastende activiteit– niet meer nodig is? De Amerikaanse journalist Dana Thomas ziet de toekomst van de kledingindustrie vol vertrouwen tegemoet. Volgens Thomas is het nog slechts een kwestie van tijd voor duurzame mode net zo gewoon is als biologisch eten.
Thomas constateert in haar boek ”Fashionopolis” (2019) dat de mode-industrie meer inzet op duurzaamheid. Zo worden spijkerbroeken steeds vaker geverfd met natuurlijk indigo, en niet met chemische producten, die hun sporen in het milieu nalaten.
Het appelleer waarover Thomas spreekt, bestaat inmiddels. Het schoenenmerk Komrads introduceerde vorig jaar schoenen van het materiaal. Eerder al kwam het met schoenen van ananasleer en cactusleer op de proppen. In thuisland Tsjechië bleken de veganistische schoenen –ook wel ‘sovjetschoenen’ genoemd– een hit.
Na de schoenen volgen de accessoires: inmiddels produceren andere merken ook tassen en broeksriemen van pulp van gefermenteerde appelschillen.


Achter ”Made in Turkey” kan arbeid in India schuilgaan

Eerlijke lonen, fatsoenlijke werkweken en veilige, gezonde werkomstandigheden zijn voor de makers van onze kleding geen vanzelfsprekendheid. „Daarom kunnen we de gemiddelde mannenmode niet eerlijk noemen”, stelt Lynsey Dubbeld (44), communicatieadviseur en auteur van het boek ”Mode voor morgen. Duurzame kleding in Nederland” (2012). Intussen neemt de aandacht voor eerlijke mode wel toe: wie dat wil, „kan van top tot teen in eerlijke items gekleed gaan.” Dubbeld: „Voor sommige merken is een product al fair als bijvoorbeeld de katoen is geteeld zonder dat er kinderhanden aan te pas zijn gekomen. Anderen vinden dat die term ook gaat over de lonen en werkweken voor de arbeiders en over een werkvloer zonder geweld en intimidatie. Het gemiddelde kledingstuk heeft 1900 reiskilometers achter de rug voordat het in de handen van de consument terecht komt; achter een label met ”Made in Turkey” kan ook arbeid in Oezbekistan, India, China én Duitsland schuilgaan. Het is voor een merk natuurlijk heel lastig om in de gaten te houden dat in alle schakels van de keten eerlijk wordt gewerkt.
Overigens is kleding uit bijvoorbeeld Turkje, China, Bangladesh en India niet noodzakelijkerwijs oneerlijk. En Italiaanse mode is niet per se onder eerlijke omstandigheden gemaakt.”
Tips voor de duurzame consument: „Koop minder kleding, koop tweedehands en let op keurmerken.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 14 maart 2020

Reformatorisch Dagblad | 60 Pagina's

Denk aan de arbeiders

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 14 maart 2020

Reformatorisch Dagblad | 60 Pagina's

PDF Bekijken