Bekijk het origineel

Windmolens en kameleons

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Windmolens en kameleons

3 minuten leestijd

Johan steelt bij het warenhuis een doosje met lege cd-roms. Helaas voor hem wordt hij door een opmerkzame caissière op heterdaad betrapt, waarna hij spoedig op het politiebureau belandt. Omdat Johan minderjarig is, wordt zijn vader verzocht direct te komen.

Als de vader arriveert, spreekt zijn gezicht boekdelen. Hij is wit van woede. Wanneer hij zijn zoon ziet, spreekt hij hem indringend toe: "Hoe had je nou zo dom kunnen doen! Je weet toch dat je nooit mag stelen? Trouwens, had het mij verteld dat je cd-roms nodig had. Dan had ik ze zo van mijn werk kunnen meenemen!"

Dubbele moraal

Deze uitspraak van de vader zegt meer over hemzelf dan over zijn zoon. Hij verwijt zijn zoon dat hij heeft gestolen. Maar zelf cd-roms van zijn werk meenemen beschouwt hij niet als diefstal. Dat is kennelijk normaal en toelaatbaar. De vader van Johan staat symbool voor menigeen in het bedrijfsleven en daarbuiten.

Opvallend is allereerst dat mensen in hun privéleven een hoogstaande moraal kunnen hebben, maar dat zij er tijdens het werk dubieuze principes op nahouden. Men vult het eigen belastingformulier getrouw in, maar doet er tijdens het werk alles aan om de belastingregels te ontduiken. Men zet zich privé actief in voor een schonere wereld, maar lapt tijdens het werk allerlei milieumaatregelen aan de laars. Als privépersoon aardig, mild en toegankelijk, maar op het werk hard, meedogenloos en afstandelijk.

Ten tweede hanteren organisaties zelf ook geregeld dubbele standaarden. Organisaties zijn veelal terughoudend in het aannemen van geschenken aan de inkoopkant, terwijl er grote cadeaus worden weggegeven aan de verkoopkant. De top van menige organisatie predikt matiging van de salarissen van het personeel, maar incasseert zelf een flinke inkomensstijging. En veel westerse bedrijven bieden in het thuisland goede arbeidsomstandigheden, terwijl eigen medewerkers in ontwikkelingslanden onder erbarmelijke omstandigheden moeten werken.

Corrupt

Personen en organisaties zijn corrupt wanneer zij dubbele standaarden hanteren. Corrupt in de zin van gespleten, verdeeld, onverenigbaar en hypocriet. Wanneer zij als windmolens met alle winden meewaaien. Wanneer zij als een kameleon van kleur verschieten, afhankelijk van de situatie.

Integriteit is het tegenovergestelde. Een persoon of organisatie is integer waneer het heel is, uit één stuk, consistent en coherent. Wanneer men dezelfde normen en waarden hanteert, ongeacht de situatie. Wanneer men principes heeft waarvoor men te allen tijde gaat en staat.

Integriteit wordt door veel vooraanstaande wetenschappers beschouwd als basiswaarde en zelfs succesvoorwaarde voor organisaties en de daarin werkzame personen. Managers en medewerkers die draaiend en kronkelend door het leven gaan verliezen zichzelf en verworden tot lege hulzen. Echte leiders tonen op cruciale momenten een rechte rug waardoor zij een toonbeeld zijn voor hun mensen. En organisaties met een duidelijke set aan waarden en normen worden herkenbaarder en betrouwbaarder, waardoor werkzoekenden, consumenten en investeerders zich daartoe voelen aangetrokken.

Kortom, wat men is, dat krijgt men ook. Wat dat betreft kreeg de vader van Johan de zoon die hij verdiende.

De auteur is hoogleraar bedrijfsethiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en directeur bij KPMG Integriteit. Reageren aan scribent? nietbijbroodalleen@refdag.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 maart 2008

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Windmolens en kameleons

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 7 maart 2008

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken