Bekijk het origineel

Bedrijfscodes dienen meer handen en voeten te krijgen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bedrijfscodes dienen meer handen en voeten te krijgen

3 minuten leestijd

De integriteit van ondernemingen staat momenteel ter discussie. Gevallen van fraude, misbruik van voorkennis en prijsafspraken zijn bijna dagelijks in de krant te lezen. Een belangrijk instrument voor organisaties om de integriteit van hoog tot laag te verankeren is het opstellen van een ethische code. Dat is een document waarin een organisatie beschrijft welke normen, waarden en verantwoordelijkheden zij nastreeft.

Uit onderzoek van VNO-NCW en de Erasmus Universiteit -op te vragen bij blok@vno-ncw.nl- blijkt dat momenteel 54 procent van de grote bedrijven in Nederland een eigen code hanteert. In 1999 was dit nog 39 procent. In het midden- en kleinbedrijf heeft ongeveer 40 procent een eigen code.

Maar zo'n code alleen volstaat niet. Enron en WorldCom beschikten ook over een voortreffelijk geschreven bedrijfscode. Om te voorkomen dat de code een papieren tijger wordt, zullen bedrijven de code echt moeten invoeren. Wat is nu nodig om bedrijfscodes effectief te maken?

1. Bewustwording bij medewerkers. Een code gaat pas leven als medewerkers deze toepassen op zichzelf en ermee leren werken. Slechts de helft van de bedrijven organiseert speciale voorlichtingsbijeenkomsten en trainingen voor medewerkers om duidelijk te maken wat de code van hen verwacht. De overige bedrijven menen dat het rondsturen van hun code voldoende is.

2. Het beoordelen van medewerkers. Wil een code echt tellen, dat dient deze onderdeel te vormen van de beoordeling van managers en medewerkers. Als aan de ene kant ethiek wordt verkondigd, maar aan de andere kant mensen alleen worden afgerekend op hun omzet, is dat een verkeerd signaal. In slechts een op de tien bedrijven komt de code structureel aan de orde in het functioneringsgesprek. In de helft van de bedrijven is dit incidenteel het geval.

3. Openheid voor incidenten. Medewerkers moeten in geval van nood met hun dilemma's en vermoedens van incidenten ergens terechtkunnen. Veel grote bedrijven beschikken over een vertrouwenspersoon voor integriteit of omgangsvormen (68 procent), of een "compliance officer" die toeziet op de naleving van regelgeving (64 procent).

4. Externe verantwoording. Wil een bedrijf echt naar buiten toe duidelijk maken dat het de code serieus neemt, dan dient het ook te kunnen aangeven hoe het dit doet, welke voortgang het daarbij boekt en welke plannen het heeft. Daarvoor is periodieke verantwoording, zoals in de vorm van een jaarverslag, wenselijk. Ongeveer twintig grote bedrijven, zoals Shell, ING en Unilever, publiceren jaarlijks een dergelijk verslag dat beschrijft in welke mate de code wordt nageleefd.

5. Moreel leiderschap. Met de bovenstaande activiteiten is de integriteit nog niet gewaarborgd. De integriteit van een organisatie wordt vooral bepaald door het voorbeeldgedrag van de top. Alles wat bestuurders doen, wordt op een goudschaaltje gewogen door medewerkers, beleggers, media en politici. Als bestuurders integer handelen, zal dat aanstekelijk werken: zowel bij de eigen medewerkers als ook bij externe partijen. Vier op de tien werkende Nederlanders vindt echter dat hun leidinggevende qua integriteit niet het goede voorbeeld geeft.

Kortom, integriteit kan niet blijven steken in goede bedoelingen, maar moet handen en voeten krijgen. Ondernemers en managers hebben nog een belangrijke taak om te laten zien dat ondernemen meer is dan bij brood alleen.

Muel Kaptein, hoogleraar bedrijfsethiek, Erasmus Universiteit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Bedrijfscodes dienen meer handen en voeten te krijgen

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 juli 2003

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken