Bekijk het origineel

Toeterende baasjes

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Toeterende baasjes

4 minuten leestijd

Stel, u rijdt in uw auto. U heeft geen tijd te verliezen. U moet namelijk tijdig op de plaats van bestemming zijn. Als de verkeerslichten meewerken, gaat het lukken. En net als u dat denkt, remt de auto voor u af omdat het verkeerslicht op oranje springt. Het duurt voor uw gevoel lang, maar uiteindelijk springt het licht gelukkig op groen. Juist wanneer u wilt optrekken, ziet u dat de auto voor u blijft stilstaan. U kunt er helaas niet langs. Wel kunt u claxonneren. U kunt de automobilist daarmee duidelijk maken dat het licht inmiddels op groen staat en dat u er ook nog bent. Misschien kan de bestuurder het verkeerslicht niet goed zien of zit hij met zijn gedachten elders. Of zit hij druk te bellen of met de passagiers te praten.

Hoe lang duurt het voordat u toetert? Enig idee? En enige ervaring hiermee? Of mensen toeteren hangt af van de haast die zij hebben, de reden waarom de auto stilstaat en hoe kort het lontje van mensen is. Maar volgens Andreas Diekmann en collega's ligt de hoofdoorzaak in iets anders. Zij voerden hiervoor een experiment uit in München.

De onderzoekers gingen in de namiddag met hun middenklasseauto op een drukke kruising voor een verkeerslicht staan. Wanneer het licht op groen sprong, bleven ze staan. De onderzoekers registreerden vervolgens of, en zo ja hoe snel de bestuurder van de auto achter hen claxonneerde.

In alle gevallen gaf de automobilisten een reactie: een kwart seinde met de koplampen en driekwart toeterde. De gemiddelde reactietijd was ruim vier seconden, maar varieerde van één seconde tot zeventien seconden. Dit grote verschil was niet te verklaren door de aanwezigheid van medepassagiers, de ouderdom en de kleur van de geblokkeerde auto of het geslacht van de wachtende automobilist. De leeftijd van de automobilist was wel voor een deel van invloed: hoe jonger, des te sneller er werd getoeterd. Maar er was nog iets anders.

De onderzoekers keken ook naar de klasse van de geblokkeerde auto. Die volgens hen symbool staat voor de sociale positie van de automobilist. Hoe duurder de klasse, hoe hoger de status. En dit bleek de reactietijd vooral te beïnvloeden. Bestuurders van auto's van een lage klasse hadden een gemiddelde responstijd van vijf seconden. Terwijl bestuurders van auto's uit het dure segment gemiddeld binnen twee seconden reageerden. Hoe luxer de auto, hoe sneller men toetert!

Volgens Diekmann bewijst dit onderzoek dat een hogere sociale positie tot meer agressie in het verkeer leidt. Als we dit vertalen naar het werk, betekent dit dat hoe hoger de positie van de baas, des te eerder hij toetert. De praktijk laat dit ook zien. De onlangs opgepakte topman van het IMF, Dominique Strauss-Kahn, stond bekend om zijn losse handje en wispelturigheid. Dick Fuld, de hoogste baas van de Amerikaanse bank Lehman Brothers, had als bijnaam "de gorilla" vanwege zijn agressie. Zo zei hij eens over speculanten: "Ik wil hun hart uitrukken en het opeten voordat ze sterven." En Bernie Ebbers, voormalig topman van WorldCom, was bedreven in confrontatiepolitiek en kleineerde medewerkers publiekelijk. Trouwens, het was ook iemand die snel ontroerd raakte en kon huilen in de kerk.

De agressie kan voortkomen uit machtsvertoon. Maar zij kan ook een andere reden hebben. Nathanael Fast en Serena Chen deden onlangs onderzoek naar de manier waarop mensen in een leidinggevende positie reageren op gevoelens van onzekerheid over hun eigen geschiktheid. De deelnemers moesten een toeter laten afgaan wanneer een ondergeschikte een fout antwoord gaf op een vraag. Ze konden kiezen uit tonen variërend van 10 tot 130 decibel. Onzekere leidinggevenden kozen er relatief vaak voor om een luide toeter te laten horen. Volgens de onderzoekers leidt de combinatie van veel macht en het gevoel van ongeschiktheid ertoe dat mensen uithalen naar anderen.

Kortom, het is oppassen geblazen voor luid toeterende baasjes, die vooral veel geluid maken en weinig zeggen. En bent u er zelf ook zo een?

De auteur is hoogleraar bedrijfsethiek aan de Erasmus Universiteit en partner bij KPMG.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 juni 2011

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Toeterende baasjes

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 juni 2011

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken