"De dictaten waren oud materiaal"

Er is geen sprake van een eventuele wijziging in Eijks opvattingen, benadrukt Kuis. "De collegedictaten golden voor de jaren 1991 en 1992 en zijn niet tot vorig jaar gebruikt, zoals door de Friese COC (emancipatiebeweging voor homoseksuelen) ten onrechte is gesteld. Ze golden op dat moment, maar zijn nu aan vervanging toe. Het is oud materiaal. Als ze nu zouden worden uitgegeven, dan werden ze ook aangevuld en herzien. We zijn in overleg met mensen die ons op het punt van herschrijven van advies kunnen dienen."

Kuis bestrijdt dat er sprake is van een eventueel inbinden van de bisschop als gevolg van de rel in de media. Kon het bericht over het herzien van de dictaten dan niet eerder in de wereld gebracht worden? "De mediarel begon toen de bisschop tien dagen afwezig was in verband met zijn vakantie. Hij was niet in de gelegenheid direct te reageren. Bovendien wist het bisdom van het plan van HN-Magazine om drie afleveringen over de collegedictaten te plaatsen. Dan is het niet redelijk om al na het eerste artikel te reageren. We wilden tenslotte ook eerst een brief sturen aan alle leden van het bisdom."

Omstreden

Dr. Eijk raakte vooral op drie punten omstreden: vanwege zijn opvatting dat homoseksualiteit een "neurotische ontwikkelingsstoornis" is, zijn afwijzen van het gemengde huwelijk tussen rooms-katholieken en protestanten, en zijn uitlating dat het leed dat de rooms-katholieken de joden hebben aangedaan "schromelijk wordt overdreven."

Met name de homobeweging viel over de komende kerkleider heen. Al eerder bond Eijk enigszins in toen hij zei homoseksuelen weliswaar door te verwijzen naar een psycholoog, maar tegelijkertijd aangaf dat die hulp niet gericht behoefde te zijn op het veranderen van de seksuele geaardheid; zij kon ook de menselijke identiteit versterken. Eijk heeft oo k toegezegd dat hij zijn beleid met betrekking tot de zogenaamde inversietherapie, waarbij homoseksuelen proberen heteroseksueel te worden, zal aanpassen aan de actuele medische en psychologische stand van zaken. Eijk erkent dat dergelijke pogingen slechts in een zeer beperkt aantal gevallen "succes" hebben.

De afdeling Groningen van het COC toonde zich "zeer tevreden" met de bereidheid van de bisschop met hen in gesprek te blijven. "Aan voortzetting van de dialoog hecht ik meer waarde dan aan blijven hangen bij collegedictaten van acht, negen jaar geleden", zei de Groningse COC-man J. Goossen.

Vasthoudend

Eijk heeft inmiddels duidelijk gemaakt dat hij vasthoudt aan de rooms-katholieke leer over homoseksualiteit. Die staat voor hem niet ter discussie. COC-Friesland, dat zich kritischer opstelt dan de afdeling in Groningen, respecteert de vrijheid van meningsuiting, maar ervaart de leer van Eijk als een "onaanvaardbare achterstelling."

Martin van Amerongen, hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer, begrijpt de hele commotie nauwelijks en vooral niet de aanklacht die de progressieve priester Herman Verbeek tegen dr. Eijk had ingediend. "Erger dan de bisschop van Groningen zijn de zeloten van het zedelijk-correcte denken die om elk wissewasje naar de rechter hollen", schreef Van Amerongen deze maand in de Groene Amsterdammer. "Hun enige antwoord op het intolerante gedrag waaraan zij zich storen, is hun eigen intolerantie, zich kenmerkend door een volkomen onverschilligheid voor verworvenheden als godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting."

Juridisch heeft dr. Eijk volgens de hoofdredacteur trouwens niets miszegd. Het staat in Herman Verbeeks eigen Bijbel. "Leest hij dat boek wel eens? Daar staat het allemaal in."

Onveranderd

Mevrouw Stienstra van het behoudende Contact Rooms-Katholieken (CRK) heeft niet de indruk dat Eijk zijn opvattingen heeft gewijzigd. Ze denkt ook niet dat de bisschop gaat inbinden als gevolg van de druk van de media. "Het betreft slechts een bijstelling van de wetenschappelijke kant van zijn collegedictaten. Eijk heeft een tijd medicijnen gestudeerd en in die tijd van prof. F. C. Kuipers gelezen dat homoseksualiteit een neurotische ontwikkelingsstoornis was. Tijdens zijn colleges heeft hij dit toen als een van de huidige wetenschappelijke inzichten gepresenteerd. Als hij nu zijn colleges zou geven, zou hij andere inzichten genoemd hebben. De citaten zijn door de media hun verband gerukt."

Volgens mevrouw Stienstra is de leer van de bisschop onveranderd gebleven. "De inhoud van de rooms-katholieke leer kan ook niet veranderd worden, wel de wetenschappelijke vormgeving. De Wet van God blijft dezelfde, maar de wetenschap verandert elke tijd. Eijk wordt een rooms-katholieke bisschop en kan dientengevolge niet terugkrabbelen. Hij moet zich houden aan de leer van de kerk. Ik begrijp de optimistische houding van het COC ook niet. De Rooms-Katholieke Kerk zegt op grond van de Schrift dat homoseksualiteit ongeoorloofd en ongeordend is. We willen niet intolerant zijn. De Rooms-Katholieke Kerk beschouwt ieder mens als een schepsel van God, die dus door God geschapen is, en die we met respect moeten behandelen. We haten de zonde, maar niet de zondaar."

Op 6 november wordt dr. Eijk gewijd tot bisschop van Groningen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen