RIO maakt tinnen produkten voor grootmoeder en de moderne yup

Wie kent ze niet: de tinnen kandelaren, asbakken, maatbekers en koffiekannen? De donkergrijs gekleurde produkten hebben iets rustieks. In meer traditioneel ingerichte woningen prijken ze op tafeltjes, schoorsteenmantels en kasten. Soms van generatie op generatie.

Ook de entree van de RIO-fabriek ademt de Oudhollandse sfeer. In de ontvangstruimten voor het publiek staan en hangen talloze tinnen produkten in alle soorten en maten. Op de donkerbruine tafels met roodwitte kleedjes staan tinnen -hoe kan het ook anders?- koffiekannen voorzien van een aftapkraantje.

In de fabriek zijn alle facetten van het arbeidsintensieve produktieproces te zien: het maken van de mallen, het gieten en het polijsten. De bezoekers mogen zelf -gratis- door het bedrijf wandelen. Groepen van minimaal 25 personen kunnen een rondleiding en demonstraties krijgen. Hiervoor moet wel iets worden betaald.

Alle bezoekers -ongeveer 80.000 per jaar- krijgen een natje en bovendien een droogje in de vorm van een verse oliebol of een krakeling. RIO heeft voor degenen die in de fabriek in groepsverband een rondleiding krijgen echter nog iets in petto. Om de belangstelling voor de produkten te vergroten, krijgt iedereen een tinnen lepeltje, vertelt directeur jhr. mr. J. G. Reuchlin, die overigens duidelijk tot de categorie managers behoort die graag en met enthousiasme over hun onderneming vertellen.

De reden dat de onderneming zo veel werk maakt van een goede ontvangst is dat het grootste deel van de omzet afkomstig is van de directe verkoop aan bezoekers. In de bedrijfswinkel, waar de rondgang door de fabriek eindigt, gaat jaarlijks voor bijna twee miljoen gulden aan tin over de toonbank.

Roemrijk verleden

Nederland heeft op het gebied van tin een roemrijk verleden, stelt Reuchlin. „Met name Tiel was eeuwenlang een van de belangrijkste centra voor deze bedrijfstak in West-Europa. Rond 1900 waren er in Tiel nog vijf grote fabrieken, waaronder RIO. Daarna ging het echter bergafwaarts. Als gevolg van de relatief hogere lonen in Nederland verplaatste de tinindustrie zich naar de goedkopere Zuideuropese landen Italië en Portugal. Hierdoor dreigde de Hollandse naam en faam op dit gebied te verdwijnen”.

Zo ver is het echter niet gekomen dankzij C. J. van der Leeden en H. M. J. Zwartebol. Zij begonnen in 1968 met een tinfabriekje in Leerdam. Om de concurrentie met de bedrijven uit de lagelonenlanden aan te kunnen, kozen zij voor een andere opzet dan hun Nederlandse collega’s. De twee mannen besloten hun produkten niet alleen af te zetten via winkels. Ze gingen ze ook zelf verkopen aan bezoekers.

De nieuwe formule -een toeristische attractie gecombineerd met fabrieksverkoop- liep vrij goed. Door de groei moest het bedrijf in de jaren tachtig echter omzien naar een andere locatie. De gemeente Tiel was zeer geïnteresseerd, omdat men deze bedrijfstak graag voor de stad wilde behouden.

In 1988 verplaatsten Van der Leeden en Zwartebol hun activiteiten naar deze gemeente. De fabriek ging verder onder de naam Tingieterij RIO. Deze onderneming was feitelijk in 1910 opgericht, maar had het niet kunnen bolwerken. Dankzij -de „knappe” technicus- Van der Leeden en -de „geboren” gastheer- Zwartebol kon echter een nieuwe start worden gemaakt.

Puberteit

RIO ‘verwerkt’ ongeveer 42.500 kilo tin per jaar. In totaal zet RIO voor 3,5 miljoen gulden aan produkten om. Van deze omzet komt 60 procent van de bezoekers, 15 procent van de export, eveneens 15 procent van de handel in Nederland en 10 procent van promotie- en relatiegeschenken.

Bij de tingieterij werken dertig mensen. Reuchlin kwam begin 1994 bij het bedrijf, omdat de beide oprichters gezien hun leeftijd naar een opvolger zochten. De nieuwe directeur, die jarenlang interim-manager is geweest, voert momenteel samen met de twee grondleggers het management.

Hoewel Reuchlin zeker niet ontevreden is over de prestaties van RIO, is de winst volgens hem nog niet om over naar huis te schrijven. Op een omzet van 3,5 miljoen gulden in 1994 werd slechts een nettoresultaat van 50.000 gulden behaald. De directeur benadert het echter positief. „De onderneming zit in de puberteit. We zijn nu meer een produktiebedrijf, maar we moeten uitgroeien tot een marktbedrijf. Dat houdt in dat we meer moeten gaan zoeken naar gaatjes in de markt om onze resultaten te verbeteren. Een winst van twee à drie ton moet over enkele jaren zeker kunnen, want RIO heeft een goede winstpotentie”.

Silvery tin

Het versterken van de positie van het bedrijf is geen eenvoudige zaak. Te meer daar de afzet aan toeristen stabiliseert. Een extra probleem voor RIO is het traditionele imago van de tinnen produkten. Reuchlin: „Het donkergrijze tin heeft een nostalgische, romantische uitstraling. Het is iets uit grootmoeders tijd. Hierdoor wordt het weinig gekocht door jongeren en stadsmensen, die veelal een modernere woninginrichting hebben”.

In een poging de belangstelling voor tin toch te vergroten, heeft RIO een nieuw produkt geïntroduceerd: silvery tin, ofwel gepolijst -blinkend-tin. De directeur spreekt van een „goudeerlijk metaal met een zilveren uitstraling”. Over de verkopen is hij redelijk tevreden. „Bij stadsmensen en de yuppen slaat het glinsterende tin duidelijk aan”.

Een nadeel van silvery tin is echter dat het extra bewerkelijk is, omdat het polijsten met de hand moet gebeuren. Om de produkten toch betaalbaar te houden, wil RIO het polijsten uitbesteden aan een bedrijf in China waar de arbeidskrachten veel goedkoper zijn. Reuchlin overweegt hiervoor een joint venture op te zetten.

Voor het vergroten van de afzet zoekt de Tielse tingieterij ook naar meer exportmogelijkheden. Volgens de directeur liggen er behalve in Frankrijk en Duitsland, waar een groot deel van de uitvoer naar toe gaat, ook duidelijk kansen in de ‘nieuwe wereld’. „In landen zoals de Verenigde Staten, Canada en Australië wonen veel mensen met belangstelling voor de ‘oude’ tinnen voorwerpen die ook bij hun voorgeslacht in huis stonden”. Zelfs in Rusland is RIO op zoek naar kopers. „Voor exclusief westerse produkten is in dit land bij de rijke bovenlaag van de bevolking grote interesse. Wellicht kunnen wij daar een graantje van mee pikken”.

Een andere nieuwe markt is die van de van promotie- en relatiegeschenken. Op verzoek van onder meer bedrijven, verenigingen en gemeenten ontwerpt en maakt RIO tal van produkten die cadeau kunnen worden gegeven. Voorbeelden hiervan zijn een ouderwetse viskar voor een haringverwerkend bedrijf, een hijskraan, een wandschild met de oprichter van een vereniging en de stadspoort van Zutphen.

Reuchlin ziet in dit soort produkten een goede toekomst. „Tinnen voorwerpen hebben een blijvende waarde, terwijl veel andere relatiegeschenken dat niet hebben. Als iemand een fles wijn krijgt, is die na twee dagen op en denkt niemand meer aan het bedrijf dat het cadeautje gaf. Ook kunststofprodukten belanden na verloop van tijd vaak in de prullenbak. Voor tinnen voorwerpen ligt dat door hun degelijkheid echter duidelijk anders. Die staan na vijf jaar nog op het bureau van de zakenrelatie. Daarom zie ik ongekende mogelijkheden voor tin als pr-instrument”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen