Herrie rond homo's blijkt belachelijk

De commotie is groot. Het is niet de bedoeling van dit artikel om pastoraal onheil aan te richten. Het geschrevene keert zich niet tegen mensen die het moeilijk hebben wegens hun niet-heteroseksuele gevoelens. Het gaat er niet om mensen met een andere geaardheid in hun integriteit te treffen. Want alle mensen zijn schepselen van God. Even waardevol. Maar ze zijn niet meer oorspronkelijk en goed. Toch hebben ook zó de bewoners van deze wereld elkaar volledig te aanvaarden. Maar dan wel in gemeenschappelijke afhankelijkheid van de leefregels die de grote Schepper voorschreef.

Wat wil dit stuk wel? Het gaat om de wijze waarop de voorstanders van volstrekte 'vrijheid' hun 'gevecht' voeren. En dan valt het te vrezen dat de ongewilde opschudding rond een paar gewraakte woorden blijft steken in de waarschuwing het nooit zover te laten komen als in de Tweede Wereldoorlog. Toen verplichtten de Duitsers de bedoelde categorie om roze driehoeken te dragen. Zoals Joden hun gele davidster hadden mee te sjouwen. En wat er verder volgde. Enige beduchtheid bestaat voor beroering en een waarschuwing, terwijl de essentiële argumenten die positiekeuze van lieden als Eijk, Van Dijke en de Rotterdamse imam Khalil el-Moumni onder de tafel blijven. De 'protestanten' van het COC piekeren er niet over om Bijbel of koran eens welwillend mee te lezen door de bril van de 'katholieken'.

Opschudding

De opschudding was weer niet gering. De islamiet vertelde in een tv-programma dat de "ziekte" homoseksualiteit voor uitsterving van de mensheid zou kunnen zorgen. Eerst heette hij nog -het scheen een verontschuldiging- conservatief. Maar een paar dagen later bleek dat de imams van de vier grootste moskeeën van de vier belangrijkste islamitische stromingen eensgezind waren in hun afwijzing van homoseksualiteit.

De 'ruimhartige' SoW-kerken zeiden via scriba B. Plaisier dat ze een gesprek met imams wilden. De belangenorganisaties van de homoseksuelen vroegen nijdig aan minister-president W. Kok krachtig stelling te nemen tegen zulke "absurd intolerante uitspraken." Hij gehoorzaamde het COC door te zeggen dat zulke imams "over de schreef" gaan. Kamerleden van PvdA, VVD en D66 stelden geërgerde, schriftelijke vragen aan de ministers van Minderhedenbeleid en Justitie. GroenLinks bepleitte heropvoeding via een inburgeringscursus. De imam bood zijn excuses aan. Hij had niet willen discrimineren of kwetsen. Maar dat was niet genoeg. Hij moest zijn woorden ronduit terugnemen. Wat natuurlijk niet gebeurde.

Het Humanistisch Verbond diende een aanklacht in. Volgens woordvoerders van het Rotterdamse openbaar ministerie is het niet onmogelijk de imam te vervolgen wegens belediging of discriminatie. Vervolging is evenwel nog geen veroordeling. Toch zal een meerderheid van de Nederlandse bevolking zich vrijwel zeker kunnen vinden in de visie van de commentator van NRC Handelsblad. Volgens hem is "de leer van de imam (evenals die van Van Dijke en Simonis) ronduit verwerpelijk."

Waarom de doctrines van de drie mannen die uit godsdienstige overtuiging handelen taboe zijn, vermeldt de krantenschrijver niet. Hij en de zijnen tonen zich niet op de hoogte met de motieven die hun medelanders tot een homoseksualiteit afwijzende positie leiden. Het is daarom te vrezen dat de commotie blijft steken in wat het COC en zijn kornuiten simpelweg beschouwt als een middeleeuwse ketterjacht. Omdat de argumenten niet eerlijk ter sprake komen. Omdat de beweegredenen van de bisschop, het kamerlid en de islamitische voorganger onder de tafel blijven.

Nieuw perspectief

De koran is voor meneer Khalil el-Moumni een heilig boek. En de inhoud biedt de voornaamste basis aan de islamitische geloofsleer en het islamitisch recht. De 'heilige koran' is niet onduidelijk in de afwijzing van homoseksualiteit. Net zo min als de Bijbel. Soera 24:33 dringt aan op kuisheid. Soera 7:80-82 schrijft: "En Lut toen hij zeide tot zijn volk: Zult gij zedeloosheid begaan waarin nog geen enkele der wereldwezens u is voorgegaan? Gij nadert immers de mannen in wellustige begeerte in plaats van de vrouwen. Neen, gij zijt overmoedige lieden. En niet was het antwoord van zijn volk anders dan dat zij zeiden: Verdrijft hen uit uw stede; zij zijn mensen die zich rein houden. Toen redden Wij hem en zijn huisverwanten (...) En Wij deden regen vallen op hen. Zie dus aan hoe het einde was der boosgezinden."

Samenwerking tussen rooms-katholieken en mensen van de Reformatie stond de achterliggende decennia diverse keren op de agenda. Wel ten aanzien van verzet tegen abortus provocatus. Niet ten aanzien van het kloosterleven of de eucharistie. Er lijkt perspectief voor een nieuwe combinatie. Oneindig ver bij het hart van het christelijk geloof vandaan. Maar minder decadent dan welke levensstijl in het oude, heidense Romeinse Rijk ook. Een gelijkluidend standpunt over de praktijk van homoseksualiteit.

Historie

De commotie rond de uitspraak van bisschop Eijk was belachelijk. En van de nu rond de imam gerezen rel geldt hetzelfde. Waarom deze stelligheid? Wie de ontwikkelingsgang der historie ten aanzien van de omstreden leefwijze volgt, begrijpt dat.

Allereerst moeten we vaststellen dat het begrip homoseksualiteit pas in de tweede helft van de negentiende eeuw ontstond. Tot dan was het gemeengoed om mensen die een 'andere' gerichtheid praktizeerden als zondaren te zien. Het woord "sodomie" verwees naar de bijbelse geschiedenis en straf over de goddeloze steden Sodom en Gomorra. Dat leidde tot verkeerde praktijken waarvan ieder rechtgeaard christen en islamiet zich distantieert. Vele honderden jaren derhalve was de mensheid nog veel 'gekker' dan Eijk en Khalil el-Moumni. Want die beiden spraken tenminste nog over "ziekte" of "storing." Meer niet. En zonder verdere actie. Zij zouden daarmee in de negentiende eeuw waarschijnlijk het etiket 'modern' hebben ontvangen.

Pas in de negentiende eeuw namelijk groeide dit denken dat er bij homofilie sprake is van een medisch-psychiatrische kwaal. Dit kwam mede omdat vooral homo's met problemen in aanraking kwamen met onderzoekers. Vanaf de late jaren van diezelfde eeuw gaat de letterkunde in het naturalisme brede aandacht besteden aan de seksualiteit van haar hoofdpersoon. Auteurs schrijven soms openlijk over homoseksualiteit, masturbatie en bordeelbezoek. In 1897 kwam het, in Duitsland, tot oprichting van het Wissenschaftlich-humanitäres Komitee. Vanaf toen ontstond de gedachte aan homoseksualiteit als een biologische variant: en dat leidde temeer tot de idee van een natuurlijke gelijkwaardigheid tussen homo- en heteroseksualiteit.

Belachelijk

Maarten 't Hart debuteerde in 1971 met zijn roman "Stenen voor een ransuil ". Waarin de problematiek van een puriteinse, strenggereformeerde jeugd en opvoeding en van de daarin tot ontwikkeling komende homoseksualiteit centraal staan. Gerrit Komrij weet zich in zijn artistieke werk bijzonder bepaald door zijn homoseksualiteit. Waardoor hij al vroeg begreep als buitenstaander door het leven te moeten. In literatuur krijgen nieuwe gevoelens gestalte die zich bezig zijn te ontwikkelen onder de oppervlakte van het volksleven. Maar daarmee vormt kunst geen norm en regel voor het dagelijks leven.

Wie zich realiseert dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) tot een eeuw na het ontstaan van de gedachte dat homoseksualiteit een biologische variant is, het idee aanhing van een ziekte, concludeert dat de huidige commotie belachelijk is. Tot 1987 hield de WHO althans formeel vast aan de gedachte dat homoseksualiteit een kwestie is van aangetaste gezondheid, een kwaal. Wie dat bedenkt, moet vaststellen dat de anno 2001 -dat is veertien jaar later- rijzende opschudding rond uitlatingen van een imam en -een beetje eerder- betreffende de overtuiging van een bisschop niet anders dan komisch en lachwekkend is.

Zowel de idee van de ziekte als die van de biologische variant wil middeleeuwse martelingen uitsluiten. Beide gedachten waren meer dan een eeuw dominant. Moeten mensen die slechts veertien jaar nadat de WHO homoseksualiteit officieel van de internationale lijst van ziekten verwijderde nog vasthouden aan het oude, voor de categorie in kwestie nauwelijks of niet bedreigende standpunt, strafklachten en vervolging incasseren? Het is te gek om waar te zijn.

Niet te verdedigen

Nederland is progressief. Dat is alles. Maar dat mag geen onbehoorlijk gedrag veroorzaken ten aanzien van degenen die -hooguit een beetje- conservatief zijn. In 1995 was nog duidelijk sprake van internationaal onbegrip voor het legaliseren van het zogeheten homohuwelijk. Staatssecretaris Schmitz gaf destijds in haar nota Leefvormen dat de acceptatie van nationaal beleid door het buitenland bepalend was.

Zelfs in een geseculariseerd Europa, wist Nederland zijn eigen ethische supersecularisatie niet aannemelijk te maken. Ten aanzien van het adopteren van kinderen bepaalde het Europese Hof van Justitie nog in 1998 dat homoseksuele paren niet per definitie dezelfde rechten hebben als heteroseksuele stellen. Als het Nederlands beleid niet met goed fatsoen valt te verkopen aan andere West-Europese regeringen, moeten er dan nu weer rechtszaken op de rol worden geplaatst? Tegen een bisschop en een imam? Belachelijk!

Nochtans: dit argument zal slechts kortwerkend zijn. Het karakter van de West-Europese cultuur doet niet vermoeden dat de Nederlandse wetgever en de belangenbehartigers van homoseksuelen lang hoeven te wachten op aanpassing van de Europese richtlijnen. Om maar één enkel voorbeeld te noemen: in haar zucht om acceptabel te worden voor de rest van Europa besloot de Roemeense regering in 1998 homoseksualiteit niet langer strafbaar te stellen. Daarom moeten de eigenlijke argumenten weer op tafel komen. Voor wat betreft de islam ging de koran al open. Hoe zit het met het boek van Joden en christenen?

Theologen

Moderne, schriftkritische theologen zoeken vooral naar de bedoeling van de bijbelschrijvers. Menige godsdienstwetenschapper erkent grif dat het Woord van God geen in praktijk gebrachte homoseksualiteit toestaat. Maar met de menselijke invulling -of gaat het over manipulatie- van de bedoeling van de auteur van de Bijbel blijkt het een klein kunstje om de Bijbel precies het omgekeerd te laten zeggen van wat er staat. Zulke 'godgeleerden' waarderen de genoemde intentie boven het letterlijk verstaan van de tekst die er in al haar naaktheid zwart op wit staat. Door de Heilige Geest geïnspireerd en daarom gezaghebbend. Natuurlijk tijdbetrokken, maar niet contextueel bepaald en daardoor beperkt geldig en tijdgebonden.

Meer of mindere opvallende sporen hiervan gaat G. Wentholt in "Homoseksualiteit en christelijke beginselen". Hetzelfde geldt de publicatie "Wat zegt de Bijbel over homofilie" van J. van Veen. En een aantal auteurs in de uitgave "Homoseksualiteit en kerk". Daarbij speelt steeds de hermeneutische vraag -of liever: de opvatting- een rol hoe de Bijbel moet worden gelezen. Die leesregel is niet de eeuwenoude, gereformeerde wijze van verstaan van de Schrift.

Waar een imam soera 7 leest, raadpleegt een schriftgetrouw calvinist Leviticus 18 en 20 en Romeinen 1. Wie de hier geboden gegevens bestudeert, kan niet anders dan constateren dat de Bijbel homoseksualiteit als zonde verbiedt. Het zou in onze postmoderne cultuur met de sterke nadruk op individualisme mogelijk moeten zijn dat alle partijen samen zulke teksten te lezen om inzicht te krijgen in de beweegredenen van hen die homoseksualiteit afkeuren. Dat is beter dan elkaar vanuit de nu eenmaal ingenomen stellingen te beschieten. Het is verstandiger dan strafklachten in te dienen of rechtsvervolging in te stellen. Wie van degenen die totale 'vrijheid' begeren zich daartoe niet bereid toont, ontkomt niet aan het etiket "belachelijk".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen