Rusland vervangt Sovjetstrafwetgeving
Bevoegdheden OM aanzienlijk beperkt
MOSKOU - Pas gisteravond was de Doema zover om het nieuwe wetsvoorstel over strafrechtelijke procedures daadwerkelijk in stemming te brengen. Gisteren hadden de Russische parlementsleden de hele dag de duizenden amendementen op de al in 1997 opgestelde nieuwe wetgeving bediscussieerd. Maar het resultaat was er wel naar: een ruime meerderheid stemde voor de nieuwe wet, waarmee er een einde is gekomen aan de archaïsche Sovjetstrafwetgeving in Rusland.
Kern van de nieuwe wet is het verzwakken van de macht van het openbaar ministerie ten gunste van de gerechtelijke instanties zelf. Zo mogen de openbare aanklagers niet meer zonder toestemming van de rechter huiszoekingen verrichten en verdachten arresteren. Ook zullen bekentenissen die onder dwang zijn verkregen niet meer door de rechter worden geaccepteerd.
Momenteel behoort dergelijk gedrag nog tot de dagelijkse praktijk in Rusland. Het Sovjetstrafsysteem was dan ook gebaseerd op het afdwingen van bekentenissen bij de verdachte. Het Sovjetprincipe "je bent schuldig totdat je het tegendeel hebt bewezen" is nog steeds schering en inslag in de Russische rechtspraak. Het komt bijvoorbeeld zelden voor dat verdachten alsnog worden vrijgesproken.
Een andere belangrijke verandering in de nieuwe wet is de invoering van juryrechtspraak. Voortaan zullen alle zaken rond zware criminaliteit voor een uit tien leden tellende jury worden gebracht. Ook dit vormt een verslechtering van de positie van het openbaar ministerie.
Harder werken
Momenteel is er in Rusland slechts één rechter die in dergelijke zaken een beslissing neemt. Hoewel deze wel wordt bijgestaan door twee zogeheten volksvertegenwoordigers, is hun inbreng nihil. Juist vanwege zijn uitzonderlijke positie en zijn lage salaris is de rechter gemakkelijk onder druk te zetten en om te kopen. De algemene verwachting is dat door het invoeren van juryrechtspraak het openbaar ministerie veel harder moet gaan werken om kans te maken een zaak te winnen.
Het spreekt dan ook voor zich dat de grootste tegenstander van de nieuwe wetsvoorstellen het openbaar ministerie zelf was. Het deed er de afgelopen maanden alles aan om een stokje voor de invoering van de nieuwe wet te steken. Zo waarschuwde de Russische procureur-generaal de Doema al eerder in een emotionele toespraak dat deze strafrechtelijke hervormingen zouden leiden tot "volkomen rechteloosheid" in het land. Bovendien zou er geen geld zijn om de veranderingen daadwerkelijk door te kunnen voeren.
Een van de resultaten van deze oppositie is dat een deel van de nieuwe wetgeving pas over een paar jaar zal worden ingevoerd en dat sommige veranderingen in hun definitieve versie zijn afgezwakt. Sommige mensenrechtenactivisten menen daarom dat ook de nieuwe wet bepaalde excessen uit het verleden zal laten voortbestaan.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 21 juni 2001
Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 21 juni 2001
Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's