De witte velden van Abakaliki

De opleiding van zijn kinderen is, zoals zo vaak bij zendingswerkers, de oorzaak van het vertrek. "Op een grote paddestoel", klinkt het in de gang van het woonhuis van familie Rijneveld in Abakaliki. Een Nederlands geluid in hartje Nigeria. Op de Hollandse school geeft Esther Pos les aan twee kinderen van Teunis en Jenny Rijneveld. De oudste dochter, Arianne, verblijft dit jaar al in Nederland en volgt daar middelbaar onderwijs. Zij stelde haar ouders spontaan voor om in Nederland te blijven zodat haar vader nog een jaar het werk in Abakaliki kon voortzetten. De op een na oudste zoon, Ewout, krijgt les van zijn moeder door middel van vervolgonderwijs-op-afstand, dat gecoördineerd wordt in Lelystad.

Snelle groei

De Zending Gereformeerde Gemeenten (ZGG) is al sinds 1963 werkzaam in Nigeria, eerst in Igede, later in Izi. Uit dit werk is de Nigeria Reformed Church (NRC) als zelfstandige kerk gegroeid. Rijneveld werd in 1988 aangesteld als evangelist en toeruster in Abakaliki, een stad met meer dan 125.000 inwoners. De kerk is in zijn tijd gegroeid van enkele kerkgangers, die in een woonhuis bijeenkwamen naar 600. Een nieuw kerkgebouw op een heuvel in het centrum van Abakaliki toont symbolisch de groei van de kerk aan.

Het begon met zo'n vijftien mensen, inclusief de kinderen. De eerste jaren was Teunis veel tijd kwijt met heen en weer reizen naar plaatsen in de omgeving. Hij was soms vele uren onderweg om in een dienst voor te gaan, in een enkel geval voor niet meer dan één of enkele personen. Daarnaast was Teunis ongeveer tien jaar leider van het zendingsteam, en had hij vele andere bestuurstaken, zoals voorzitter van de kerkenraad in Onuenyim, het bestuur van de bijbelschool en van de jeugdbond. Na het ontstaan van zelfstandige gemeenten met eigen predikanten kon Rijneveld zich concentreren op het werk in de stad zelf.

Rijneveld kent de stad goed, zo is te zien aan de mensen die hij op de markt en op de straten ontmoet. "De velden zijn hier wit om te oogsten", zegt hij. "De Rooms-Katholieke Kerk kwam zo'n zestig jaar eerder dan wij in Abakaliki. Jammer. Het gevolg is dat de RK-Kerk een prominente plaats in de stad inneemt. Veel Afrikaanse christenen komen in de verleiding hun heil te zoeken in de snelgroeiende pinksterkerken. Afrikanen zijn een levendig volk en hechten veel aan uiterlijk vertoon. De diensten in de NRC vindt men saaier overkomen, hoewel men proeft dat hier meer diepte en inhoud is. In elke dienst zie je nieuwe mensen. Maar die hebben persoonlijke aandacht nodig. Afrikanen willen bij een groep horen. In onze kerk in Abakaliki zijn leden van maar liefst negentien verschillende stammen aanwezig."

Over het Afrikaanse christendom wordt wel eens gezegd dat het erg breed en weinig diep is. "Maar waar Gods Geest werkt, komt meer diepgang", is Rijnevelds overtuiging. Je merkt dat velen geen bagage hebben meegekregen zoals in Nederland. Velen zijn in het heidendom grootgebracht en hebben niet zoals wij catechisatie en het bijbels onderwijs gekregen. Je moet met het simpelste beginnen. De meeste leden hebben een minimale kennis. Maar toch merk je dat mensen groeien, in gebed, in kennis en in bijbelstudie. Er is geen groei mogelijk als er geen kennis en leven is."

Plaatsgemaakt

"Je merkt", zegt de evangelist, "ook in Nigeria dat er plaatsgemaakt moet worden voor het Woord. Dat klinkt bekend, maar het is ook zo. Waar de Geest werkt, ontstaat honger en is er afname van het Woord. Dat merk je in prediking en catechese. Mensen in Nederland moeten geen droombeeld van het zendingsveld krijgen. Maar de Heere werkt toch kennelijk. Een man uit de RK-Kerk kreeg moeite met de Mariaverering en andere roomse gebruiken.

Hij kwam zonder ons toedoen in onze gemeente terecht. Het was voor hem echt een worsteling, zo vertelde hij me tijdens een huisbezoek. Hij volgde de catechisatie voor enkele jaren, kwam naar de wekelijkse gebedsavond en is nu diaken in onze gemeente. Onlangs, na een morgendienst in Abakaliki, begon hij vanuit z'n hart te praten. Hoe de Heere tot hem had gesproken onder de prediking. Het was een Godeverheerlijkend getuigenis. Je proefde het ware leven."

Bezoekwerk is een belangrijk facet van het evangelisatiewerk van Rijneveld. Hij is druk in de weer met het bezoeken van mensen thuis, in ziekenhuizen en op welke plaats ook. Maar ook is hij soms veel tijd kwijt aan overleg met regeringsinstanties. In Nigeria zijn de autoriteiten op veel plaatsen corrupt, zodat de uitwerking van maatregelen vaak achterwege blijft en de mensen ter plekke aangesproken moeten worden. Een evangelist in Nigeria moet werkelijk een duizendpoot zijn.

Voor Rijneveld is dit het jaar van afscheid nemen. Voorafgaand aan de dienst op Hemelvaartsdag zijn er enkele fotosessies van gezinnen van de gemeente. Ze willen familie Rijneveld een herdenkingsalbum meegeven voor Nederland. De fotograaf neemt er alle tijd voor, zich niet storend aan het feit dat de dienst eigenlijk had moeten beginnen.

Schoolbord

Eindelijk, na ruim een halfuur oponthoud, begint de kerkdienst. Als in een leslokaal schrijft Rijneveld op een schoolbord op het podium in de kerk de drie punten: wanneer de hemelvaart geschiedde, op welke plaats en wat het doel van de hemelvaart was. De hele gemeente herhaalt luid de drie punten. Dat kan een praktische reden hebben: veel leden kunnen namelijk niet lezen of schrijven.

Dat de dienst in de NRC saai is, kan men niet direct zeggen. De introductieliederen, begeleid door de tamtam, doet velen in beweging komen. Kinderen lopen soms heen en weer. Een enkele vrouw geeft haar kind de borst. Het is warm, ondanks de ventilators aan het plafond. Na de preek volgt er de collecte. De leden lopen onder levendig gezang naar voren en doen hun bijdrage in een grote mand. Er volgt ook een tweede collecte, zodat dit onderdeel ook al gauw een kwartier duurt.

Ook na de dienst heeft niemand haast. Deze en gene schiet Rijneveld aan voor allerlei vragen. Al toeterend spoedt de evangelist zich ten slotte door het drukke verkeer heen om mij naar de nachtbus te brengen die mij naar Lagos vervoert, de economische hoofdstad van Nigeria. Wie denkt dat de preek van Rijneveld de laatste was, heeft het mis. Als de bus nog maar vijf minuten rijdt, deelt een pinkstervoorganger evangelisatiefolders uit en begint hij een charismatisch getinte preek die steeds luider en enthousiaster wordt. Hij bidt voor een veilige reis en bewaring tegen de geesten en demonen op de weg. Amen, Halleluja, klinkt het steeds luider in de bus. Ook dat is Afrika.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen