Koningin met veel egards ontvangen

Het is even voor drieën. De Sint Joriszaal in het Kremlin lijkt het toneel van een western of een spionagefilm. Waar in een film de onvermijdelijke schietpartij volgt, gaat het er in het Russische regeringscentrum vreedzamer aan toe. De Russische president Poetin begroet koningin Beatrix. Wat de gastheer denkt van zijn gaste, laat zich raden. Zijn voorlichter is openhartiger: "Wat is jullie koningin een knappe vrouw."

De Russen hebben veel gevoel voor ceremonie. Hun ontvangsten van buitenlandse regeringsleiders of staatshoofden kennen een vast patroon. Het elkaar tegemoet lopen op de rode loper hoort daarbij. Waar elders in de wereld de handen worden geschud zodra de gast de auto uitstapt, in Moskou bepaalt het Russische protocol dat de Sint Joriszaal de ontmoetingsplaats is, compleet met al het ceremonieel.

Woede en verdriet

Eenzelfde soort ritueel volgt een uur later. Plaats van handeling: het graf van de onbekende soldaat, net buiten het Kremlin. De militaire kapel speelt muziek waarbij de ingehouden emotie van woede en verdriet doorklinkt. De Nederlandse stoet onder leiding van koningin Beatrix nadert tergend langzaam het monument. Voorop gaan drie Russische militairen, die bij elke stap die zij maken hun been gestrekt de lucht in zwaaien. Twee van hen dragen de krans en plaatsen hem op de standaard. Koningin Beatrix schikt de linten. Het Wilhelmus klinkt. Daarna marcheert de kapel en erewacht onder pittige marsmuziek af.

Tussen de beide programmapunten door spreken koningin Beatrix en president Poetin met elkaar, in het bijzijn van onder anderen prins Willem-Alexander en de ministers van buitenlandse zaken van beide landen. In het Engels verontschuldigt koningin Beatrix zich voor de afwezigheid van prins Claus. Daarna gaat het gesprek over de nauwe relatie die Nederland met Rusland heeft. Poetin schetst de ontwikkelingen in zijn land en de ambities die het heeft op het gebied van de rechtsstaat.

Rode draad

Beide thema's lopen als een rode draad door de toespraken die de beide staatshoofden 's avonds houden tijdens het staatsbanket. Koningin Beatrix en president Poetin kunnen niet om Peter de Grote heen. Zijn bezoek in de zeventiende eeuw is de start van contacten die de afgelopen drie eeuwen hoogte- en dieptepunten hebben gekend, maar die "nu weer zijn zoals ze vroeger waren: goed en veelzijdig. Een Russisch spreekwoord zegt: "Eén oude vriend is beter dan twee nieuwe", aldus de Nederlandse vorstin.

Zij staat uitvoerig stil bij de situatie waarin Rusland zich nu bevindt. De huidige periode is "uniek in de geschiedenis van uw land." Het land heeft ingrijpende veranderingen doorgemaakt. "De oude zekerheden zijn verloren gegaan, nieuwe moeten worden opgebouwd. U heeft zelf aangegeven groot belang te hechten aan versterking van de rechtsstaat, vergroting van rechtszekerheid voor burgers en bescherming van de vrije meningsuiting als onmisbaar element in de samenleving. Op deze wijze geeft de Russische Federatie duidelijk aan de beginselen van de Europese waardengemeenschap te onderschrijven. Dit biedt een fundament om samen voort te bouwen aan een veilig, welvarend en democratisch Europa."

Poetin geeft aan dat "Rusland en Nederland over alle voorwaarden en mogelijkheden beschikken om, de koers met elkaar permanent afstemmend, met zekerheid vooruit te gaan." Hij wijst daarbij op het ontbreken van "wederzijdse aanspraken en grieven" en op de intensieve handelsrelatie tussen beide landen.

Nederlandse steun

De Russen kunnen nog wel wat Nederlandse steun gebruiken. Daarom ondertekenden minister Van Aartsen van Buitenlandse Zaken en zijn Russische collega Ivanov gisteren een gezamenlijk actieprogramma 2001-2003. Dit document, dat niet meer dan een politiek raamwerk is, beoogt de verdere uitbouw van relaties op politiek, handels-economisch, technisch-wetenschappelijk en cultureel gebied.

Zo spreken Nederland en Rusland af jaarlijks politiek overleg te hebben. De Russische premier Kasyanov zal een werkbezoek aan Nederland brengen. Voor president Poetin ligt er al een paar maanden een "open invitatie" voor een staatsbezoek, aldus minister Van Aartsen. Wanneer hij daaraan gevolg zal geven, is onbekend.

Heet hangijzer

Het hete hangijzer in Rusland, de mensenrechtensituatie in Tsjetsjenië, heeft Van Aartsen niet bij zijn Russische collega aangestipt. Ivanov is volgens de minister genoeg bekend met het kritische Nederlandse standpunt daarover. Dat de Nederlandse regering vrijdag heeft besloten dat Tsjetsjeense asielzoekers terug kunnen naar Rusland, heeft volgens Van Aartsen niets te maken met het staatsbezoek.

De Russen hebben de visite wel aangegrepen voor een openlijk gebaar. Zij hebben 22 archieven die door de Tweede Wereldoorlog in hun bezit zijn gekomen, aan Nederland teruggeven. Daaronder is het archief van de hervormde organisatie "Kerk en Vrede". De omvangrijke Koenigs-kunstcollectie blijft nog even in Rusland. De Doema -de Russische Tweede Kamer- verhindert teruggave.

Voor de gemiddelde Russische televisiekijker is het Nederlandse staatshoofd geen onbekende meer. Alle journaals besteden aandacht aan het staatsbezoek. Kanaal 1 ging gisteren wat dieper in op de positie van het Nederlandse koningshuis. De perikelen rond Willem-Alexander en Máxima, voorafgaande aan de verloving, werden in een paar minuten uit de doeken gedaan, inclusief het omstreden verleden van Jorge Zorreguieta.

Zie ook pag. 7: "In Rusland bestaat geen journalistiek".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen