De juf op zaterdag op de ladder

Twaalf miljard extra in vijf jaar, en geen cent minder. Die eis hebben de gezamenlijke onderwijsorganisaties deze week op tafel gelegd. Een deel, ruim een miljard, is nodig voor achterstallig onderhoud, want schoolgebouwen staan er soms schandalig bij. Verveloze muren, versleten vloerbedekking, kapotte wc's, lekkende dakgoten, kaal meubilair: de lijst met klachten groeit.

TNO luidde vier maanden geleden al de noodklok. Het gerenommeerde instituut onderzocht, in opdracht van minister Hermans, de arbeidsomstandigheden op basisscholen en concludeerde dat die vaak "heel slecht" zijn. Armoedig, niet brandveilig, vies, tochtig, te warm, slecht geventileerd: die kwalificaties buitelen in het rapport over elkaar heen.

Oorzaak, volgens TNO: de bekostiging van het basisonderwijs, het zogeheten Londo-stelsel, deugt niet. Materiële zaken zoals tafels, stoelen en kasten hebben een te lange afschrijvingsduur: soms tot veertig jaar. Daardoor is er geen geld om ze eerder te vervangen. Vooral scholen in achterstandswijken en scholen met oude gebouwen tobben gigantisch.

Een bon

De Bogermanschool in Houten valt in geen van beide categorieën, toch herkent directeur B. Dubbeldam de problemen. "Onze school is van binnen hard aan een schilderbeurt toe, maar we hebben geen geld. Twee collega's, een juf en een meester, boden aan op zaterdag en in hun vakantie zelf de kwast te pakken. Ze worden geholpen door ouders. Ik schat dat ze er inmiddels twee weken aan arbeidsuren in hebben zitten."

Dubbeldam is uiteraard blij met zoveel liefde voor de school, maar stelt wel een voorwaarde: "Zodra het echte werk van deze collega's, het lesgeven, eronder gaat lijden, moeten ze stoppen." Het bestuur beloonde de extra inzet tot nu toe met "een bon van honderd gulden." Of er meer volgt, weet Dubbeldam niet. "Het is uiteraard geen vergoeding, maar een blijk van waardering."

Intensief

Vorig jaar moest de 'Bogerman' ruim een ton neertellen voor een nieuwe verwarming. "De buizen onder de grond waren verroest door het hoge grondwaterpeil", vertelt de directeur. "Ze lopen nu langs de plafonds. Fra ai is anders." De gemeente Houten vergoedde 80.000 gulden. De rest moest het bestuur uit eigen zak betalen. "Dat ging wel, maar we moeten nu weer sparen om de reserves aan te vullen", aldus Dubbeldam. "Daardoor kunnen we de vloerbedekking voorlopig niet vervangen, hoewel de gaten erin vallen."

Buitenstaanders hebben er geen weet van welke bedragen op een doorsnee-basisschool nodig zijn voor onderhoud. Dubbeldam: "Onze school van buiten schilderen, kost 30.000 gulden. Het moet eigenlijk om de vijf jaar gebeuren, maar dat lukt financieel niet. Het vervangen van meubilair kost 15.000 gulden per groep. De afschrijvingstermijn is vijftien tot twintig jaar, maar tien jaar zou redelijk zijn. Tafels en stoelen worden ontzettend intensief gebruikt."

Om zijn school netjes te onderhouden, heeft Bogerman "enkele tienduizenden guldens per jaar" meer nodig. "Het is heel verleidelijk om geld voor andere doelen, bijvoorbeeld computeronderwijs, voor onderhoud te gebruiken. Toch moet je daarmee oppassen", waarschuwt Dubbeldam. "Je wilt ook op ICT-gebied graag bijblijven." Als hij meer geld had, zou hij een paar extra kamertjes op school maken. "Soms zijn er vier leerkrachten tegelijk buiten de klas met een andere taak bezig. Waar moeten die zitten? Misschien koop ik wel een partytent voor de binnentuin..."

Onrust

Op de rooms-katholieke basisschool Kruudwis in Venray is de situatie "tamelijk schrijnend", aldus directeur A. G. P. ten Cate. "Vooral het ruimtegebrek breekt ons dagelijks op. In de personeelskamer zit een klas met kinderen, de gemeenschapsruimte is in gebruik als documentatiecentrum en werkruimte voor de conciërge, en overal staan spullen, omdat we te weinig kasten hebben. Zo'n situatie geeft veel onrust. We zijn met de gemeente al lange tijd in gesprek over uitbreiding, maar dat kost natuurlijk geld. Er lijkt nu eindelijk toestemming te komen."

De speelplaats heeft een opknapbeurt nodig, maar alweer is het geld spelbreker. De Venrayse school laat het er niet bij zitten. "We hebben een stichting opgericht die sponsors gaat zoeken", vertelt mevrouw Ten Cate. "Orde en netheid rond het gebouw vinden we heel belangrijk." Dat is ook de reden waarom de directeur de struiken regelmatig gesnoeid wil hebben. Een tuinman daarvoor inhuren is uitgesloten. "We zijn blij met een oudere meneer uit de wijk die dit werk graag voor ons doet."

Schoonmaak

Net als op de Bogerman is de vloerbedekking op de Kruudwis aan vervanging toe. Toch zit een nieuw tapijtje er voorlopig niet in. Voor het schoonmaken heeft de Venrayse school iemand in dienst, maar die functioneert niet naar tevredenheid. "Eigenlijk zouden we een professioneel bedrijf willen inhuren, maar dat kost nogal wat. Bovendien is er in die sector, net als in het onderwijs, een groot personeelstekort."

Mevrouw Ten Cate werkte eerst in het voortgezet onderwijs. Hoewel middelbare scholen ook met financiële problemen tobben, is volgens haar de situatie in het basisonderwijs nog veel beroerder. "Ik wreef m'n ogen uit toen ik de armoe hier zag."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen