Zorg van mensen met een hart

Bloemendaal was bepaald niet op zoek naar een nieuwe baan. "Bij De Vluchtheuvel waren er nog voldoende uitdagingen." De Boskoper, bijna 54, kreeg echter een tip van een medewerker van Eleos. De instelling voor gereformeerde geestelijke gezondheidszorg zocht een hoofd ambulante zorg voor de regio Zuid-West. "Normaal ben ik ervoor beducht te drijven op gevoelens, maar deze vacature liet mij niet meer los. Ik heb er veel over nagedacht en het aan de Heere voorgelegd. Er werd een weg geopend. Daarna is het snel gegaan. Binnen veertien dagen tijd was de benoeming rond."

De uitdaging in zijn nieuwe werk is voor Bloemendaal dat er bij Eleos -dat begin dit jaar ontstond vanuit een fusie van de Gliagg, het GPZ en de Glibw- veel werk te doen is. "Een fusie zet alles op zijn kop. Daarna moet een instelling weer op orde komen. Werken in die onzekerheid is een nieuwe uitdaging. Gezien de enorme behoefte en de gunstige economie, hoop ik dat er mogelijkheden zijn om de ambulante zorg van Eleos uit te breiden."

De keuze voor het interkerkelijke Eleos, gesteund door de Gereformeerde Gemeenten in Nederland tot en met de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), is geen bewuste. "Gevoelsmatig blijft het voor mij hetzelfde. Natuurlijk zal ik alert blijven op het feit dat er ook andere kerkelijke culturen dan de mijne in Eleos participeren. Ik heb in mijn werk voor De Vluchtheuvel ervaren dat er ook buiten de Gereformeerde Gemeenten een groot potentieel is met wie ik eengeestes kan zijn." Hij leunt behaaglijk achterover in zijn moderne directiekamer, waar een oud harmonium in een hoek met daarop een "Vluchtheuvel-liederenbundel" doet terugdenken aan het begin van de 20e eeuw.

Kriebelen

Bloemendaal startte zijn loopbaan veertien jaar geleden voor de helft van de tijd als directeur, voor de andere helft als hulpverlener. De directeur hield de combinatie lang vol. Het laatste contact met een cliënt dateert van anderhalf jaar geleden. "Het blijft altijd kriebelen", zegt Bloemendaal op de vraag of hij de concrete hulpverlening niet mist.

Het moeilijkste in zijn loopbaan vindt de scheidende Vluchtheuvel-directeur het 'nee' verkopen aan hulpvragers "terwijl je voelt dat het nodig is." De hulpvragen stromen binnen, ondanks geringe publiciteit in slechts de eigen kerkelijke organen, zoals "De Saambinder", "Daniël" en de "Diakonale Handreiking".

"Wachtlijsten gaan ten koste van de hulp, maar vooral van de hulpvrager. Wij lossen het op door tijdelijke stops op de intakegesprekken te zetten. Wel proberen we, indien mogelijk, verantwoord door te verwijzen naar andere instanties. Maar eigenlijk zou het niet mogelijk moeten zijn, een cliëntenstop voor een eerstelijnsinstelling, die dus elk eerste contact zou moeten kunnen behandelen."

Bij het weigeren van cliënten let De Vluchtheuvel op de urgentie van de hulpvraag. "Sommige situaties zijn zo schrijnend, dat ze meteen aandacht verdienen: als een jongere van huis is weggelopen, wanneer een man de deur is uitgegaan of de moeder met de kinderen is weggevlucht. Er is echter ook een type problemen dat wat langer kan wachten: bijvoorbeeld jongeren die met hun eigen identiteit in de knoop zitten."

Sterke groei

Onder Bloemendaal maakte De Vluchtheuvel een sterke groei door. Startte hij met drie collega's, tegenwoordig telt dit kerkelijk maatschappelijk werk tien voltijds maatschappelijk werkers, verdeeld over veertien personen, en permanent vier stagiairs. Ook het werk verdrievoudigde ruimschoots. "Dat is niet mijn verdienste", zegt hij, bescheiden als hij is.

De Vluchtheuvel start regelmatig nieuwe projecten. Per 1 september is De Vluchtheuvel begonnen met maatschappelijk werk voor doven. Twee medewerkers leren de Nederlandse gebarentaal aan en volgen een cursus over moeilijkheden in communicatie met doven. Deze week bereikten De Vluchtheuvel en de Twentse thuiszorginstelling Reggeland een akkoord om in Rijssen identiteitsgebonden maatschappelijk werk te verschaffen. De Vluchtheuvel levert de zorg, Reggeland het geld.

"Rijssen was voor ons altijd een witte vlek, omdat de mensen voor hulpverlening van De Vluchtheuvel naar Apeldoorn moesten. Bovendien had Reggeland het maatschappelijk werk altijd al levensbeschouwelijk ingevuld. Door de samenwerking kunnen we specifiek gereformeerde hulp geven, wat bijvoorbeeld van belang is bij gezagsproblemen, godsdienstig gekleurde psychische problemen en huwelijksproblematiek."

Bij de laatste zal De Vluchtheuvel langer dan algemeen maatschappelijk werk proberen een echtverbintenis in stand te houden, constateerde een onderzoekster van het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn twee jaar geleden. "Wij adviseren eerder een tijdje uit elkaar gaan of scheiding van tafel en bed, alhoewel de gebrokenheid ook in christelijke gezinnen soms uitmondt in echtscheiding."

Begeleiding leerlingen

Een ander nieuw initiatief waarbij De Vluchtheuvel sinds twee jaar is betrokken, is de zogeheten sociale-netwerkondersteuning. Zo'n 150 leerlingen van de reformatorische middelbare school in Zeeland (Calvijn College) die in de problemen zitten, kregen vorig jaar begeleiding en soms daadwerkelijke hulp van een sociaal- medisch team. In deze begeleidingsgroep zitten een arts van de GGD voor de medische situatie, een schoolbegeleider van de BGS voor de schoolprestaties en een maatschappelijk werker van De Vluchtheuvel, die de sociale contacten van de leerling en zijn of haar gezinssituatie in de gaten houdt.

Ook op andere reformatorische middelbare scholen zijn (sinds kort) maatschappelijk werkers actief. Binnenkort starten besprekingen tussen De Vluchtheuvel en de Pieter Zandt Scholengemeenschap in Kampen voor oriëntatie op een vergelijkbaar project. "Een jongere kan vereenzamen zonder hulp te vragen. Het sterke van dit project is de samenwerking van verschillende disciplines."

Een gemeenschappelijke poort naar de gereformeerde jeugdzorginstellingen, een project waarin behalve De Vluchtheuvel ook de Stichting voor Gereformeerd Jeugdwelzijn en Eleos participeren, krijgt met ingang van volgend jaar gestalte. Een coördinator is sinds begin deze maand bezig het project op te zetten. "Waarschijnlijk komt er één telefoonnummer waarop ouders hun kinderen met problemen kunnen aanmelden." De gezamenlijke toegang tot de gereformeerde jeugdzorg is van belang om de bedreiging vanuit de rijksoverheid, die de jeugdzorg wil reorganiseren en daarbij de gereformeerde jeugdzorg dreigt te vergeten, "om te zetten in een kans", aldus Bloemendaal.

Eigen nieuwsbrief

Het vertrek van Bloemendaal gaat gepaard met een andere vernieuwing. Vanmiddag werd tijdens zijn afscheid de eerste eigen nieuwsbrief van De Vluchtheuvel gepresenteerd. "We hebben weliswaar een eigen rubriek in "Diakonale Handreiking". Een enquête onder onze donateurs wees echter uit dat zij een sobere nieuwsbrief op prijs zouden stellen. Het gaat ook om geldwerving, maar het hoofddoel is ons werk inhoudelijk aan de orde te stellen. Thematisch willen we de zorg in de omgang met onze naaste behandelen." Het eerste nummer, A5-formaat, twaalf pagina's, oplage 2500 exemplaren en niet in full colour, gaat over psychische problemen.

Nieuw is verder een onderzoek van De Vluchtheuvel naar de vraag hoeveel vrijwilligers in de Gereformeerde Gemeenten actief zijn in het ondersteunen van mensen die graag meer contacten willen. "We bekijken ook in hoeverre er behoefte is aan toerusting bij dit werk, een beetje à la stichting PPH, maar dan iets meer ambtelijk ingekaderd."

Wat de grootste verandering is in de hulpverlening van De Vluchtheuvel in de afgelopen vijftien jaren? Bloemendaal gaat ervoor zitten. "De psychische, maatschappelijke en gehandicaptenhulpverlening in de gereformeerde gezindte is in deze tijd enorm toegenomen. De hulp is nu beter uitgekristalliseerd. De Vluchtheuvel, de interkerkelijke stichting Schuilplaats, de gereformeerd vrijgemaakte instelling De Driehoek en Eleos stemmen de hulp op elkaar af en verwijzen naar elkaar. We hoeven geen dubbel werk te doen, zoals de intakegesprekken. Helaas is een subsidie voor dit project, dat geheel in de lijn van het overheidsbeleid ligt, afgewezen."

Pleegkinderen

Bloemendaal combineerde in zijn Vluchtheuvel-tijd het runnen van professionele zorg met pleegzorg in de privé-sfeer. "Drie kinderen uit een van oorsprong rooms-katholiek eenoudergezin kwamen via een wonderlijk contact op de reformatorische basisschool. Toen de moeder niet meer in staat was voor haar kinderen te zorgen, kwamen ze uiteindelijk in ons gezin terecht."

Bloemendaal en zijn vrouw voedden de drie op, naast hun eigen twee kinderen, die jonger waren. "Ze hebben alledrie belijdenis gedaan in de Gereformeerde Gemeenten", zegt hij desgevraagd. Peinzend: "Zo zijn ze middellijkerwijs bij het Woord gekomen. Het is echter niet onze staat van verdienste. Het is de Heere die de wegen leidt."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen