+ Meer informatie

„We zaaien geen haat, maar Japan moet de oude schuld wel aflossen"

5 minuten leestijd

ERMELO - „Het moet een waardige manifestatie worden". Voorzitter S. A. Lapré van de Sticliting Japanse Erescliulden knikt met overtuiging. Morgen probeert liij tijdens een demonstratie een petitie aan de Japanse president Kaifu te overhandigen. Het is de vraag of dit lukt, want in liet officiële programma is er geen ruimte voor vrijgemaakt. De stichting wil eindelijk gerechtigheid èn geld.

Japanse Ereschulden heeft in ruim een jaar tijd ongeveer 75.000 Nederlandse schadeclaims binnengekregen van mensen die hebben geleden onder de Japanse bezetting. Inmiddels probeert de stichting bij de Verenigde Naties in Geneve steun te krijgen voor de eis dat Japan 20.000 dollar moet betalen aan elk oorlogsslachtoffer, of als dit niet meer in leven is, aan het oudste kind. In totaal leden ongeveer 141.0(X) burgers en militairen onder de ontberingen in de Jappenkampen.

Petitie

Als premier Kaifu morgen op de laatste dag van zijn tweedaags bezoek op het Catshuis in Den Haag is, wordt hij opgewacht door een manifestatie, georganiseerd door Japanse Ereschulden. Met een protest-optocht en het aanbieden van een petitie wil de stichting de eis tot geldelijke steun kracht bijzetten.

Tot nu toe bestaat er weinig kans dat voorzitter S. A. Lapré ook werkelijk de kans krijgt Kaifu zelf de petitie te overhandigen. De 71-jarige oud-KNIL-officier kreeg wel het aanbod om de open brief een dag eerder bij de ambassadeur te komen afleveren. De stichting ging hiermee niet akkoord en Lapré zal morgen een „gaatje zien te vinden om de petitie Kaifu zelf in handen te geven". De stichting heeft overigens wel voor elkaar gekregen dat Lapré 's middags een gesprek over de schadeloosstelling kan hebben met een „hoge Japanner uit het gezelschap". Aan hem kan hij in ieder geval de petitie aanbieden.

Buitenlandse Zaken heeft inmiddels voorzichtig geformuleerd dat bij de voorbereidingen voor het tweedaags bezoek „de vraag ter sprake is gekomen of Kaifu op de een of andere manier zijn spijt moet uitspreken over wat de Japanners tijdens de oorlog Nederlanders hebben aangedaan". Een eventuele spijtbetuiging wordt door Japanse Ereschulden echter als een „leeg gebaar" van tafel geschoven zolang er geen financiële vergoeding tegenoverstaat.

Verdragen

Minister Van den Broek van buitenlandse zaken liet onlangs nog weten dat hij geen ruimte ziet voor schadeclaims aan Japan. Het land heeft tot op dit moment gezegd zich nergens toe verplicht te voelen op basis van -ook door Nederlandondertekende verdragen uit 1951 en 1956. Bij de ondertekening van dat laatste protocol, waardoor burgers geen aanspraak meer konden maken op schadevergoeding, zijn volgens Lapré „heel nare dingen gebeurd". „Men heeft Japan laten teFoto RD kenen met de toezegging: Als jullie tekenen, laten wij Japanse oorlogsmisdadigers vrij. En dat is gebeurd. Van de meest erge oorlogsmisdadigers die levenslang hadden gekregen, zijn er 27 vrijgelaten".

Voordat Japan, Nederland en de geallieerden hun fiat aan deze verdragen gaven, hebben ze echter ook de conventies van Geneve van 1949 ondertekend, waarin staat dat een partij die een verdrag heeft gesloten, zich niet kan onttrekken aan de compensatieplicht wat betreft grove schendingen van de mensenrechten.

Lapré vindt bovendien dat de verdragen uit de jaren vijftig achterhaald zijn. In 1951 werd bij het Vredesverdrag van San Fransisco gesteld dat van Japan geen schadevergoeding mocht worden geëist, omdat het land veel te arm was. „Moet je nu kijken. Het is zo'n beetje het rijkste land ter wereld".

Schuld aflossen

Uiteindelijk hoopt de Stichting Japanse Ereschulden dat haar claim, met juridische onderbouwing en tekeningen van de Japanse gruweldaden —zó'n pil, verduidelijkt Lapré- terechtkomt bij de grote vergadering van de Verenigde Naties in New York. „Wij denken dat Japan het echter nooit zo ver zal laten komen. Ze zijn veel te bang voor hun naam. Het enige wat wij willen bereiken is, dat Japan formeel aan de kaak wordt gesteld.

Lapré ontkent dat de stichting door te hameren op financiële vergoeding niet naar verzoening zou streven. Hij vindt het een goed initiatief dat de Stichting ex-krijgsgevangenen en nabestaanden in Japan in oktober een aantal kampen bezoekt en een betere verstandhouding wil met de jongere generatie. „Wij zijn ook voor verzoening, maar wel nadat zij hun schulden hebben afgelost. Dit blijft toch een oude wond. We zijn destijds afgescheept door Japan met een paar honderd gulden de man. Volgens de verdragen die gesloten zijn, heb ik recht op 264 gulden - en dan heb ik weet ik hoeveel familie en vrienden verloren, dan ben ik alles kwijtgeraakt: huis, persoonlijk bezit, schoolopleiding, je baan, noem maar op".

„We zaaien geen haat in de richting van Japan, maar we willen wel ons recht. Daarom onthullen wij wat er gebeurd is, want Japan verzwijgt zijn oorlogsgeschiedenis. Geen enkel kind op school weet dat Japan Nederlands-Indië en dergelijke heeft bezet. Dat is angstvallig uit de schoolboekjes geschrapt".

Staatsbezoek

Lapré heeft geen idee hoeveel mensen morgen bij de manifestatie van de partij zijn. „Ik weet het niet precies. Ik heb wel van heel veel kanten reacties gehoord. Ook van veel mensen die zeggen: Sorry, ik had graag gekomen, maar ik ben te oud. Mensen maken spandoeken en posters en nemen brandende kaarsen mee".

Lapré vindt het van groot belang dat er meer duidelijkheid komt over de schadeclaim voordat koningin Beatrix in oktober voor een staatsbezoek naar Japan vertrekt. „Voordat de Koningin gaat, moet de Nederlandse regering dit bij de Japanse regering aankaarten. Anders denken de Japanners dat er niets aan de hand is. Beide landen kunnen pas op de goede manier verdergaan wanneer deze oude schuld is afgelost". duikroer als de schroef werd beschadigd.

Op het moment van het incident werd de "Tijgerhaai" door een sleepboot langszij de "Zwaardvis" getrokken. De schroef van de "Tijgerhaai" is onherstelbaar beschadigd, het duikroer van de "Zwaardvis" heeft lichte plaatschade opgelopen. Een intern onderzoek moet uitwijzen hoe een en ander heeft kunnen gebeuren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.