+ Meer informatie

Taiwan maakt plaats voor jong bloed

Nationalistische Partij moet rekening houden met mondiger oppositie

4 minuten leestijd

TAIPEI (RTR/ANP) - Na vele jaren touwtrekken en herhaaldelijk tumultueuze taferelen in het parlement, waar sommige afgevaardigden elkaar schoenen en asbakken naar het hoofd gooiden, zet het welvarende Taiwan vandaag een grote en risicovolle stap naar de democratie.

Bij de eerste algemene verkiezingen in veertig jaar komt er een einde aan het autoritaire systeem, dat werd gekenmerkt door machteloze hoogbejaarde parlementariërs.

Hoewel de regerende Nationalistische Partij aan de macht zal blijven -peilingen gaan ervan uit dat zij rond 70 procent van de stemmen zal behalen- zal een groot deel van het autoritaire systeem na de stembusstrijd worden ontmanteld. De nationalisten van wijlen generalissimo Chiang Kai Sjek, die officieel als belangrijkste doel hebben de bevrijding van het uitgestrekte Chinese vasteland van het communistische regime, hebben Taiwan in een ijzeren greep gehouden sinds zij in 1949 de burgeroorlog verloren en naar het vroeger Formosa geheten eiland vluchtten.

De verkiezingen beloven de 20 miljoen Taiwanezen aansluiting te geven bij de moderne tijd en de kloof te dichten tussen de buitengewone economische prestaties en een overleefd politiek stelsel. De Taiwanese kiezers kunnen zich voor het eerst uitspreken over het heetste politieke onderwerp op het eiland - of Taiwan zich onafhankelijk moet verklaren en het officiële doel-van de hereniging van China (onder leiding van de nationalisten) zou moeten opgeven.

„Oude dieven"

„Deze verkiezingen zijn zonder twijfel een mijlpaal in de politieke ontwikkeling van ons land, en brengen ons volk in een nieuw tijdperk van democratie", schreef het massablad United Daily News onlangs in een commentaar.

Maar de krant waarschuwde dat de stembusuitslag ook een „zware proef" vormt voor de sociale stabiliteit op het eiland, omdat bij de verkiezingscampagne onderwerpen aan de orde zijn gesteld waarover tot de pas enkele jaren geleden begonnen democratische hervormingen niemand publiekelijk durfde spreken.

De Taiwanezen kunnen op 21 december voor het eerst, een meerderheid van afgevaardigden kiezen in de Nationale Assemblee, die de president aanwijst en grondwettelijke veranderingen kan doorvoeren. Bij vorige verkiezingen stond maar een klein deel van de zetels op het spel.

tn totaal wordt gestemd over 325 zetels,' waarvan 225 direct worden gekozen en honderd proportioneel aan elke partij worden toegewezen. Ongeveer 490 bejaarde parlementsleden die in 1949 onder de noodtoestand bij decreet waren aangewezen en sindsdien het beeld van een slapend parlement bepaalden, worden afgelost en kunnen gaan genieten van de hun toegekende „gouden handdruk" en pensioen.

De veelal ruim 70- en 80-jarige parlementsleden in Taiwan, in grote meerderheid van de Nationalistische Partij, worden door de oppositie aangevallen als „oude dieven" die democratische hervormingen tegenhouden. Dat leverde in het parlement in Taipei herhaaldelijk scandaleuze debatten op tussen de oppositie en de oude Nationalisten, die zich op wandelstokken steunend of in rolstoelen door verpleegsters geduwd naar de vergaderzaal spoedden.

In april moest de politie de afgevaardigden aan het slot van een debat over hervormingen uit elkaar halen na een twee uur durend gevecht in de vergaderzaal, een voortzetting van politiek met andere middelen. De 71jarige parlementsvoorzitter Liang Suyung was het doelwit van met schoenen, boeken en asbakken gooiende afgevaardigden.

Kwestie China

De belangrijkste oppositiepartij, de Democratische Progressieve partij (DPP), hoopt op versnelling van de hervormingen. „Bij de verkiezingen krijgen wij eindelijk de macht het hervormingsproces te beïnvloeden en te verhinderen dat de Nationalisten het misbruiken", verklaarde DPPwoordvoerder Sii Ruey Yun.

De nieuwgekozen Nationale Assemblee bespreekt en aanvaardt naar verwachting volgend jaar een pakket democratische hervormingen, waarbij de bevoegdheden van de president en het parlement opnieuw worden gedefinieerd en mogelijk directe verkiezingen worden ingevoerd voor het presidentschap en andere hoge posten.

De Taiwanese kiezers beslissen ook voor het eerst over de kwestie van de verhouding van Taiwan met de Chinese Volksrepubliek, een onderwerp dat tot dusver taboe was. De DPP heeft de onafhankelijkheid van het eiland opgenomen in haar verkiezingsprogram.

De nationalistische regering, die officieel de soevereiniteit over heel China opeist en bezweert het land eens te zullen herenigen, beschouwt de voorstanders, van onafhankelijkheid als verraders en heeft gedreigd de DPP te bestraffen en te ontbinden.

China, dat Taiwan een afvallige provincie noemt, heeft gewaarschuwd voor toeneming van de spantiing tussen Peking en Taipei indien de onafhankelijkheidsbeweging niet wordt beteugeld.

Maar het naderen van de verkiezingen geeft volgens waarnemers aan • dat de nationalisten niet langer bereid of in staat zijn hard op te treden tegen afwijkende meningen. Het lijkt uiterst onwaarschijnlijk dat de Taiwanese regering tegen de DPP zal optreden of haar leiders arresteren, „omdat dit zou worden gezien als herleving van het bewind van de ijzeren vuist en de nationalisten bij de verkiezingen nadelig zou uitkomen", meende de hoogleraar rechtswetenschappen Hsu Chih Hsiung.

Nerveuze situatie
De Nationalistische Partij, die veel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.