+ Meer informatie

Het Vredesdividend' blijft beperkt

„Als de traditionele vijand wegvalt, moet er een nieuwe gevonden worden"

4 minuten leestijd

WASHINGTON - De koude oorlog mag dan zo goed als over zijn, veel zal de Amerikaanse regering niet gaan bezuinigen op haar militaire uitgaven. De beroemde 180 miljard dollar die minister van defensie Dick Cheney wil besparen over de komende vier jaar, vertalen zich zelfs in een kleine bonus voor het Pentagon.

De 180 miljard dollar moet in mindering worden gebracht op de geprojecteerde groei van de defensie-uitgaven. Als alles volgens plan verloopt, zou het militaire apparaat over vier jaar 200 miljard dollar meer krijgen. Kortom, de voorgestelde bezuinigingen vallen mee. De reducties van de Amerikaanse defensiebegroting moeten bovendien gezien worden in het licht van de Reagan-jaren. In 1984 becijferde de Raad van Economische Adviseurs dat de militaire uitgaven dit jaar zo'n 7,8 procent zouden bedragen van het nationale inkomen, ofwel bijna 500 miljard dollar. De raad zat er ver naast. Dit jaar gaat 5,4 procent van het nationale inkomen naar defensie, terwijl dat volgend jaar niet meer zal zijn dan 4,1 procent.

Geen politieke wil

Het Pentagon is al drie jaar lang zijn verwachtingen aan het terugschroeven. „President Reagan had onrealistische beloftes gedaan. Op een gegeven moment was er simpelweg geen politieke wil meer te vinden voor een verdere verhoging van de defensie-uitgaven. Het huidige niveau is zo ongeveer het maximaal haalbare", aldus Les Aspin, voorzitter van het Comité voor militaire zaken van het Huis van Afgevaardigden. Verder bezuinigen is moeilijk. De helft van de defensiebegroting gaat op aan het betalen van soldij, pensioenen en scholing. Zelfs wanneer een van de twee Artierikaanse legerkorpsen in West-Duitsland wordt teruggeroepen, zal slechts een kleine besparing het gevolg zijn. Het is onwaarschijnlijk dat zö'n korps in zijn geheel geschrapt wordt. Maar zelfs wanneer dat gebeurt, zullen de afwikkelingskosten nog 30 a 40 jaar op de begroting verschijnen. Het 'vredesdividend', de financiële meevaller die werd teweeggebracht door de verminderende Oost-West-spanningen, blijft daarom minimaal, ongeacht hetgeen in Wenen gebeurt tijdens de besprekingen over het reduceren van conventionelewapenniveaus. ,. DU 'vredesdividend' is een cadeau waarop welhaast iedereen wachtte: Voor de gewone man minder belastingen. Voor president Bush een kans om zijn verkiezingsbelofte na te komen over het niet verder verhogen van de fiscale druk. Voor de bankiers een reductie van het gapende begrotingstekort en voor het Congres een mogelijkheid om opnieuw te proberen de sociale wetgeving te verruimen om tegemoet te komen aan de noden van het snel groeiende oudere deel van de bevolking.

Huishoudens

Alleen de machtige militaire industrie heeft het nakijken. Maar hier blijft de schade beperkt. Gedemobiliseerde soldaten gaan straks huishoudens opzetten, geld uitgeven en werk verrichten. Zij zijn welkom op de arbeidsmarkt, waar nu al zorgen bestaan over het dreigende pensioen van de 'babyboomers' en het zo veroorzaakte tekort aan goed opgeleide arbeidskrachten. Economen becijferden dat bezuinigen op de defensie-uitgaven alleen in sommige sectoren van de econmie schade zal aanrichten en dat deze schade binnen hooguit twee a drie jaar hersteld zal zijn. De economie verandert simpelweg van koers. Dergelijke veranderingen doen pijn, maar het lijden is van korte duur.

Verder ondervindt bezuinigen dezelfde politieke belemmeringen als de expansiedrift van vijf, zes jaar terug. „Een maand geleden leek het er even op alsof er niet genoeg geknipt kon worden. We moeten daarmee oppassen, want een te laag defensiebudget is net zo gevaarlijk als een te hoge begroting. De gebeurtenissen in Panama hebben ons er aan herinnerd dat een goed uitgerust en slagvaardig leger ook in de toekomst nodig zal blijven", aldus Les Aspin.

Handen vol

Dat is juist de grote vrees van veel Derde-Wereldlanden. „Niemand heeft een enorm leger om er niets mee te doen. Wanneer de traditionele vijand wegvalt, zal een nieuwe gevonden moeten worden. Het enige alternatief is om het leger gewoon op te heffen of in elk geval sterk te reduceren. De Verenigde Staten zijn dat laatste niet van plan, dus zullen zij voor het eerste kiezen. En dat betekent dat de mariniers steeds vaker hun neus zullen laten zien in de Derde Wereld. Panama is daarvan slechts het begin", aldus president Andrés Pérez van Venezuela. Hij vertolkt de gevoelens van veel Derde-Wereldleiders. „Situaties zoals wij die zien, beginnen kritiek te worden. Een toename van het aantal militaire avonturen zal waarschijnlijk gepaard gaan met een verminderde belangstelling voor de Derde-Wereldproblematiek. Het rijke Westen heeft zijn handen vol aan OostEuropa. Daar valt ook veel te doen en het is bovendien dichter bij huis. Voor ons en andere landen met problemen is dat nogal sneu", aldus een topambtenaar van het Braziliaanse ministerie van buitenlandse zaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.