+ Meer informatie

Volkshuisvesting moet echt naar een inventieve aanpak

Waddinxveen bergt antispeculatiebeding op

5 minuten leestijd

WADDINXVEEN — Als waarschijnlijk de eerste gemeente in Nederland heeft Waddinxveen officieel het zogenaamde antispeculatiebeding bij de verkoop van woningen voorlopig in de ijskast gezet. Eerste eigenaren van de premie-huizen, die bij verkoop een boete waren verschuldigd die kon oplopen tot 100.000, krijgen nu zonder meer ontheffing van de bepaling als zij daarom vragen. „In de huidige situatie op de huizenmarkt kunnen heus geen speculatiewinsten worden gemaakt, dus was de regeling overbodig" zei ons een woordvoerder van de gemeente Waddinxveen.

Verleden week aanvaardde een meerderheid van de gemeenteraad het voorstel van b en w af te zien van het opleggen van boetes zolang er geen verbetering komt in de woningmarkt. Men is er in Waddinxveen een beetje trots op de eerste gemeente in Nederland te zijn die zo realistisch is om een regeling die niet meer functioneert over boord te zetten. Eerder is al in diverse plaatsen het boetebeding flink versoepeld.

NBM

Drs. G. J. Peelen, beleidsmedewerker van de Nederlandse bond van makelaars, juicht het besluit van Waddinxveen toe. „Natuurlijk konden we er wel begrip voor opbrengen dat er in de jaren '74 tot '77, toen de huizenprijzen zo fors stegen, er maatregelen werden genomen die moesten voorkomen dat subsidies, dus gemeenschapsgelden, niet zouden worden gebruikt voor het doel waarvoor ze waren bestemd. Toch hebben wij ook toen al bezwaren gehad tegen een al te rigoureuze toepassing van dit anti-speculatiebeding. Vergeten werd wel eens dat iemand die in een bepaalde gemeente een premiewoning had gekocht en bijvporbeeld door het bedrijf waar hij werkte werd overgeplaatst, wel een veel hogere prijs voor het eigen huis ontving, maar elders toch weer een andere woning moest kopen tegen marktwaarde. In zo'n geval was er dus geen sprake van speculatiewinst. Ik denk dan ook dat de regeling de arbeidsmobiliteit erg nadelig heeft beïnvloed".

Doorstroming

De NBM-woordvoerder herinnert er aan dat zijn organisatie zich altijd sterk heeft verzet tegen allerlei maatregelen die de doorstroming in het huizenbestand nadelig beïnvloedde.

In de filosofie van de makelaarsbond is juist het gebrek aan een goede doorstroming een van.de belangrijkste oorzaken van de volkshuisvestingsproblemen. Daardoor zitten veel mensen in een te goedkoop en anderen in een te duur huis. Alle bepalingen die belemmerend werken op een vlotte doorstroming zijn funest, niet alleen voor de koopwoningenmarkt, maar voor de gehele volkshuisvesting. Hoewel er voor bepaalde gemeentelijke regelingen best wat te zeggen is, omdat die werden ingegeven door de gedachte om niet te dure woningen voor de eigen inwoners te bestemmen, is het geheel, landelijk gezien toch een flop geworden. De gevolgen zijn-namelijk dat iedereen maar blijft zitten waar hij zit.

Als bijvoorbeeld de eigenaar van een premiewoning elders in de vrije sector een huis te koop ziet dat hem aanstaat en dat hij gezien zijn eventueel verbeterde financiële situatie we! zou kunnen kopen, ziet hij daarvan af als de gemeente hem een boete oplegt van tienduizenden guldens. Maar dat betekent natuurlijk wel dat hij een huis blijft bezetten, dat voor hem eigenlijk te goedkoop was, maar voor anderen net bereikbaar. Maar ook het duurdere huis blijft onverkocht, omdat de genoemde aspirant-koper uit de boot valt.

De NBM zou het dan ook zeer op prijs stellen als alle Nederlandse gemeenten het voorbeeld van Waddinxveen maar zouden navolgen en gezien de realiteit het anti-speculatiebeding voorlopig maar diep in een la zouden stoppen.

Koopgrens

Datzelfde geldt trouwens ook voor de zogenaamde koopgrensclausule die geldt in gemeenten waar de Woonruimtewet 1947 van kracht is. In die gemeenten mogen woningen beneden een bepaalde prijs alleen worden verkocht aan eigen inwoners, waarbij ook nog de eis van economische gebondenheid aan de eigen gemeente of agglomeratie (groep van gemeenten) wordt gevraagd.

Tot 1 januari was voor woningen met een ,,kale" koopprijs tot ƒ 260.000 een woonvergunning nodig. Ook deze regeling was bedoeld om de gemeente de gelegenheid te geven om betaalbare woningen voor de eigen inwoners te reserveren.

Wat voor het anti-speculatiebeding geldt is ook op deze maatregel van toepassing. Ondanks de bezwaren, nog enigszins te verdedigen in een tijd van snel oplopende prijzen, maar in de huidige troosteloze woningmarktsituatie volkomen overleefd.

Leegstand

Het gevolg is namelijk momenteel dat in verband met de moeilijke woningmarkt de huizen niet verkocht worden en leeg blijven staan. Maar goed, voor zoiets vinden we dan weer een leegstandwet uit.

Het eigenaardige daarbij is vanaf 1 januari het bedrag waaronder een woonvergunning nodig is wel werd verlaagd: naar ƒ 234.000, maar dat een gemeentebestuur daarnaast kan beslissen dat lagere bedrag met ten hoogste 25 procent te verhogen. Een aantal gemeenten hebben die kans gelijk aangegrepen en in plaats van een verlaging van de koopgrens werd die opgetrokken naar ƒ 292.500.-

Smalend werd dan ook in „De Woonconsument" het maandblad van de Vereniging Eigen Huis, opgemerkt: „Volgens ons zal in die gemeenten waar de 25 procent-regeling van toepassing wordt het aantal moeilijk verkoopbare huizen toenemen en op die manier ook de leegstand. Dit houdt in, dat in het kader van de leegstandwet dan veel meer woningen kunnen worden gevorderd. Een wat rigoureuze vorm van doorstroming, zo vinden wij".

Nu de malaise op de woningmarkt zo groot is dat ook de bouw daar de dramatische gevolgen van ondervindt zouden heel wat inventievere ideeën kunnen worden ontwikkeld dan boetebedingen en koopvoorwaarden. Hoewel deze zaken strikt plaatselijk gezien misschien soms wat kunnen opleveren, gaan we er nationaal gezien het schip mee in. Nogmaals: we vinden dat de doorstroming daarmee alleen maar verstoppingsmiddelen krijgt toegediend.

Andere middelen

Natuurlijk erkennen we volledig het recht, zelfs de plicht van de gemeenten om ook de sociaal zwakkeren aan woonruimte te helpen. Daar zijn echter andere middelen voor. We denken daarbij aan de ontwerpen die momenteel in veel kwalitatief volwaardig zijn maar waarbij door de franje weg te laten, de stichtingskosten heel wat lager uitvallen. In de loop van de volgende week hopen we een voorbeeld te geven van de mogelijke besparingen en de nieuwe kansen die dan aanwezig zijn om tot betaalbare koopprijzen en huren te komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.